Poradnik: Do prywatności jeden krok

Kiedy pod koniec stycznia Facebook zmienił warunki świadczenia usług, zastrzegając sobie prawo do wykorzystywania położenia geograficznego użytkownika do personalizacji reklam, wywołało to oburzenie obrońców prywatności. W gruncie rzeczy podstawowy model biznesowy portalu pozostał jednak taki sam. Korzystanie z Facebooka, usług Google'a czy WhatsAppa od zawsze opiera się na prostej wymianie: bezpłatne użytkowanie w zamian za informacje o sobie.

Dopóki jesteśmy zalogowani, Google i Facebook analizują naszą aktywność nie tylko na własnych stronach, ale również na wszystkich innych witrynach, na których znajdują się przyciski „Lubię to” albo „+1”. Na podstawie zebranych danych powstają później profile użytkowników, za które branża reklamowa płaci żywą gotówką. Zysk jest tym większy, im więcej szczegółów zawiera dany profil, dlatego domyślne ustawienia prywatności w usługach internetowych są z reguły dobrane w taki sposób, żeby użytkownik mniej lub bardziej świadomie dzielił się z ich operatorami jak największą ilością informacji. Choć możliwość postawienia tamy ciekawości Facebooka czy Google’a istnieje, jednak stosowne opcje są dobrze ukryte. Oba koncerny z racji swoich modeli biznesowych nie mają przecież żadnego interesu w tym, żebyśmy lepiej chronili naszą prywatność. Skłoniło nas to do wyruszenia na poszukiwania ukrytych ustawień Google’a, Facebooka i WhatsAppa.

Dalej podpowiadamy, jak skłonić usługi do większej dyskrecji i przekazywania swoim twórcom tylko naprawdę niezbędnych danych. Trzeba jednak uświadomić sobie, że jeśli nie godzimy się na zbieranie jakichkolwiek informacji o nas i naszej aktywności w Sieci, jedynym skutecznym wyjściem jest całkowite usunięcie konta użytkownika. Abstrahując od ustawień poszczególnych usług i appów, chrońmy naszą prywatność również systemowo. Przykładowo, regularnie kasujmy pliki cookie w przeglądarce internetowej lub używajmy trybu prywatnego (w Firefoxie aktywowanego skrótem [Ctrl]+[Shift ]+[P]). Rozszerzenie Priv3+ do Firefoxa blokuje gromadzenie danych przez wtyczki.

Konfigurujemy Google’a

1. Droga do ustawień prywatności

Kiedy jesteśmy zalogowani, Google stale obserwuje nasze działania, nawet jeśli w danej chwili nie używamy jego usług. Chcąc tego uniknąć, już na ekranie logowania wyłączmy opcję »Zapamiętaj mnie« (1a). Żeby dostać się do ustawień konta i prywatności, po zalogowaniu kliknijmy zdjęcie profilowe w prawym górnym rogu, a następnie przejdźmy do sekcji »Konto« (1b).

2. Wszystko w jednym miejscu: Panel

Przewińmy ekran ustawień do sekcji »Narzędzia konta«. Pierwszą pozycję zajmuje tam odnośnik »Panel«. Na Panelu znajdziemy listę wszystkich usług Google’a oraz podsumowanie aktywności związanych z tymi usługami. Za pośrednictwem hiperłączy otworzymy szczegółowe ustawienia każdej z nich, chcąc je zmodyfikować.

3. Sześć kliknięć poskromi głód informacji

Google rejestruje nie tylko nasze zapytania do wyszukiwarki oraz aktywność w Internecie, ale również to, gdzie się znajdujemy, jakie kontakty i terminy w kalendarzu zapisujemy w telefonie z Androidem oraz które klipy na YouTube oglądamy. Wszystko to możemy jednak zablokować. W tym celu przewińmy ekran ustawień konta do sekcji »Narzędzia konta« i kliknijmy odnośnik »Historia konta«. Klikając przycisk »Wstrzymaj« (3a) w każdej z sześciu kategorii, sprawimy, że Google przestanie zbierać informacje dotyczące tych obszarów aktywności. Odnośniki »Zarządzaj historią« przeniosą nas do szczegółowych list zebranych danych, z których możemy skasować wybrane bądź wszystkie pozycje (3b).

4. Kasowanie profilu w Google+

Zakładając konto w usługach Google’a, jednocześnie stajemy się użytkownikami portalu społecznościowego Google+. Jest jednak sposób na wypisanie się z niego. W tym celu pozostańmy na ekranie »Historia konta« (patrz: krok 3.) i przewińmy go do samego dołu, gdzie znajduje się sekcja »Pokrewne ustawienia«. (4a). Kliknijmy tam odnośnik »Google+«, żeby przejść do opcji dotyczących portalu. Ponownie zjedźmy do dołu ekranu, po czym kliknijmy odnośnik pod nagłówkiem »Wyłącz Google+«. Zalogujmy się jeszcze raz, a następnie skasujmy profil w serwisie społecznościowym (4b). Uwaga: Wykonując ten krok, stracimy dostęp do usług wymagających profilu w Google+, np. własnego kanału na portalu YouTube!

5. Odbieranie appom dostępu do danych

Obok samego Google’a, z gromadzonych przez niego danych dotyczących naszej aktywności korzystają liczne appy do Androida – i to nawet wówczas, kiedy odinstalujemy je ze smartfonu. Chcąc im to uniemożliwić, przewińmy ekran ustawień konta do sekcji »Połączone aplikacje i usługi«, po czym kliknijmy odnośnik »Uprawnienia do konta«. Zaznaczmy app na wyświetlonej liście, po czym kliknijmy przycisk »Anuluj dostęp« na pasku bocznym.

Poskramiamy Facebooka

1. Ukryte opcje

Facebook ukrywa ważne ustawienia prywatności jeszcze lepiej niż Google. Chcąc się do nich dostać, po zalogowaniu kliknijmy niepozorny trójkąt po prawej stronie paska u góry strony. Z wywołanego w ten sposób menu wybierzmy pozycję »Ustawienia«. Rada: Bezpośrednio pod nią znajduje się polecenie »Wyloguj się«.

2. Prywatność a znajomi

Na pasku bocznym na ekranie ustawień konta znajdziemy odnośnik »Prywatność«. Zaprowadzi on nas jednak do opcji dotyczących udostępniania naszych danych znajomym, a nie samemu Facebookowi. Tu zadecydujemy na przykład, kto będzie mógł widzieć nasze posty, kontaktować się z nami za pośrednictwem portalu czy znaleźć nas na podstawie numeru telefonu czy adresu email. Ponadto ustalimy, czy inne wyszukiwarki, np. Google, mogą wyświetlać odnośniki do naszej osi czasu.

3. Blokowanie przekazywania danych

Za każdym razem, kiedy korzystamy z aplikacji bądź odwiedzamy stronę internetową zintegrowaną z funkcjami Facebooka, otrzymuje ona dostęp do informacji takie jak nasze imię i nazwisko, płeć czy lista znajomych. Appy mogą nawet odczytywać wszystkie dane udostępniane przez nas na portalu. Chcąc temu zapobiec, na ekranie ustawień przejdźmy do sekcji »Aplikacje«, a następnie kliknijmy przycisk »Edytuj« w grupie »Aplikacje, witryny internetowe i wtyczki «. Na wyświetlonej planszy kliknijmy przycisk »Wyłącz platformę «. Aby uniemożliwić innym użytkownikom Facebooka przekazywanie appom informacji o nas, kliknijmy przycisk »Edytuj« w grupie »Aplikacje, z których inni korzystają«, po czym usuńmy zaznaczenia z wszystkich pól wyboru i zapiszmy nowe ustawienia.

4. Koniec ze zbieraniem informacji

Niestety nie da się uniemożliwić Facebookowi protokołowania naszej aktywności we własnym serwisie. Możemy jednak zakazać mu zbierania takich informacji na innych stronach. W tym celu w ustawieniach przejdźmy do sekcji »Reklamy«. Przewińmy ekran w dół i kliknijmy odnośnik »European Digital Advertising Alliance« zawarty w tekście pod nagłówkiem »Wyświetlanie reklam na podstawie korzystania ze stron… « (4a). Zostaniemy przekierowani na stronę youronlinechoices.eu prowadzoną przez organizację łączącą firmy z branży reklamy internetowej i dotyczącą reklamy behawioralnej. Kliknijmy odnośnik »Poland« na stronie startowej, a następnie niebieski kafelek »Twoje wybory«/ Po chwili zobaczymy na ekranie listę wszystkich firm, które zapisały w naszej przeglądarce pliki cookie służące do śledzenia aktywności użytkownika. Żeby przekazać Facebookowi i innym usługom jasną informację, że nie życzymy sobie monitorowania naszych działań w Sieci, kliknijmy czerwony przycisk »Wyłącz wszystkie firmy« widoczny na dole strony (4b).

Optymalizujemy Whatsappa

1. Wywoływanie ustawień prywatności

Podobnie jak u Google’a czy na Facebooku, ustawienia prywatności w WhatsAppie nie rzucają się w oczy. Chcąc do nich dotrzeć, otwórzmy aplikację, po czym dotknijmy przycisku wywołującego menu. Otwórzmy »Ustawienia« i przejdźmy do sekcji »Konto« (1a). Później dotknijmy pierwszego wpisu na ekranie: »Prywatność« (1b).

2. Ukrywanie informacji o sobie

Teoretycznie każdy, kto zna nasz numer telefonu i zainstalował WhatsAppa, może zobaczyć nasze zdjęcie profilowe oraz status, a także dowiedzieć się, kiedy ostatnio korzystaliśmy z tej usługi. Jeśli tego nie chcemy, możemy ograniczyć widoczność informacji o nas, korzystając z trzech pierwszych opcji prywatności (2a). Przykładowo, chcąc zablokować innym możliwość sprawdzania, kiedy ostatnio otworzyliśmy WhatsAppa, dotknijmy opcji »Widziano«, a następnie wybierzmy ustawienie »Nikt« (2b). Kiedy zależy nam na ukryciu informacji jedynie przed wybranymi osobami, dotknijmy opcji »Zablokowane kontakty«. Na wyświetlonym ekranie możemy wskazać kontakty z książki telefonicznej, które chcemy zablokować (2c). Zablokowane osoby nie będą mogły również przesyłać

nam wiadomości.

3. Oddzielanie wiadomości indywidualnych od grupowych

Sposób działania WhatsAppa można skonfigurować z dużą precyzją. Odpowiednie opcje znajdziemy na ekranie »Ustawienia | Powiadomienia «. Możemy tu wybrać dźwięk dzwonka, określić czas trwania

wibracji oraz kolor diody powiadamiającej o nowej wiadomości (3a). Funkcja »Wyskakujące powiadomienia« pozwala odczytywać wiadomości i odpowiadać na nie bezpośrednio na pulpicie smartfonu, bez otwierania Whatsappa. Wiadomościom indywidualnym i grupowym możemy przypisać różne ustawienia, dzięki czemu w przyszłości będzie nam łatwiej je rozróżniać. Po zmianie numeru telefonu nie zapomnijmy zaktualizować go w komunikatorze (3b), bo inaczej nie będzie można się z nami skontaktować. Opcję »Zmień numer« znajdziemy w sekcji ustawień »Konto« (por. 1b).

4. Usuwanie wiadomości i konta

WhatsApp umożliwia kasowanie wybranych lub wszystkich zapisanych rozmów. Chcąc usunąć pojedynczą wiadomość, zaznaczmy ją (dotknijmy jej i przytrzymajmy palcem), po czym dotknijmy ikony kosza na śmieci na górnym pasku. W podobny sposób usuniemy całą rozmowę – zaznaczmy ją na liście i wydajmy polecenie »Usuń konwersację«. Chcąc skasować wszystkie wiadomości ze wszystkich czatów, na ekranie »Ustawienia | Ustawienia czatu« (por. 1a) wydajmy polecenie »Usuń wszystkie konwersacje« (4a). Jeśli nie zamierzamy już w ogóle korzystać z WhatsAppa, przed jego odinstalowaniem usuńmy konto użytkownika (4b). Opcję »Usuń konto« znajdziemy na ekranie »Ustawienia | Konto« (por. 1b).