AKTUALIZACJA: test wydajnych kart graficznych dla „krypto-g贸rnik贸w”

Wystarczy odwiedzi膰 pierwsz膮 z brzegu stron臋 sklepu z elektronik膮, by zauwa偶y膰 wr臋cz absurdalny wzrost cen kart graficznych oraz ich zupe艂ny brak w sprzeda偶y. Gdzie si臋 podzia艂y karty graficzne i kto je wykupi艂? S膮 w kopalniach kryptowalut i wykupili je "g贸rnicy". Zwi臋kszony popyt sprawi艂, 偶e ceny mocno posz艂y w g贸r臋.

|W ramach aktualizacji dodali艣my test kart i oprogramowania ZOTAC.|

Jak to si臋 sta艂o? Przecie偶 bitcoin贸w nie wydobywa si臋 ju偶 za pomoc膮 oblicze艅 na kartach graficznych. Owszem, do wydobycia bitcoin贸w stosuje si臋 teraz specjalizowane uk艂ady ASIC, ale kryptowaluty nie ko艅cz膮 si臋 na bitcoinie. Aktualnie istnieje ich oko艂o o艣miuset, ale sprawc膮 ca艂ego zamieszania jest jedna, kt贸rej kurs niespodziewanie poszybowa艂. Mowa tu o ethereum.

Co w niej takiego specjalnego? Przecie偶 kryptowaluty nie maj膮 zabezpieczenia w z艂ocie. C贸偶, to zupe艂nie nie przeszkadza w robieniu na nich pieni臋dzy, zw艂aszcza je艣li wydobycie jest stosunkowo proste. Wszystko rozbija si臋 o aktualny kurs. Jeden eth w styczniu wart by艂 10 dolar贸w. W marcu ju偶 50 dolar贸w. W czerwcu 鈥 400. „G贸rnicy” kryptowalut nieprzerwanie wi臋c szturmowali sklepy i brali ka偶d膮 ilo艣膰 kart graficznych. Gdy sko艅czy艂y si臋 Radeony 鈥 kt贸re lepiej sprawdzaj膮 si臋 w tego rodzaju obliczeniach 鈥 zacz臋to wykupowa膰 GeForce鈥檡.

Producenci kart graficznych zareagowali wprowadzaj膮c do swoich ofert specjalne edycje kart przeznaczone do kopania kryptowalut 鈥 cz臋sto pozbawionych wyj艣膰 obrazu.

ASUS MINING-P106-6G 鈥 karta bez wyj艣cia obrazu przeznaczona do kopania kryptowalut.

Wbrew pozorom nie jest to 偶adna nowo艣膰, bowiem wyj艣膰 obrazu potrafi膮 by膰 pozbawione te偶 akceleratory przeznaczone do oblicze艅, takie jak NVIDIA Tesla, czy te偶 AMD FirePro. Czy jednak reakcja producent贸w nie by艂a sp贸藕niona? Ba艅ka ethereum p臋k艂a. 17 lipca jeden eth spad艂 do 155 dolar贸w. Dzi艣 鈥 wart jest ponad 200, kurs si臋 ustabilizowa艂. Na jak d艂ugo? Tego nie wie nikt. „G贸rnikom” to zupe艂nie nie przeszkadza. Kryptowalut jest ponad osiemset 鈥 mo偶na wi臋c kopa膰 inne obiecuj膮ce wirtualne pieni膮dze i mie膰 nadziej臋 na wzrost kursu.

Jak zosta膰 „g贸rnikiem”?

Jest to stosunkowo proste, ale do efektywnego wydobycia niezb臋dna jest inwestycja. Kopanie na jednej karcie graficznej nie przyniesie du偶ego efektu, dlatego te偶 na rynku dost臋pne s膮 komputery-koparki przeznaczone wy艂膮cznie do tego celu. Trudno pomyli膰 je z innymi komputerami.

Bardziej zaawansowane koparki 艂膮cz膮 w sobie zar贸wno karty Radeon jak i GeForce oraz korzystaj膮 z wi臋kszej ilo艣ci p艂yt g艂贸wnych lub zasilaczy (fot. ASRock).

Podzespo艂y w koparkach nie s膮 umieszczane w zamkni臋tej obudowie, ale na otwartym stela偶u. Na g贸rze znajduje si臋 kilka kart graficznych, zwykle od pi臋ciu w g贸r臋. Otwarta obudowa podyktowana jest kwesti膮 odprowadzania ciep艂a 鈥 nawet nowoczesne karty graficzne b臋d膮 go troch臋 wydziela膰.

Procesor w koparkach stanowi kwesti臋 drugorz臋dn膮, bowiem podczas kopania kryptowalut nie jest on zbyt zaj臋ty. Sprawdz膮 si臋 tu nawet tanie modele Intel Celeron. Istotn膮 kwesti膮 jest wyb贸r p艂yty g艂贸wnej 鈥 wa偶ne jest, by posiada艂a ona jak najwi臋cej z艂膮czy PCI Express. Karty pod艂膮cza si臋 do ka偶dego wolnego slotu (nawet PCIe x1 鈥 do kopania ich przepustowo艣膰 b臋dzie wystarczaj膮ca) za pomoc膮 odpowiednich przed艂u偶aczy. Producenci p艂yt g艂贸wnych oczywi艣cie r贸wnie偶 skorzystali z okazji wybuchu popularno艣ci wydobywania kryptowalut i zaprezentowali modele specjalnie do tego przeznaczone. Aktualnym rekordzist膮 jest chyba ASRock, kt贸remu uda艂o si臋 zmie艣ci膰 trzyna艣cie (sic!) slot贸w PCI Express na w modelu H110 Pro BTC+.

P艂yta g艂贸wna ASRock H110 Pro BTC+ z… trzynastoma z艂膮czami PCI Express.

W klasycznym komputerze z p艂yt膮 formatu ATX przy dobrych wiatrach wci艣niemy trzy karty graficzne i zrobi si臋 tam naprawd臋 gor膮co.

Konfiguracja trzech kart Radeon na p艂ycie g艂贸wnej, pracuj膮cych z szybko艣ci膮 x8, x8 i x4.

RX 570 i 580 ASUSa w wersji ROG STRIX

Radeony serii RX 5xx to tak naprawd臋 usprawnione 4xx (AMD Polaris). Modele RX 580 i RX 570 niewiele r贸偶ni膮 si臋 od swoich poprzednik贸w 鈥 wprowadzono tu szereg pomniejszych usprawnie艅 (np. energetycznych) oraz zwi臋kszono nieco taktowanie GPU. Znacznie wi臋ksze zmiany dotkn臋艂y ta艅szego modelu RX 560, kt贸ry zadebiutowa艂 w wersji ze zwi臋kszon膮 liczb膮 procesor贸w strumieniowych w stosunku do europejskiej wersji RX 480 (modele RX 460 przeznaczone wy艂膮cznie na rynek chi艅ski, pojawi艂y si臋 r贸wnie偶 w bardziej wydajnych wersjach).

Przed skokiem cen kart graficznych, to w艂a艣nie kopanie na (kilku) ta艅szych modelach takich jak RX 460/RX 560 dawa艂o najszybszy zwrot inwestycji. Dzi艣 zakup kart wi膮偶e si臋 ze znacznie wy偶szym kosztem i tak naprawd臋 najbardziej sensownym wyj艣ciem jest poczekanie na stabilizacj臋 cen. Sprawd藕my jak w wydobyciu kryptowalut sprawdzaj膮 si臋 dwie karty firmy ASUS ze 艣redniego segmentu.

ASUS ROG STRIX RX 580 O8G Gaming

Pierwszy z testowanych przez nas modeli to ASUS ROG STRIX RX 580 O8G Gaming, topowy model RX 580 w ofercie tego producenta. Jest to karta fabrycznie podkr臋cona – cz臋stotliwo艣膰 pracy GPU zosta艂a tu zwi臋kszona do 1380 MHz (w trybie OC) lub 1360 MHz (w trybie Gaming). Zastosowano tu dwuslotowe ch艂odzenie, a o temperatury i wysok膮 kultur臋 pracy dbaj膮 trzy wentylatory. W trybie niskiej wydajno艣ci s膮 one ca艂kowicie wy艂膮czane, wi臋c karta w spoczynku jest ca艂kowicie bezg艂o艣na.

Standardowo RX 580 STRIX wyposa偶ony jest w 8 GB szybkiej pami臋ci GDDR5 (256-bitowa magistrala). Producent dodatkowo wyposa偶y艂 ten model w solidny backplate, pod艣wietlenie LED AURA, dwa porty DisplayPort, dwa HDMI i jeden DVI.

To znakomita karta do grania w rozdzielczo艣ci Full HD, a przy nieco mniej wymagaj膮cych grach r贸wnie偶 w QHD, ale znakomicie nadaje si臋 r贸wnie偶 do wspierania oblicze艅 OpenCL, oraz wydobywania kryptowalut.

Kart臋 skonfigurowali艣my z klientem Claymore鈥檚 Dual Ethereum. Jest to jeden z bardziej popularnych klient贸w do kopania Ethereum, chocia偶 niekt贸rym mo偶e przeszkadza膰 fakt, 偶e pozbawiony jest graficznego interfejsu u偶ytkownika. Podczas kopania za pomoc膮 tego klienta ASUS STRIX RX 580 OC osi膮ga艂 hashrate oko艂o 24 MH/s. 艁atwo wi臋c obliczy膰, jak膮 wydajno艣膰 b臋dzie oferowa艂a koparka wyposa偶ona w trzy, pi臋膰 czy wi臋cej takich kart.

Osobn膮 kwesti膮 jest pob贸r mocy platformy. Konfiguracja z jedn膮 kart膮 ASUS ROG STRIX Radeon RX 580 OC oraz 95-watowym procesorem pobiera艂a podczas kopania oko艂o 240 W mocy. Je艣li wi臋c do艂o偶yliby艣my tu cztery kolejne takie karty, platforma ta potrafi艂aby pobra膰 z gniazdka nieco powy偶ej 1100 W energii.

Warto jednak pami臋ta膰, 偶e podczas kopania na jednej karcie graficznej, kt贸ra r贸wnocze艣nie musi zajmowa膰 si臋 wy艣wietlaniem obrazu, hashrate mo偶e by膰 nieco zani偶ony. Je艣li nasz komputer wyposa偶ony jest w zintegrowan膮 z procesorem grafik臋, warto skorzysta膰 z tej opcji, aby zewn臋trzne karty graficzne w systemie pracowa艂y z pe艂ni膮 mocy.

ASUS ROG STRIX RX 570 O8G Gaming

Radeon RX 570 to m艂odszy brat RX 580. G艂贸wn膮 r贸偶nic膮 jest s艂abszy uk艂ad graficzny (2048 vs. 2304 jednostki cieniuj膮ce), mniejsza ilo艣膰 pami臋ci VRAM (4 GB vs. 8 GB) i nieco ni偶sze taktowania (zar贸wno pami臋ci VRAM jak i GPU). Ta karta dobrze sprawdzi si臋 w grach uruchomionych w rozdzielczo艣ci Full HD.

ASUS ROG STRIX RX 570 O8G Gaming jest kart膮 znacznie mniejsz膮 od analogicznego modelu RX 580. Dwuslotowe ch艂odzenie sk艂ada si臋 tylko z dw贸ch wentylator贸w, a z ty艂u nie znajdziemy backplate鈥檃.

Model ten jest fabrycznie podkr臋cony, a maksymalne taktowanie GPU wynosi 1310 MHz (w trybie OC) lub 1300 MHz (w trybie Gaming). Kart臋 mo偶emy pod艂膮czy膰 do monitora za pomoc膮 dw贸ch port贸w DVI, jednego HDMI lub jednego DisplayPort.

W tym przypadku hashrate wynosi艂 21 MH/s, a pob贸r mocy ca艂ej platformy wynosi艂 215 W.

Czy mo偶na wykorzysta膰 r贸wnocze艣nie Radeona RX 580 i RX 570? Oczywi艣cie, to 偶aden problem. Klient Claymore automatycznie wykryje wszystkie karty graficzne w systemie.

Obie te karty pracuj膮ce razem pozwalaj膮 na osi膮gni臋cie hashrate powy偶ej 45 MH/s, a nasza platforma testowa z tymi kartami podczas kopania pobiera艂a ju偶 390 W mocy.

Zotac GeForce GTX 1060 i 1070 w wersji AMP

Karty graficzne serii 1xxx czyli NVIDIA Pascal to wyj膮tkowo udane konstrukcje. Szybkie i energooszcz臋dne trafiaj膮 w gusta graczy. Mo偶na je r贸wnie偶 z powodzeniem wykorzysta膰 przy kopaniu kryptowalut. Zotac znany jest jako producent sprz臋tu premium, a modele AMP to bardzo dopracowane i cz臋sto fabrycznie podkr臋cone karty, wyposa偶one w ch艂odzenie o wysokiej kulturze pracy. Wyr贸偶niaj膮 si臋 r贸wnie偶 cenami, ale c贸偶 鈥 za jako艣膰 trzeba dop艂aci膰.

ZOTAC GeForce GTX 1060 3GB AMP! Edition

To propozycja dla os贸b, kt贸re nie chc膮 przep艂aca膰 za kart臋 graficzn膮 i do szcz臋艣cia wystarczy im rozgrywka w rozdzielczo艣ci Full HD. To s艂absza odmiana karty GeForce GTX 1060 wyposa偶ona w 3 GB pami臋ci VRAM (mocniejsze odmiany GTX 1060 wyposa偶one s膮 w 6 GB VRAM).

Pami臋膰 GDDR5 korzysta ze 192-bitowej magistrali. Taktowanie GPU wynosi 1582 MHz, a w trybie Boost mo偶e osi膮gn膮膰 1797 MHz.

Karta wymaga tylko jednej 6-pinowej wtyczki zasilaj膮cej. Monitory mo偶emy pod艂膮czy膰 za pomoc膮 portu DVI, HDMI 2.0b lub trzech port贸w DisplayPort 1.4a. Znakomite ch艂odzenie i kultur臋 pracy zapewnia ch艂odzenie Dual Fan IceStorm.

Kart臋 skonfigurowali艣my z klientem Claymore鈥檚 Dual Ethereum.聽 Zotac GeForce GTX 1060 3 GB AMP! Edition osi膮ga艂 wydajno艣膰 nieco poni偶ej 20 MH/s. Pob贸r mocy platformy wynosi艂 oko艂o 195 W.

AKTUALIZACJA, 12 sierpnia 2017:聽ZOTAC GeForce GTX 1070 AMP Edition

Z pewno艣ci膮 jest to jeden z najszybszych modeli GTX 1070 na rynku. Fabrycznie podkr臋cony i wyposa偶ony w 8 GB 256-bitowej pami臋ci GDDR5 mo偶e swobodnie mierzy膰 si臋 z wymagaj膮cymi grami w rozdzielczo艣ci QHD (2560 x 1440).

Ma to swoje odbicie w sekcji zasilania – ZOTAC GeForce GTX 1070 AMP Edition wymaga a偶 dw贸ch 8-pinowym przewod贸w zasilaj膮cych 鈥 przypomnijmy, 偶e GTX 1080 Founders Edition wymaga tylko jednego takiego przewodu.

Monitory mo偶emy pod艂膮czy膰 za pomoc膮 portu DVI, HDMI 2.0b lub trzech port贸w DisplayPort 1.4a.聽 O odpowiedni膮 kultur臋 pracy dba ch艂odzenie Dual Fan IceStorm, karta wzmocniona jest dodatkowo solidnym backplate.

Taktowanie rdzenia tej wersji karty wynosi 1607 MHz, a w trybie Boost mo偶e si臋gn膮膰 1797 MHz.

Pob贸r mocy platformy wynosi艂 ponad 260 W, a wydajno艣膰 nieco ponad 27 MH/s.

GeForce GTX 1060 i 1070 w duecie

Podobnie jak w przypadku Radeon贸w, w tym przypadku r贸wnie偶 nie ma problemu z wykorzystaniem dw贸ch kart GeForce. Dzi臋ki tym dw贸m modelom osi膮gniemy wydajno艣膰 46 MH/s. Nale偶y si臋 liczy膰 z poborem mocy oko艂o 400 W.

Oprogramowanie FireStorm

Je艣li kwestia op艂at za energi臋 elektryczn膮 niespecjalnie ci臋 interesuje (by膰 mo偶e s膮 takie przypadki) to mo偶esz podkr臋ci膰 karty, pami臋taj膮c, 偶e b臋d膮 one pracowa膰 24-godziny na dob臋. W wi臋kszo艣ci przypadk贸w 鈥 je艣li chodzi o kopanie kryptowalut 鈥 idzie si臋 w drug膮 stron臋. Co to oznacza? Zmniejszenie napi臋cia (undervolting) oraz taktowania (underclocking) celem obni偶enia poboru energii. Jaki to ma sens? Przyk艂adowo zmniejszaj膮c pob贸r mocy przez kart臋 graficzn膮 o po艂ow臋, wcale nie zmniejszysz wydajno艣ci kopania kryptowalut o tak膮 sam膮 warto艣膰. Warto tutaj poeksperymentowa膰, bo ka偶da karta wymaga膰 b臋dzie indywidualnych ustawie艅.

Zar贸wno do overclockingu jak i underclockingu przyda si臋 odpowiednie oprogramowanie. W przypadku Zotaca producent dostarcza aplikacj臋 FireStorm, kt贸ra pozwoli ci na modyfikacj臋 dzia艂ania kart graficznych w dowolnym zakresie.

Dzi臋ki tej aplikacji otrzymujemy pe艂n膮 kontrol臋 nad napi臋ciami, taktowaniami oraz wentylatorami (jak i r贸wnie偶 pod艣wietleniem!), tak aby optymalnie dopasowa膰 dzia艂anie karty graficznej do swoich potrzeb. Aplikacja FireStorm jest przejrzysta i prosta w obs艂udze. Mo偶na j膮 pobra膰 za darmo ze strony firmy Zotac.

Od czego zacz膮膰 wydobywanie kryptowalut?

Od czego zacz膮膰? Od za艂o偶enia portfela ethereum (cho膰by za pomoc膮 aplikacji na stronie ethereum.org). Potem pozostaje wyb贸r klienta do kopania i mo偶na zaczyna膰 wydobycie.

Czy to si臋 w og贸le op艂aca? C贸偶, tysi膮ce „g贸rnik贸w” nie mog膮 si臋 myli膰. Okre艣lenie op艂acalno艣ci wydobycia danej kryptowaluty u艂atwi膮 nam liczne kalkulatory on-line. Wystarczy poda膰 hashrate posiadanej maszyny, jej zu偶ycie energii, ceny energii elektrycznej u naszego operatora, a na podstawie aktualnego kursu danej kryptowaluty otrzymamy miesi臋czny zarobek.

Buduj膮c kopark臋 kryptowalut warto te偶 pomy艣le膰 o tweakowaniu kart graficznych, tak by zmniejszy膰 pob贸r energii przy jak najmniejszym zmniejszeniu mocy obliczeniowej. W oszcz臋dzaniu na rachunkach za pr膮d mog膮 te偶 nas wspom贸c zasilacze o wy偶szej sprawno艣ci, jak cho膰by te z certyfikatem Platinum.

Jak na razie nic nie wskazuje na to, 偶e sza艂 wydobywania kryptowalut na kartach graficznych mia艂 si臋 szybko sko艅czy膰, a co za tym idzie 鈥 ceny kart graficznych wci膮偶 pozostan膮 na wysokim poziomie. By膰 mo偶e sytuacj臋 poprawi膮 nieco modele przeznaczone specjalnie do kopania kryptowalut. | CHIP

殴r贸d艂o: chip