W wieku 76 lat odszed艂 Stephen Hawking – brytyjski kosmolog, fizyk i wizjoner

Fot. Uniwersytet Cambridge
Stephen Hawking by艂 profesorem matematyki i fizyki teoretycznej na Uniwersytecie Cambridge. Jednym z jego najwi臋kszych osi膮gni臋膰 jest kwantowa teoria ci膮偶enia. Opracowa艂 wsp贸lnie z Rogerem Penrose鈥檈m twierdzenia, odnosz膮ce si臋 do istnienia osobliwo艣ci w ramach og贸lnej teorii wzgl臋dno艣ci oraz teoretyczny dow贸d na to, 偶e czarne dziury powinny emitowa膰 promieniowanie, znany dzi艣 jako promieniowanie Hawkinga.

Pomimo wielu zas艂ug dla nauki, Stephen Hawking nie doczeka艂 si臋 nagrody Nobla. G艂贸wnie ze wzgl臋du na to, 偶e teorie z dziedziny astronomii i astrofizyki s膮 trudne do zweryfikowania. Mimo to, Brytyjczyk ma ogromny wk艂ad w rozw贸j nauki i to, jak dzi艣 postrzegamy wszech艣wiat. Najwi臋ksz膮 s艂aw臋 Hawkingowi przynios艂a jego 134-stronicowa rozprawa doktorska, w kt贸rej analizowa艂 r贸偶ne matematyczne modele wszech艣wiata. Znajdziemy w niej te偶 osobliwo艣ci, kt贸re znamy pod nazw膮 „czarnych dziur”. To im Stephen Hawking po艣wi臋ci艂 du偶o czasu 艂膮cz膮c obliczenia wynikaj膮ce z og贸lnej teorii wzgl臋dno艣ci Alberta Einsteina z mechanik膮 kwantow膮.

W ksi膮偶ce „Wielki projekt” wybitny astrofizyk przekonywa艂, 偶e nauka jest w stanie wyja艣ni膰 istnienie wszech艣wiata i 偶ycia bez anga偶owania mocy nadnaturalnych. To odej艣cie od pogl膮d贸w, jakie Hawking g艂osi艂 w 1988 roku. W „Kr贸tkiej historii czasu” naukowiec twierdzi艂, 偶e rozw贸j nauki mo偶e doprowadzi膰 do poznania my艣li Boga. Po latach Hawking jednak odrzuci艂 t臋 koncepcj臋. W przeciwie艅stwie do swoich wielkich poprzednik贸w, nie sta艂 si臋 bardziej wierz膮cy, jak to by艂o w przypadku chocia偶by tw贸rcy teorii mnogo艣ci, niemieckiego matematyka George’a Cantora.

Stephen Hawking ostrzega艂 te偶 przed zagro偶eniami jakie mo偶e nie艣膰 ze sob膮 rozw贸j sztucznej inteligencji. Obawia艂 si臋 te偶, 偶e spotkanie z zaawansowan膮 cywilizacj膮 pozaziemsk膮 mo偶e dla ludzi sko艅czy膰 si臋 tragicznie. Wed艂ug brytyjskiego kosmologa, obce cywilizacje s膮 prawdopodobnie kosmicznymi nomadami poszukuj膮cymi planet zdatnych do zamieszkania, takich jak Ziemia. Hawking powo艂uj膮c si臋 na przyk艂ady z historii ludzko艣ci nie mia艂 z艂udze艅, 偶e przedstawiciele takiej cywilizacji nie zawahaj膮 si臋 zagrozi膰 ludzko艣ci, podobnie jak konkwistadorzy podbijaj膮c Ameryk臋 zagrozili cywilizacji Maj贸w.

Astrofizyk by艂 jednym z najbardziej rozpoznawalnych wsp贸艂czesnych naukowc贸w. Charakterystyczna posta膰 profesora Hawkinga kojarzy艂a si臋, i zapewne b臋dzie jeszcze d艂ugo kojarzy膰 si臋 z naukowcem niepozbawionym poczucia humoru.

Profesor Hawking zas艂yn膮艂 te偶 z bardzo oryginalnych stwierdze艅. Cytaty z brytyjskiego astrofizyka nieraz wydaj膮 si臋 jak wyj臋te z inteligentnej komedii, a nie z wypowiedzi 艣wiatowej s艂awy naukowca.

Stephen Hawking przez od 50 lat cierpia艂 na stwardnienie zanikowe boczne (fot. Uniwersytet Cambridge)

Stephen Hawking przez lata zmaga艂 si臋 z powa偶n膮 chorob膮. W wieku 21 lat, czyli na 3 lata przed rozpocz臋ciem pracy nad doktoratem, dowiedzia艂 si臋, 偶e ma tzw. stwardnienie zanikowe boczne. Bardzo rzadko zdarza si臋, by osoby cierpi膮ce na nie, prze偶y艂y wi臋cej ni偶 10 lat od momentu diagnozy. Hawking zmaga si臋 z chorob膮 od 50 lat. D艂ugo opiekowa艂 si臋 nim ojciec, wybitny biolog, Frank Hawking, kt贸ry zmar艂 w 1986 roku. Stephen Hawking z otoczeniem porozumiewa艂 si臋 dzi臋ki komputerowi, kt贸rym sterowa艂 policzkiem. | CHIP