Pamiętasz jeszcze, jak dobrze pracowało się na komputerze tuż po instalacji systemu? Błyskawiczny start, programy otwierały się natychmiast, a Internet płynął przewodami aż miło. Jednak po kilku miesiącach użytkowania sytuacja zmienia się diametralnie: uruchamianie aplikacji trwa wieczność, okna otwierają się w zwolnionym tempie, a czasami dochodzi nawet do zawieszenia się komputera. Poniżej przedstawimy dziesięć najgorszych spowalniaczy systemu Windows oraz pokazujemy, jak się ich pozbyć. Wszystkie niezbędne do tej akcji narzędzia znajdziesz na płycie dołączonej do wydania.

1. Czyszczenie dysku twardego

Z biegiem czasu na dysku gromadzi się coraz większa ilość danych. Ten zbędny balast nie tylko zajmuje cenną pamięć, ale również spowalnia proces tworzenia kopii zapasowych i defragmentacji. Takie śmieci należy więc usunąć! Nie jest to łatwe, gdyż pliki są przeważnie tak porozrzucane, że trzeba ich szukać w całym komputerze. W takim przypadku możesz skorzystać z programu Easy Cleaner, zamieszczonego na naszej płycie. Narzędzie skanuje dysk twardy, szukając niepotrzebnych pożeraczy pamięci: nieużywanych bibliotek DLL, duplikatów plików oraz pustych skrótów, a następnie je usuwa. W taki sposób oczyścisz dysk: po uruchomieniu programu kliknij ikonę »Niepotrzebne«. W liście »Wybierz napęd« wskaż dysk, który należy oczyścić. Jeśli chcesz zaznaczyć więcej niż jeden, użyj klawisza [Ctrl]. Na prawo od listy zaznacz typy plików, które chcesz odnaleźć i usunąć. Po kliknięciu przycisku »Znajdź« program stworzy listę plików do usunięcia. Właściwe oczyszczanie uruchomisz, klikając przycisk »Usuń wszystko«. Po tym, jak zostaną usunięte zbędne pliki DLL i niepotrzebne skróty, pracę rozpoczyna narzędzie JKDefrag. Defragmentuje ono dysk twardy i porządkuje pliki na nowo. Aplikacja działa bez instalacji, wystarczy dwukrotne kliknięcie pliku EXE. W zakładce »Ogólne« na liście »Akcja« zaznacz »Analiza, defragmentacja i szybka optymalizacja danych«. Wybierz napęd z listy »Dyski« i kliknij przycisk »Uruchom«.

2. Odkażanie komputera

Hodowanie w pececie wirusów i koni trojańskich może bardzo skomplikować codzienną pracę. Szkodniki bez naszej zgody wysyłają informacje przez Sieć, wskutek czego jest ona blokowana, osłabiają również wydajność procesora. Dlatego też należy bezwzględnie pozbyć się maleware’u. Pierwszym krokiem jest zastosowanie skanera antywirusowego ze świeżo pobranym zbiorem sygnatur. Następnie warto użyć narzędzia Spybot – Search & Destroy. Wyszukuje ono oprogramowanie szpiegowskie, dzięki czemu jest świetnym uzupełnieniem skanera, który przeważnie wykrywa tylko wirusy i konie trojańskie. Podczas instalacji program tworzy kopię Rejestru. Jest to rozsądne, ponieważ w razie niepowodzenia możesz przywrócić system do stanu sprzed instalacji. Proces oczyszczania uruchamiamy za pomocą polecenia »Sprawdzanie i naprawa | Sprawdź wszystko«. Musimy poczekać, aż skaner zakończy pracę, a potem kliknąć przycisk »Usuń zaznaczone problemy«.

3. Czyszczenie folderu Autostartu

To bardzo wygodne, gdy podczas startu Windows uruchamiają się również programy pocztowe, komunikatory i przeglądarki internetowe. Ale wówczas uruchamianie trwa tak długo, że możesz spokojnie wypić cappuccino, i to w kawiarni za rogiem. Usuń zatem niepotrzebne programy z katalogu Autostart – im mniej narzędzi będzie się uruchamiać przy starcie, tym szybciej komputer będzie gotowy do pracy.

Aplikacja AutoRuns wyświetli wszystko, co uruchamia się dodatkowo przy starcie systemu Windows. Ale uwaga: dezaktywuj tylko te programy, co do których masz pewność, że nie są wymagane do uruchomienia systemu. Przykładowo Skype’a otworzysz bez problemów ręcznie, ale pliku Explorer.exe – który AutoRuns również wyświetla – nie usuwaj w żadnym wypadku (wykorzystywany jest on przez interfejs systemu). Największe spowalniacze to programy: Word, Photoshop Elements oraz Real Player 10.5 Gold. Te programy powinieneś zdecydowanie usunąć. Również Adobe Reader, iTunes czy Nero ShowTime lepiej uruchamiać samodzielnie.

4. Optymalizacja oprogramowania

Gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść. To przysłowie odnosi się również do oprogramowania: im więcej programów i im bardziej zakotwiczyły się one w systemie Windows, tym bardziej spowalniają twój komputer. Przenośne narzędzia, zaprojektowane z myślą o pamięci USB i tym samym niewymagające instalacji, są idealnym rozwiązaniem dla podrasowanego komputera. Jeśli dodatkowo przeciągniesz ręcznie skróty aplikacji do menu startowego lub Paska szybkiego uruchamiania, będą one działać jak normalnie zainstalowane programy. Na stronie www.portableapps.com znajdziesz listę przydatnych narzędzi, które nie obciążą twojego komputera. Szczególnie program do obróbki zdjęć – Gimp w postaci przenośnej – to rozsądny wybór, ponieważ możesz zrezygnować z ciężkiego Toolkit GTK, którego obecność zwykle jest wymagana przez zainstalowany edytor zdjęć. Nieprzenośny, ale za to dużo mniejszy niż oryginał jest program Foxit Reader, który w teście roboczym zdecydowanie bije na głowę swój pierwowzór – czytniki PDF-ów firmy Adobe. Przykład: podczas przewijania e-książki Foxit Reader potrzebuje tylko 10 proc. wydajności procesora i około 5 MB pamięci roboczej. Przeglądarka PDF Adobe Reader zużywa przy wykonywaniu tej samej czynności ponad 50 proc. czasu procesora i wymaga około 20 MB pamięci RAM.

5. Aktualizacja programów

Prawie każde oprogramowanie wymaga regularnej aktualizacji, po której otrzymuje nowe funkcje i płynniej działa. Kolejna zaleta: możliwe luki w zabezpieczeniach zostają usunięte. Dlatego też zawsze powinieneś mieć na komputerze najnowsze wersje programów. Wiele aplikacji ma zintegrowany automatyczny aktualizator – ale, niestety, nie wszystkie.

Przydatne jest też narzędzie UpdateStar. Skanuje ono oprogramowanie na twoim komputerze i wyświetla informację, którą wersję zainstalowałeś, a która jest aktualna. Klikając przycisk »Download«, trafisz wprost na stronę WWW, na której zamieszczono najnowszą wersję danego programu. Ważne: wyłącz autostart narzędzia, wybierając »Start page | Settings | Other«, w przeciwnym razie będzie cię ono denerwować ciągłymi komunikatami.