Z nami stworzysz idealną fotografię HDR

Oko ludzkie jest instrumentem niezwykle czułym. Stojąc w słoneczny dzień w głęboko zacienionym pomieszczeniu, widzimy wszystkie szczegóły tego, co znajduje się za oknem, a jednocześnie pogrążone w półmroku domowe sprzęty. Jesteśmy w stanie dostrzec najciemniejsze i najjaśniejsze szczegóły sceny o kontraście sięgającym ok. 14 stopni ekspozycji (EV). Lecz jeśli spróbujemy uchwycić taką scenę za pomocą aparatu, na zdjęciu zobaczymy zupełnie inny widok. Jeżeli ustawimy ekspozycję dla sceny za oknem, ta będzie dobrze naświetlona, natomiast wnętrze pomieszczenia okaże się całkowicie ciemne. Gdy zaś zmierzymy światło wewnątrz, zarejestrujemy wszystkie szczegóły pomieszczenia, ale za oknem  zobaczmy białą plamę. Aparat cyfrowy zawodzi także w innych sytuacjach. Podświetlone nocą fasady budynków próbują sfotografować wszyscy, nie tylko japońscy, turyści. Taką scenę cechuje jednak ogromna rozpiętość tonalna. Aparat zazwyczaj poprawnie naświetla budynek, ale otoczenie, które nie jest silnie podświetlone, na zdjęciu pozostanie niewidoczne.

Przyczyną opisanego zjawiska okazuje się to, że aparat cyfrowy, nawet dobra lustrzanka, rejestruje kontrast ok. 7–8 EV. Matryca aparatu jest przetwornikiem analogowo-cyfrowym o niskiej dynamice. Jeśli zapisujemy zdjęcia w formacie JPEG, obraz jest od razu redukowany –do 8-bitowej głębi na każdy kanał koloru. To daje jedynie 256 poziomów jasności dla każdego kanału. Jeśli zarejestrujemy plik RAW, który ma 12-bitową głębię, uzyskamy 4096 poziomów jasności na każdy kanał. Owszem, więcej (z pliku RAW pochodzącego z dobrego aparatu wyciśniemy 9–10 EV), ale wciąż za mało, by uchwycić scenę o naprawdę dużym kontraście.

Aby poradzić sobie z gigantyczną różnicą jasności, trzeba sięgnąć po specjalną technikę fotograficzną – High Dynamic Range (HDR) – która służy do uzyskiwania obrazu o znacznie większym zakresie tonalnym, niż pozwala na to matryca aparatu. Sztuczka jest prosta: zamiast jednego zdjęcia, które ma dynamikę ograniczoną do charakterystyki zastosowanej w aparacie matrycy, robimy serię zdjęć, z których każde ma nieco inne parametry ekspozycji. Jedno zdjęcie naświetlamy tak, by poprawnie oddać najciemniejsze partie sceny; na kolejnym poprawnie rejestrujemy średnie tony, co przeważnie odpowiada wskazaniom światłomierza; a kolejne naświetlamy , tak by zarejestrować maksimum świateł. Te trzy zdjęcia możemy następnie połączyć w jeden obraz o dużej rozpiętości tonalnej, z gigantyczną 32-bitową głębią koloru na każdy kanał (4 294 967 296 poziomów jasności dla każdego koloru). W takiej przestrzeni zmieści się każda, nawet najbardziej kontrastowa scena. Obraz ten oczywiście nie nadaje się do wyświetlenia na monitorze ani jakimkolwiek nośniku wizualnym wytworzonym przez człowieka. Jednak możemy go przystosować do oglądania, rekodując go do 16- lub 8-bitów na kanał, za pomocą specjalnego algorytmu mapowania tonów, który zmniejsza dynamikę zdjęcia, ale w taki sposób, by zachować maksimum detali w całym spektrum obrazu.

Przydatne akcesoria do fotografii HDR

Aparat z ustawieniami manulanymi i zapisem RAW

Aparat z ustawieniami manualnymi i zapisem RAW
Do tworzenia profesjonalnie wyglądających zdjęć HDR niezbędny jest aparat z manualnymi ustawieniami. Minimum zaawansowany kompakt, a najlepiej lustrzanka z możliwością zapisu plików RAW, które są znacznie lepsze do tworzenia HDR-ów niż zwykłe JPEG-i. Program do HDR-ów

Proste HDR-y utworzymy w Photoshopie, jednak pełną kontrolę nad tym procesem, a co za tym idzie najlepsze rezultaty zapewnia dedykowane narzędzie do łączenia zdjęć - Photomatix.

 

Program do HDR-ów

Program do HDR-ów
Proste zdjęcia HDR utworzymy w popularnych aplikacjach graficznych, jednak pełną kontrolę nad procesem konwersji, a co za tym idzie najlepsze rezultaty zapewnia dopiero specjalne narzędzie do łączenia zdjęć.

 

Obiektyw szerokokątny

Obiektyw szerokokątny

W technice HDR fotografujemy zazwyczaj architekturę, pejzaże i wnętrza. Aby dobrze uchwycić te motywy przydatny jest szerokokątny zoom obejmujący ogniskowe 16-35 mm w standardzie pełnej klatki.

 

Statyw

Statyw

Wszystkie zdjęcia składowe muszą mieć identyczny kadr, co bez statywu trudno jest osiągnąć. Na początek, wystarczy tani, chiński statyw do kupienia za mniej niż 100 zł na Allegro.

 

 

 

 

 

Czego potrzebujemy
Pierwsze i najważniejsze: abyśmy z serii zdjęć mogli zrobić jeden obraz, każdy kadr musi być identyczny. Nawet niewielkie przesunięcia spowodują powstanie aureoli wokół obiektów, co jest wynikiem niedokładnego nałożenia obrazów. Z tego względu wrogiem HDR-ów są wszelkie poruszające się motywy. Fotografując, najlepiej używajmy statywu. Ale nie jest to niezbędne. Jeśli nasz aparat został wyposażony w szybki tryb seryjny (5-6 kl/s), komplet obrazów można uchwycić w pół sekundy. A to daje szansę na uniknięcie przesunięć, nawet jeśli fotografowaliśmy z ręki. Drobne niedoskonałości nałożonych obrazów zatuszujemy na etapie konwersji, dzięki algorytmowi do synchronizacji układu zdjęć, który jest w każdym programie do HDR-ów (Image alignment).

Choć fotografie na potrzeby HDR-ów można zrobić każdym aparatem, bardzo przydaje się możliwość zapisania zdjęć RAW. Ten format jest bardziej pojemny niż JPEG, zdjęcia mają wiec lepszą rozpiętością tonalną, czyli lepiej nadają się do przekonwertowania do HDR. Poza tym pliki RAW nie są poddawane żadnej obróbce w aparacie, zatem unikniemy artefaktów związanych z kompresją i ulepszaniem zdjęć przez firmware. A zdjęcia wyostrzymy czy poprawimy kolor w Photoshopie, już operując na wynikowym pliku, który otrzymujemy w efekcie konwersji HDR. Zapisywanie zdjęć w RAW-ach ma także tę zaletę, że z jednego pliku RAW można zrobić pseudo-HDR, czyli obraz o podwyższonej rozpiętości tonalnej uzyskany w wyniku połączenia kilku konwersji jednego pliku RAW. To ostatnie przydaje się, gdy na HDR chcemy przerobić zdjęcie, które mamy tylko w jednej kopii.

Przygotowanie zdjęć do HDR krok po kroku
1. Ustaw aparat na statywie.
2. Wybierz program Av, który pozwala ustawić preselekcję przesłony, gdyż przesłona nie może zmieniać się w czasie następujących po sobie ekspozycji.
3. Ustaw czułość ISO na najniższą wartość, żeby wyeliminować szum, a typ pliku na RAW, ewentualnie RAW+JPEG.
4. Włącz funkcję automatycznego bracketingu (zmiany parametrów kolejnych zdjęć), a następnie ustaw rozrzut ekspozycji o przynajmniej +/-1 i 1/3 EV, a maksimum o +/-2 EV.
5. Ustaw ostrość i wyłącz autofocus przełącznikiem na obiektywie.
6. Wybierz statyczny i kontrastowo oświetlony motyw i wykonaj kolejno trzy zdjęcia, a aparat sam zmodyfikuje czas i przesłonę, by dostosować je do określonych założeń.