Incognito w Sieci

Tylko ludzie kompletnie pozbawieni wyobraźni wsiadają na motocykl bez kasku, tymczasem z Internetu bardzo często korzystamy bez żadnego oprogramowania ochronnego. Choć w tym drugim przypadku nie jest zagrożone nasze życie i zdrowie, to nasza prywatność – jak najbardziej. Kto surfuje z otwartą przyłbicą, jak na tacy podaje informacje o sobie hakerom, urzędom, firmom reklamowym i innym ciekawskim. Przykładowo na podstawie adresu IP, plików cookie i ustawień przeglądarki można w dziecinnie prosty sposób ustalić zainteresowania każdego użytkownika. Na szczęście równie łatwo można się przed tym chronić – wystarczy skorzystać z programów anonimizujących.

Ale czy aktualnie dostępne anonimizatory rzeczywiście zapewniają nam prywatność? Odpowiedź znajdziecie w wynikach naszego testu.

Technika: Tak działają popularne anonimizatory

Niezależnie od wykorzystywanej metody jedno pozostaje niezmienne: aby móc korzystać z sieci anonimowo, trzeba ukryć swój numer IP. Możemy wybrać jedną z trzech technik: VPN (Virtual Private Network – wirtualna sieć prywatna), onion routing (ruting warstwowy) oraz tzw. system mix cascade (szczegóły na schemacie po prawej stronie).

W przypadku VPN użytkownik musi najpierw zainstalować program kliencki, który zagnieżdża się w systemie i automatycznie przechwytuje wszystkie pakiety informacji wysyłane do sieci. Są one najpierw kierowane zaszyfrowanym tunelem do serwera, który przydziela użytkownikowi nowy numer IP, a dopiero potem przesyłane do właściwego celu. Adres URL strony, którą chcemy otworzyć, jest ukrywany przed operatorem usługi VPN, z kolei właściciel strony zamiast naszego prawdziwego IP otrzymuje podmieniony numer.

Serwery VPN są z reguły bardzo szybkie, ale mają jedną poważną wadę: klient musi mieć zaufanie do operatora. Użytkownik jest przecież anonimowy jedynie „na zewnątrz” – na serwerze VPN znajdują się wszystkie jego dane. Gdyby hakerowi udało się włamać na taki serwer, poznałby adresy IP użytkowników, a przy odrobinie szczęścia również ich hasła logowania do klienta VPN. Teoretycznie nasze dane łatwo mogą zdobyć również urzędnicy – prawo obliguje operatorów do gromadzenia numerów IP swoich klientów. Brak jednak precedensów, które pokazałyby, w jakich przypadkach urzędy faktycznie mogą uzyskać wgląd w zgromadzone dane.

Zupełnie inaczej niż VPN działa onion routing, technika, którą wykorzystuje na przykład sieć Tor. W tym przypadku użytkownik nie korzysta z jednego serwera określonego usługodawcy, ale z wielu ogólnodostępnych serwerów proxy. Z takich serwerów korzystać może każdy – każdy może również sam założyć taki serwer. Nasze połączenie z dowolną stroną internetową jest kierowane kolejno przez 3 regularnie zmieniające się serwery, a dodatkowo na każdym z nich jest na nowo szyfrowane. Odkrycie pierwotnego adresu, z którego zostały wysłane dane, jest praktycznie niemożliwe. A z drugiej strony użytkownik nie wie, kto jest administratorem poszczególnych serwerów. Haker może odszyfrować informacje, jeżeli uzyska dostęp do pierwszego i ostatniego punktu pośredniego. Co prawda, nie da się w ten sposób dowiedzieć więcej, niż tylko co użytkownik robi w danym momencie, gdyż wykorzystywane serwery zmieniają się co 10 minut, jednak nawet tak krótki czas wystarczy, by przechwycić poufne dane.

Podobna do techniki onion routing jest metoda mix cascade, stosowana na przykład przez serwis JonDo. Użytkownik łączy się z serwerem (mix), który szyfruje strumień danych i kieruje go do kolejnego serwera (mix cascade). W tym przypadku jednak węzły nie są ogólnodostępne, ale należą do zarejestrowanych firm. Jednocześnie wszystkie pakiety użytkowników korzystających z określonej usługi mix cascade przechodzą przez te same serwery, a więc jest możliwe mieszanie ich między sobą, by dodatkowo utrudnić namierzenie konkretnej osoby.

Zasadniczo prawo zobowiązuje również operatorów usług mix cascade do zbierania informacji o użytkownikach, istnieje jednak sposób na ciekawskich urzędników: jeżeli tylko możemy sami wybrać właścicieli i lokalizację serwerów, przez które mają być przesyłane nasze dane, skorzystajmy z serwerów trzech różnych firm. Dzięki temu podążanie naszymi śladami będzie utrudnione. Jeśli do tego serwery będą w różnych krajach, szanse powodzenia spadną szpiegom praktycznie do zera.

Test: Kilka kliknięć do niewidzialności

O ile stosowane techniki różnią się między sobą, kryteria naszego testu są takie same dla wszystkich anonimizatorów: klient powinien skutecznie ukrywać adres IP, integrować się z przeglądarką i być prosty w obsłudze. Szczególną uwagę zwróciliśmy na szybkość działania usługi – nawet najskuteczniejsza ochrona na niewiele się zda, jeśli dane będą przesyłane w żółwim tempie.