Wybieramy najlepsze projektory do kina domowego

W poprzednim teście projektorów (CHIP 11/2010) przyjrzeliśmy się tzw. projektorom biznesowym, których do projekcji filmów można używać niejako przy okazji. Teraz opisujemy rezultaty testu rzutników, które zgodnie z deklaracjami producentów mają być elementem kina domowego. Ustaliliśmy, że projektory nie mogą być droższe niż 5000 zł, tak by były w finansowym zasięgu nie tylko najbogatszych nabywców. Istotnie zmniejszyło to liczbę urządzeń, które kwalifikowałyby się do naszego testu. Skromna liczba porównywanych projektorów wynika również z faktu, że niektórzy producenci nie dostarczyli do testu swoich produktów.

Rozdzielczość i proporcje obrazu, czyli jak uniknąć czarnych pasów

Filmy zapisane na płytach DVD i Blu-ray mają stosunek szerokości obrazu do jego wysokości wynoszący 16:9, czyli 1,78:1. Nic więc dziwnego, że większość projektorów w naszym teście (10 modeli) wyświetla obraz o takich właśnie proporcjach. Dzięki temu nad i pod właściwym obrazem nie ma dodatkowych czarnych pasów (tzw. kaszetów), które nierzadko w znacznym stopniu wpływają na komfort oglądania filmu. Niestety, filmy są często wydawane w innych panoramicznych formatach (obraz o proporcjach 1,85:1 lub 2,39:1), przez co czarne pasy i tak się pojawią, lecz są znacznie węższe niż w modelach wyświetlających obraz o proporcjach 16:10 (1280×800 pikseli) czy 4:3 (800×600 lub 1024×768 pikseli). Filmy w standardzie HD wyświetlane na drugiej z wymienionych grup rzutników dodatkowo są przeskalowywane.

W przypadku siedmiu projektorów podstawowa wielkość obrazu wynosi 1920×1080 (Full HD), natomiast trzy modele (Acer H5360, BenQ W600+ i Optoma HD67N) mają rozdzielczość 1280×720 pikseli (HD Ready). Sony VPL-BW7, który zajął ostatnie miejsce, wyświetla obraz o wielkości 1280×800 pikseli, natomiast jeżeli chodzi o Epsona EH-TW450 sprawa jest nieco skomplikowana. Jego matryca ma fizyczne wymiary 1280×800, ale po podłączeniu odtwarzacza DVD lub Blu-ray rozdzielczość jest elektronicznie zmniejszana do 1280×720. Jeżeli źródłem obrazu jest komputer, niezniekształcony obraz można uzyskać ustawiając rozdzielczość 1280×800.

Jak duży obraz możemy uzyskać

Najważniejszą zaletą projektorów w porównaniu z telewizorami jest wielkość wyświetlanego obrazu. O ile ciężko jest kupić, nie wydając przy tym fortuny, telewizor o przekątnej dłuższej niż 50”, nawet najtańszy projektor do kina domowego jest w stanie wyświetlić na ekranie kilkakrotnie większy obraz. Problem w tym, że musi być od niego odpowiednio oddalony, np. żeby uzyskać imponującą przekątną 300” odległość projektora od ekranu musi wynosić w większości wypadków aż 10 m. Dlatego też warto zwracać uwagę na parametr zwany współczynnikiem projekcji (ang. throw ratio) określający stosunek odległości projektora od ekranu do szerokości obrazu. Podawany jest jego zakres, a nie pojedyncza wartość, gdyż obiektywy projektorów wyposażono w zoom. Największe możliwości regulacji wielkości obrazu oferuje Epson EH-TW3200 dzięki zoomowi optycznemu wynoszącemu maksymalnie 2,1× (throw ratio w granicach 1,34-2,87 – np. przy odległości 3 m od ekranu obraz może mieć szerokość od 105 cm do 224 cm). W pozostałych modelach zoom waha się od 1,1x do 1,2x. Największy obraz przy określonej odległości pozwala uzyskać z kolei Epson EH-TW450 dzięki throw ratio wynoszącemu 1,26-1,52. Przykładowo przy odległości 3 m obraz będzie miał szerokość od 197 do 238 cm. Każdy z przetestowanych przez nas projektorów można zamocować w uchwycie sufitowym („do góry nogami”), a także wykorzystać do tylnej projekcji. W przypadku większości modeli dopasowanie położenia obrazu wymaga przestawienia projektora. Istnieje co prawda cyfrowa korekcja trapezowa (keystone), ale obniża ona jakość obrazu. Wyjątek stanowi Epson EH-TW3200 wyposażony w optyczną korekcję położenia obiektywu (lens shift). W prosty sposób, za pomocą dwóch pokręteł, można w tym przypadku przesuwać obraz, nie ruszając rzutnika z miejsca.

Jakość obrazu: jasność i inne parametry

Jasność obrazu w przypadku projektorów do kina domowego nie jest tak istotna jak w rzutnikach biznesowych. Filmy najczęściej ogląda się wieczorem, w zaciemnionym pomieszczeniu, przez co zbyt duża jasność obrazu może czasami wręcz przeszkadzać. Niektórzy producenci, tacy jak BenQ, zwracają jednak uwagę na sytuacje, w których zasuwanie rolet czy zasłon i gaszenie światła nie jest pożądane. Wtedy sprawdzi się np. BenQ W600+ o jasności wynoszącej według naszych pomiarów 1532 lm w trybie normalnym i 1221 lm w trybie ekonomicznym. Pozostałe modele oferują jasność mieszczącą się w przedziale od 368 lm (Optoma HD200X) do 1033 lm (Epson EH-TW450). Badając jasność obrazu w 9 punktach podczas wyświetlania białej planszy, obliczyliśmy równomierność oświetlenia ekranu. Im niższy wynik, tym łatwiej zauważalne są różnice w jasności ekranu (zwykle w rogach).Często spotykaną przypadłością projektorów wykorzystujących technologię DLP jest tzw. efekt tęczy. Ma on postać barwnych refleksów widocznych wtedy, gdy wyświetlane są jednocześnie jasne i ciemne elementy. Efekt ten jest subiektywny, niektóre osoby widzą go niemal zawsze, inne w ogóle. Zjawisko to nie występuje w rzutnikach 3LCD. W przypadku modelu Acer H7531D (zwycięzcy testu) nie odnotowaliśmy wystąpienia tego niepożądanego efektu.

Ergonomia i zużycie energii

Piloty zdalnego sterowania mają różną wielkość i kształty, a także rozmaite rozmieszczenie klawiszy, ale generalnie dobrze spełniają swoją rolę. Ponieważ najczęściej używa się ich w zaciemnionym pomieszczeniu, dobrze, żeby klawisze były podświetlane lub przynajmniej fosforyzujące. Jedynie w obu projektorach firmy Acer oraz Epson EH-TW450 zabrakło tego udogodnienia. Piloty Optomy warto z kolei pochwalić za osobny klawisz do przełączania między trybem normalnym a ekonomicznym, co oszczędza użytkownikowi mozolnego wyszukiwania tej opcji w menu ekranowym.

Projektory generalnie nie należą do energooszczędnych urządzeń, lecz i tak zaobserwowaliśmy spore różnice w poborze energii elektrycznej. W trybie normalnym mogą pobierać od 230 W (Optoma HD67N) do nawet 301 W (Acer H7531D). W trybie ekonomicznym, jak sama nazwa wskazuje, jest nieco lepiej. Skrajne wartości wśród projektorów w naszym teście to 196 W (Sony VPL-BW7) i 250 W (ponownie Acer H7531D).