Przejdź na skróty do treści. | Przejdź do nawigacji

Zapamiętaj mnie Przypomnij hasło Rejestracja
Wersja mobilna
Newsletter
Zgłoś uwagę
RSS

Artykuły

rozwiń
Strona główna Artykuły Trendy Złom na wagę złota

Recykling elektroniki

Złom na wagę złota

Już od dłuższego czasu utylizowanie używanego sprzętu stanowi zarówno atrakcyjny, miliardowy rynek, jak i wielki problem. CHIP ujawnia słabe punkty w recyklingu i przedstawia, jak prawidłowo pozbyć się używanych urządzeń.

Tygodniami zastanawiasz się nad tym, jaki komputer kupić. Kiedy już go kupisz, często zapominasz o drugiej stronie medalu – co zrobić ze starym pecetem? Oto zagadka, którą muszą rozwiązywać tysiące polskich użytkowników każdego roku. Ponieważ żywotność komputera wynosi przeciętnie cztery lata, więc zawsze znajdzie się jakiś do wymiany. Niestety, nie można go tak po prostu wyrzucić, gdyż używane pecety zalicza się do odpadów niebezpiecznych! Z drugiej strony są też cennymi surowcami wtórnymi, które mogą posłużyć do wyrobu nowych produktów. Z powyższych powodów jest to miliardowy interes, ale zarazem ogromny problem.
Niestety, nie wiadomo, ile usuwanego sprzętu trafia do recyklingu. Niektóre urządzenia po prostu znikają, żeby pojawić się potem w krajach Trzeciego Świata, gdzie rozkładane są na części w nieludzkich i zagrażających zdrowiu warunkach. Taką pracę wykonują nierzadko dzieci, które są narażone na kontakt z wieloma trującymi substancjami znajdującymi się w złomowanym sprzęcie. Urządzenia produkowane w tej chwili muszą spełniać rygorystyczne normy stężenia ołowiu, rtęci i sześciowartościowego chromu – niestety, nie obowiązywały one w przypadku starych komputerów.

Stary sprzęt
Dokąd ze śmieciami?

Obecnie na terenie Europy sprzęt mogą sprzedawać jedynie przedsiębiorstwa, które przestrzegają surowych przepisów unijnych. Unia Europejska nakłada również obowiązki na użytkowników: kto wyrzuca używany sprzęt do zwykłego kosza na śmieci, musi liczyć się z nałożeniem kary. Począwszy od niewinnego upomnienia, poprzez karę pieniężną, aż po postępowanie karne – prawo przewiduje w tym wypadku wachlarz możliwości. Przynajmniej taka jest teoria, natomiast w praktyce ściganie śmieciowych przestępców okazuje się prawie niemożliwe. Dlatego małe urządzenia, żarówki energooszczędne i baterie regularnie lądują w kontenerach na odpady nienadające się do powtórnego przetworzenia.
Można temu przeciwdziałać jedynie, przeprowadzając ostrzejsze kontrole i uświadamiając ludzi, jak należy postępować z elektrozłomem. W Polsce problem ten reguluje ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tak zwana ZSEE), zgodnie z którą wybrane przez samorządy przedsiębiorstwa tworzą punkty darmowego odbioru elektrozłomu.
Wiele oddawanych urządzeń działa nadal bez zarzutu. Więc zamiast oddawać swój stary komputer do punktu zbiorczego, można jeszcze na nim zarobić. Być może w twojej piwnicy znajdują się jakieś zapomniane skarby – cenne dla kolekcjonerów rzadkie konsole i kultowe komputery. Na aukcjach internetowych stare komputery, a w szczególności pojedyncze elementy, mogą osiągnąć dobrą cenę. Przed sprzedażą należy jednak usunąć wszystkie dane z nośników, takich jak dyski twarde czy przenośne pamięci USB. Samo sformatowanie dysku nie wystarczy.

Co do recyklingu
Czy buty sportowe to także elektroodpady?

Nawet jeśli elektrycznemu urządzeniu przedłużymy życie, sprzedając go na Allegro czy eBayu, po jakimś czasie wyląduje ono na złomowisku. Ale co zalicza się do elektrozłomu? W końcu w wielu produktach można dziś znaleźć elektryczne części. Czy zatem nawet lalka mówiąca „mama” za sprawą małego kawałka elektroniki i głośniczka – również zalicza się do odpadów niebezpiecznych?
Spór o to, co jest elektrozłomem, u naszych zachodnich sąsiadów znalazł finał nawet w sądzie. Przedmiotem sporu były buty sportowe firmy Adidas ze zintegrowanym w podeszwie chipem elektronicznym i silnikiem. Federalny Sąd Administracyjny w Lipsku ogłosił wyrok: but jest częścią odzieżową, a nie urządzeniem elektrycznym. Gdyby sędziowie zdecydowali inaczej, Adidas stałby się oficjalnie producentem sprzętu elektrycznego i byłby zobowiązany do recyklingu. Jeśli nie jesteś pewien, co należy oddać do punktu zbiorczego, zwróć uwagę, czy na urządzeniu znajduje się przekreślony kosz na śmieci. Jeśli tak, urządzenie zalicza się do odpadów niebezpiecznych.

Ekonomia ekologii
Odzyskiwanie plastiku się nie opłaca

Kontrowersyjny pod względem ekologicznym jest sam proces recyklingu. Najpierw wszystkie części, takie jak płyty główne, karty graficzne i procesory, trafiają do rozdrabniacza. Następnie materiały zostają rozdzielone i przeznaczone do produkcji nowych urządzeń. Wszystko to wymaga zużycia energii, którą przecież, przeprowadzając proces recyklingowy, chcieliśmy oszczędzać.
Przedsiębiorstwo zajmujące się recyklingiem musi ponadto zwracać uwagę na opłacalność. Dlatego sortowanie i zbieranie łatwo dostępnych, tanich materiałów, takich jak np. plastik, nie jest zyskowne, bo nie można zarobić na tym pieniędzy. Inaczej jest w przypadku rzadkich pierwiastków, takich jak ind, pallad czy złoto. W ostatnich latach nastąpił gwałtowny wzrost cen za rzadki ind. Oczywiście im większe ceny surowców, tym cenniejszy jest materiał recyklingowy. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że stare komputery nie są kopalnią metali szlachetnych – na tonę elektronicznego złomu przypada ich niekiedy tylko kilkaset gramów. Na szczęścieprawie nikt nie wątpi, że recykling ma sens. Zalety tego procesu są jasne: mimo zużycia energii ponowne przetworzenie sprzętu redukuje eksploatację nowych surowców i zapobiega wydostawaniu się substancji trujących ze zużytych urządzeń do otoczenia.
Na nic zdadzą się jednak pomysły na recykling, jeśli odpady nie będą zbierane. Tylko w roku 2005 wyprodukowano na terenie Unii 10,3 miliona ton elektrozłomu, a w kolejnych latach będzie go jeszcze więcej. Tymczasem według organizacji Greenpeace tylko 25% komputerowych śmieci trafia do recyklingu. Reszta pokrywa się kurzem w piwnicach i garażach lub jest wysyłana na eksport (przy czym eksport złomu jest ustawowo zabroniony).

Dodaj komentarz 2 komentarze
brian
brian 2009.08.03 17:20
wiecej takich artykułow
Gość IP: 193.105.35.* 2010.12.15 13:11
przecież nakład energii na recykling jest znacznie niższy niż pozyskanie ze złoża nowego surowca. elektroliza aluminium z boksytu pochłania 20 razy więcej energii niż przetopienie tej samej złomowej ilości aluminium.
AUTOR: adrian kubacki
DODANO: 06.11.2008
LICZBA WYŚWIETLEŃ: 4793
CENEO Kup najtaniej
Sony SLT-A99V body Sony SLT-A99V body
Dostępny w 23 sklepach
Sprawdź CENY tego produktu
JVC HA RX500 JVC HA RX500
Dostępny w 9 sklepach
Sprawdź CENY tego produktu
MS PRO DUO 16GB MS PRO DUO 16GB
Dostępny w 1 sklepach
Sprawdź CENY tego produktu
Dell Inspirion 5737 (Inspirion0190V) Dell Inspirion 5737 (Inspirion0190V)
Dostępny w 2 sklepach
Sprawdź CENY tego produktu
Video
nowe filmy