Microsoft Windows - od samego początku

W 1983 roku Microsoft zapowiedział powstanie graficznego interfejsu użytkownika (GUI) dla swojego własnego systemu operacyjnego MS-DOS, sprzedawanego na maszynach IBM PC i innych kompatybilnych komputerach od 1981 roku. Od tamtej pory, firma z Redmond wydała kilkadziesiąt różnych wersji Okienek, a linia Windows z graficznej nakładki na DOS, zmieniła się w nowoczesny system operacyjny.

Właśnie takim nowoczesnym systemem jest wydany wczoraj Windows 7, który bije rekordy popularności i jest uznawany przez większość ekspertów za najlepszy system, firmowany przez Microsoft. Przy okazji debiutu najlepszego produktu giganta z Redmond, postanowiliśmy przybliżyć wam historię Okienek – od samego początku, aż do samego końca.

Początki Okienek, czyli rozszerzenie MS-DOSa

Microsoft Windows 1.0 była pierwszą, niezależną wersją interfejsu graficznego, wydaną 20 listopada 1985 roku – nie zyskała jednak zbyt wielkiej popularności. Początkowo miała ona nosić nazwę „Interface Manager”, jednak Rowland Hanson, ówczesny szef działu marketingu, przekonał firmę, że nazwa Windows przyciągnie większą ilość klientów.

Pierwsza wersja Okienek nie była kompletnym systemem operacyjnym, a raczej środowiskiem operacyjnym, rozszerzającym możliwości MS-DOSa, ale również dziedziczącym jego problemy i skazy. W Windows 1.0 zawarte były proste programy, jak graficzny „rysownik” Windows Paint, edytor tekstu Windows Write, kalendarz, notatnik, zegar, panel kontroli, terminal komputerowy, schowek, sterownik RAM-u, a także powłoka operacyjna w postaci programu MS-DOS Executive oraz gra Reversi. Pożegnano natomiast konieczność wpisywania komend i zaczęto korzystać z myszek komputerowych do wskazywania zadań, które mają być wykonane. Użytkownicy mogli również przełączać się pomiędzy uruchomionymi jednocześnie aplikacjami. Wymagania sprzętowe Windowsa 1.0 to system MS-DOS 2.0, dwie dwustronne stacje dyskietek lub dysk twardy oraz 256 Kilobajtów pamięci operacyjnej.

Ciekawostka:

Przy okazji wydania pierwszego Windowsa, pierwszy raz zawrzało na linii Microsoft – Apple, chociaż obydwie firmy ze sobą współpracowały przy konstruowaniu akcesoriów i oprogramowania, które wykorzystywały wczesne wersje systemu Macintosh. Jako część negocjacji biznesowych, do których zmusili Billa Gatesa prawnicy Apple’a, Microsoft uzyskał licencje na niektóre aspekty interfejsu użytkownika Macintosha, gdyż Windows 1.0 miał naruszać niektóre patenty należące do firmy z Cupertino. Umowę podpisano, z zastrzeżeniem umożliwiającym Microsoftowi korzystanie z narzędzi wymyślonych przez Apple’a również w następnych odsłonach Okienek. Jednak wiele elementów interfejsu wycofano, z uwagi na zachowanie warunków licencji. Dla przykładu, pierwsza wersja nie posiadała ikonki kosza, bowiem do niej prawa rościło sobie Apple.

Następna wersja - Windows 2.0 - pojawiła się 9 grudnia 1987 roku i była znacznie popularniejsza od swojego poprzednika, czego główną przyczyną był sposób reklamowania interfejsu, jako wersji uruchomieniowej z nowymi, graficznymi aplikacjami – Excel oraz Word. W tamtym czasie zastrzykiem energii dla Windows było również pojawienie się nowej wersji programu Aldus PageMaker – pierwszej aplikacji typu DTP (Desktop Publishing), która do tej pory zarezerwowana była wyłącznie dla użytkowników Maków. Niektórzy historycy właśnie to wydarzenie uważają za początek sukcesu Windowsa i całego Microsoftu.

System wykorzystywał zwiększoną moc w przetwarzaniu procesorów Intel 286, rozszerzoną pamięć operacyjną oraz możliwość komunikacji między aplikacjami, dzięki zastosowaniu protokołu dynamicznej wymiany danych (DDE). Windows 2.0x korzystał również z trybu rzeczywistego przydzielania i wykorzystania pamięci operacyjnej, co ograniczało go do 1 Megabajta pamięci.

Kolejne wersje – Windows/286 2.1 oraz Windows/386 2.1, podobnie jak poprzednicy, korzystały z trybu rzeczywistego, jednak były pierwszymi odsłonami, które wspierały Obszar Pamięci Wysokiej (HMA – High Memory Area), czyli obsługiwały pamięć rozszerzoną powyżej 1 MB. Wersja Windows/385 2.1 natomiast wykorzystywała 32-bitowy tryb chroniony.

Ciekawostka:

Wersja 2.03 (i później 3.0) była powodem zarzutów wykierowanych w Microsoft o złamanie praw patentowych Apple’a, które uważało nowe Okienka za „wcieloną kopię Macintosha, wyglądającą i zachowującą się jak system Apple’a. W 1989 roku sędzia Wiliam Schwarzer odrzucił 179 z 189 stawianych zarzutów, a dwa lata później uznano, że pozostałe podobieństwa systemów Windows i Macintosh nie podlegają prawom autorskim, gdyż Apple czerpało inspirację z rozwiązań firmy Xerox.