TEST: dwa nowe procesory AMD Raven Ridge z grafiką Radeon Vega

AMD już wiele lat temu opracowało koncepcję APU (Accelerated Processing Unit), czyli połączenie procesora z wydajnym układem graficznym. Jednak do niedawna firmie z Kalifornii brakowało odpowiednio mocnych CPU, by móc zrealizować ten pomysł. Teraz, kiedy AMD stworzyło własną architekturę Zen, naturalną konsekwencją są wykorzystujące ją APU. Oto ich test.

W skrócie

  • Radeon Vega jako iGPU
  • Dobry zestaw chłodzący
  • Wydajność/cena
  • Odblokowany mnożnik...
  • ...i ograniczone możliwości OC
  • pełnię możliwości osiągają przy szybkich pamięciach RAM

Jak na swoją cenę Ryzen 5 2400G, a szczególnie Ryzen 3 2200G są niezwykle kompletnymi procesorami. Za niewielkie pieniądze da się zbudować komputer, który wprawdzie nie będzie powalał wydajnością w żadnym zastosowaniu, ale będzie stanowił znakomity balans między wydajnością CPU, GPU i ceną. Okazjonalni gracze będą zachwyceni.

AMD, informując o nowych układach Raven Ridge, bo taką nazwę kodową noszą nowe procesory, starało się unikać terminu APU. Czy było to podyktowane tym, by nowe chipy nie kojarzyły się z wcześniejszymi procesorami budowanymi wokół tej koncepcji, czy może z innego powodu, tego nie wiem. Niewątpliwie jednak nowe Raven Ridge mają wszystkie cechy APU. Są więc połączeniem CPU i wydajnego, przynajmniej teoretycznie, GPU.

AMD zapewniło całkiem porządny zestaw do testów, dostarczając nawet płytę główną i pamięci RAM.

Na razie AMD zaprezentowało dwa procesory Raven Ridge: Ryzen 3 2200 G i Ryzen 5 2400 G. Obie jednostki są procesorami czterordzeniowymi, choć znacznie się różnią.

AMD Ryzen 3 2200G
AMD Ryzen 5 2400G
Architektura CPU14nm Zen+14nm Zen+
Rdzenie / wątki4 / 44 / 8
Taktowanie bazowe3.5 GHz3.6 GHz
Taktowanie Boost3.7 GHz3.9 GHz
Cache L36 MB8 MB
GPUVega 8Vega 11
Procesory strumieniowe512 SPs704 SPs
Taktowanie GPU1100 MHz1250 MHz
TDP65 W65 W
Gniazdo procesoraAM4AM4

Tańszy z procesorów ma mniej pamięci podręcznej, a każdy z jego rdzeni przetwarza  jeden wątek. Tymczasem silniejszy Ryzen 5 2400G radzi sobie z dwukrotnie większą liczbą. Różnica w częstotliwości pracy między obiema jednostkami jest niewielka. To czym najbardziej różnią się obydwa APU to układ graficzny. W mocniejszym procesorze zaszyty jest bowiem Radeon Vega 11, dysponujący jedenastoma jednostkami CU. A ponieważ w architekturze Vega jedna jednostka CU zawiera 64 procesory strumieniowe, to Vega 11 ma ich razem 704. Obecny w Ryzen 3 2200G układ Radeon Vega 8 ma odpowiednio mniej, bo 512 procesorów strumieniowych. Obydwa GPU różnią się także częstotliwością pracy.

Nowe procesory bez wymiany płyty głównej

To, co chętnie podkreśla sam producent to dobra zastępowalność platformy sprzętowej. Jeżeli korzystacie z APU poprzedniej generacji (Bristol Ridge) lub jednego z dotychczasowych Ryzenów, to wasza płyta główna poradzi sobie (po stosownej aktualizacji BIOS-u) z nowymi APU.

Nowe CPU AMD pasują do dotychczasowych płyt głównych z AM4. Widać nie trzeba zmieniać płyty za każdym razem, kiedy zmieniamy CPU na układ nowszej generacji.

Pod tym względem należą się brawa kalifornijskiej firmie. AMD zadbało o to, by wymiana procesora na nowszy nie zmuszała do wymiany płyty głównej. To spora zaleta nowych APU.

Platforma testowa dla Raven Ridge

AMD w zestawie testowym dla prasy zamieściło płytę główną Gigabyte AB350N-Gaming WiFi. To mała płyta w standardzie miniITX bazująca na chipsecie AMD B350. Mimo że jest niewielka, to jest w pełni wyposażona. Nie brak jej bowiem portów USB czy wyjść wideo, PCIe X16 zostało wzmocnione metalem, a dwa sloty na RAM to może i niewiele, ale przy tej wielkości płyty trudno oczekiwać czterech gniazd pamięci.

Mała płyta główna Gigabyte dostaje właśnie nowe APU.

W zestawie dostarczonym przez AMD znalazły się także szybkie pamięci G.Skill DDR4 o pojemności 16 GB (2 x 8 GB) taktowane nominalnie 3200 MHz. Opisane jako „zoptymalizowane pod AMD” moduły rzeczywiście sprawdzają się dobrze we współpracy z CPU „czerwonych”. Nie jest bowiem tajemnicą, że procesory AMD lubią niskie opóźnienia, a te w testowanych modułach są ustawione na 14-14-14-32, co przy 3200 MHz jest wynikiem więcej niż dobrym.

To już. Pełen komputer, gotów do testów.

Uzupełnienie zestawu stanowił nasz redakcyjny dysk Kingston KC100 o pojemności 240 GB. Moduł ten, korzystający z gniazda M.2 i magistrali PCIe X4 wylądował więc pod płytą główną, gdyż właśnie tam znalazło się gniazdo M.2.

Jak testujemy, czyli zawiłości, ustawienia i częstotliwości

W przypadku zwykłych procesorów sprawa jest nieco łatwiejsza. Ustawienia standardowe plus overclocking – taki zestaw testów daje nam dobry pogląd na temat możliwości CPU. Tutaj de facto testujemy dwa urządzenia w jednym: procesor i kartę graficzną. Dlatego takie testy są nieco skomplikowane i wymagają wyjaśnienia.

Ustawienia standardowe – ustawienia pozostają bez zmian, są takie jak po zainstalowaniu procesora w gnieździe płyty głównej z przywróconym do stanu początkowego BIOS-em. To scenariusz najbardziej prawdopodobny dla większości użytkowników. To, co dość istotne w tym ustawieniu, to fakt, że zintegrowana karta graficzna dysponuje wówczas jedynie 1 GB pamięci.

Podkręcony CPU – ustawiamy wyższą częstotliwość pracy procesora, blokujemy ją jednocześnie dla wszystkich czterech rdzeni. Chociaż dałoby się uzyskać jeszcze nieco więcej megaherców dla np. dwóch rdzeni to, by nie wywoływać dziwnych rezultatów w relacji „test jednowątkowy vs test wielowątkowy”, postanowiliśmy zachować tę samą częstotliwość dla wszystkich czterech rdzeni. Jednocześnie w tym scenariuszu zakładamy, że użytkownik wie co robi i tym samym skorzysta z tego, że karcie graficznej może przypisać 2 GB RAM (w końcu mając do dyspozycji 16 GB możemy sobie na to pozwolić). Podkręcamy też – chociaż nieznacznie – pamięć RAM. Częstotliwość 3333 MHz i nieco wyższe (CL16) opóźnienia nie dają może spektakularnego wzrostu wydajności, ale wpływają na ogólny wynik.

Podkręcony CPU i GPU  scenariusz, w którym do podniesionych częstotliwości procesora i pamięci dochodzi też układ graficzny. W praktyce szukaliśmy optymalnych ustawień, co okazało się pewnym wyzwaniem. Między CPU a GPU występuje tu bliska zależność i ustawienia zapewniające najlepszą wydajność wcale nie są tak oczywiste, jak można by oczekiwać.

Programy – wybraliśmy programy testujące oddające wydajność w typowych zastosowaniach w których będziemy mogli zobaczyć nowe Ryzeny. Są więc tu badające wydajność na wielu płaszczyznach PCMark 10 i PassMark 9. Jest też skupiony na CPU Cinebench R.15 oraz GeekBench 4. Są także badające teoretyczną wydajność w grach 3DMark Time Spy i Fire Strike, uzupełnione Superposition Unigine.

Gry – APU z pewnością nie będą wykorzystywane przez większość użytkowników tylko do surfowania w sieci. Znaczna część będzie chciała skorzystać z potencjału Radeonów Vega zaszytych w nowych CPU. Jednocześnie zdajemy sobie sprawę, że to nadal tylko iGPU, a zatem nie ma większego sensu męczyć tych procesorów za pomocą wymagających gier. Do testów zaprzęgliśmy więc typowe gry sieciowe: „Heroes of the Storm”, „Overwatch”, „World of Warships” i „Counter Strike Global Offensive”. Ich ustawienia znajdziecie przy omówieniu konkretnych testów. Staraliśmy się, by były one zbliżone do typowych ustawień „wysokich”. Wszystkie testy odbywały się w rozdzielczości Full HD.

Konkurent – zestawiliśmy wyniki nowych APU z procesorem Intel Core i3-8350K. Testowany niedawno na łamach CHIP-a procesor wykazał się wysoką wydajnością, a przy tym rozsądną ceną. Oczywiście, naturalną konkurencją dla nowych APU może wydawać się też bardzo tani procesor z rodziny Pentium połączonego np. z kartą graficzną klasy GeForce GT 1030. Takiego porównania tu jednak, póki co, brak. Rzecz nawet nie w tym, że w chwili testu nie dysponowaliśmy podobnymi podzespołami. Po prostu na rynek nie trafiły jeszcze procesory Pentium bazujące na ósmej generacji Core, a porównywanie nowych APU z zeszłorocznym Pentiumem mogłoby sugerować, że powoli odchodząca platforma sprzętowa jest konkurentem dla tej nowej. O tym dlaczego nie jest, a przynajmniej być nie powinna, kilka słów więcej przy okazji omówienia opłacalności.

Na następnych stronach znajdziecie wyniki konkretnych testów.