Do wytworzenia komputera wraz z monitorem potrzeba przeciętnie 1500 litrów wody, 5300 kWh energii elektrycznej, 240 kg paliw kopalnych i 22 kg różnych chemikaliów.

Wiele części komputerowych jest produkowanych w Azji. Zanim zostaną one połączone w całość, muszą przebyć setki kilometrów. Wytwarzanie elementów w Europie pozwoliłoby skrócić trasę i czas transportu, a i w efekcie obniżyć koszty produkcji.

Najwięcej energii zużywa urządzenie w czasie eksploatacji. Według inicjatywy na rzecz ekologii w branży IT „Climate Savers”, przeciętny komputer marnuje prawie połowę pobieranego prądu.

o zakończeniu okresu eksploatacji komputer powinien zostać zutylizowany. Duża część elektronicznych odpadów jest jednak sprzedawana, jako „sprawny towar używany”, i wywożona statkami do Afryki lub Azji.

Od 50 do 80% elektronicznych śmieci z samych tylko Stanów Zjednoczonych trafia do Azji. Wwóz e-odpadów do Chin jest zakazany od 2006 roku, jednak brudny interes nadal kwitnie.

Prawidłowy recykling wymaga nakładów energii, jednak ilość energii odzyskiwanej w procesie przetwórczym jest większa. Bilans wynosi 9%.

« »

Komórka znajdująca się w naszej kieszeni widziała już prawdopodobnie większą część świata, niż niejeden podróżnik zobaczy przez całe życie – przynajmniej jeśli prześledzilibyśmy drogę, jaką przebyła każda z jej części. Produkcja nowoczesnych urządzeń elektronicznych jest bowiem procesem globalnym: nawet jeśli z napisu na obudowie dowiadujemy się, że telefon został wytworzony w Chinach, wiele surowców i części pochodzi z najróżniejszych zakątków świata. Przykładowo lit stosowany w akumulatorach litowo-jonowych prawdopodobnie został wydobyty Chile.

Cykl życia produktu rozpoczyna się od wydobycia i przetworzenia surowców oraz dostarczenia ich do miejsca produkcji. Już to może wiązać się z pokonaniem dystansu wielu tysięcy kilometrów, co wymaga takich nakładów energii jak montaż urządzenia. Kolejnymi kosztownymi etapami są wytworzenie i przesyłka pustych opakowań oraz transport gotowego, zapakowanego produktu do punktu sprzedaży. Nie zapominajmy też o prądzie, który urządzenie zużyje podczas eksploatacji. Wszystkie te elementy tworzą bilans ekologiczny przedstawiony w niniejszym artykule.

Zasoby: Waga produktu jest ważnym elementem jego bilansu ekologicznego

Szczególnie duża ilość zasobów zużywana jest podczas produkcji komputerów. W procesie wytwórczym tylko jednego peceta powstaje ok. 1850 kg CO2.  W dużej mierze odpowiedzialne za to są elementy półprzewodnikowe – do produkcji ważącego 2 gramy chipa wykorzystuje się 1,3 kg paliw kopalnych. Duże znaczenie dla stosowanej technologii wytwarzania mają obowiązujące w danym kraju normy ekologiczne. Koszty produkcji w Chinach są tak niskie między innymi dlatego, że nakłady na oczyszczanie ścieków są tam znacznie mniejsze niż na przykład w Japonii. Nie ma też instytucji od początku do końca kontrolujących przebieg całego procesu wytwórczego.

Ważnymi elementami wpływającymi na bilans ekologiczny produkcji i transportu urządzenia są jego masa i gabaryty, dlatego wiele koncernów elektronicznych koncentruje się przede wszystkim na obniżaniu wagi swoich produktów. Przykładowo nowy odtwarzacz Blu-ray firmy Sony (model BDP-S350) jest o 55% mniejszy niż jego poprzednik (BDP-S300). Wymiary opakowania zmniejszyły się dzięki temu niemal o połowę, a waga urządzenia – prawie o jedną trzecią. Z wyliczeń firmy wynika, że powyższe oszczędności pozwoliły obniżyć emisję dwutlenku węgla w procesie transportu o 42%. Swoją strategię Sony określa mianem „3P”: produkt, proces, planeta. Ma ona polegać na redukcji emisji CO2 dzięki zwiększeniu wykorzystania energii odnawialnej w miejscach produkcji oraz obniżeniu zużycia surowców w procesie wytwórczym. Przedstawiciele koncernu nie kierują się naturalnie tylko względami ekologicznymi, ale też ekonomicznymi – stosowane rozwiązania pozwolą zmniejszyć koszty, a więc zmaksymalizować zysk.

Podobną strategię minimalizacji kosztów przez zmniejszanie opakowań wybrał Apple. Każda nowa generacja notebooków tej firmy pakowana jest do mniejszych kartonów. Jest to bardziej ekologiczne, a ponadto za jednym razem można załadować do kontenera więcej komputerów.

Żywot naszego laptopa kończy się zwykle po pięciu, sześciu latach użytkowania urządzenia. Jednak w tym momencie zapotrzebowanie sprzętu na energię wcale nie ustaje: utylizacja zużytego urządzenia również wymaga dużych nakładów. W procesie recyklingu następuje ręczny demontaż sprzętu oraz przetworzenie bądź ponowne wykorzystanie poszczególnych części. Odsetek przetworzonych komputerów, urządzeń peryferyjnych i telefonów komórkowych – w stosunku do ilości wyprodukowanych urządzeń – niektóre źródła szacują na jedynie 5%. Dokładne dane nie są dostępne między innymi dlatego, że wiele starych urządzeń jest sprzedawanych za granicę. Część z nich trafia następnie na nielegalne wysypiska w krajach Trzeciego Świata, gdzie niszczą środowisko i zatruwają lokalną ludność. Zjawisko to niestety nasila się: przedsiębiorstwa zajmujące się utylizacją odpadów zarabiają trzykrotnie więcej na skupie elektronicznych śmieci niż na odpadach domowych.

Ważne dla IT: ekologia produkcji