panel zarz膮dzania zu偶yciem baterii

PORADNIK: Jak przed艂u偶y膰 czas pracy laptopa na baterii?

Poznaj proste metody na to, 偶eby tw贸j laptop dzia艂a艂 d艂u偶ej bez 艂adowania.

Cech膮 wsp贸ln膮 akumulator贸w smartfon贸w, tablet贸w czy laptop贸w jest to, 偶e zawsze jako艣 tak wychodzi, i偶 pracuj膮 kr贸cej ni偶 by艣my sobie tego 偶yczyli. Producenci dwoj膮 si臋 i troj膮 wprowadzaj膮c coraz do nowe udoskonalenia, a u偶ytkownicy skutecznie skracaj膮 偶ywotno艣膰 baterii swoich urz膮dze艅 korzystaj膮c z coraz wi臋kszej liczby, cz臋sto niepotrzebnych program贸w.

Wsp贸艂czesne procesory charakteryzuj膮 si臋 bardzo zaawansowanymi technikami zarz膮dzania energi膮, jednak nawet najbardziej zaawansowane rozwi膮zania nie s膮 w stanie zoptymalizowa膰 zu偶ycia energii podczas wykonywania ka偶dej mo偶liwej operacji. Cz臋sto niewielkie b艂臋dy, b膮d藕 to u偶ytkownika, b膮d藕 to w samej aplikacji, powoduj膮, 偶e procesor nie przechodzi w stan spoczynku, pobieraj膮c wci膮偶 znaczne ilo艣ci energii mimo faktycznej pracy na biegu ja艂owym. Pod艂膮czyli艣my zatem nasz testowy laptop z systemem Windows 10 do miernika mocy i rozpocz臋li艣my szeroko zakrojon膮 analiz臋 poboru mocy w zale偶no艣ci od dzia艂a艅 u偶ytkownika, uruchomionych proces贸w, us艂ug czy aplikacji.

Naszym testowym komputerem by艂 mocno ju偶 wiekowy Lenovo Thinkpad X201 z procesorem Core i5-520M. Jednak jego wyb贸r by艂 celowy, gdy偶 wi臋kszo艣膰 u偶ytkownik贸w zainteresowanych maksymalnym wyd艂u偶eniem czasu pracy na baterii to posiadacze w艂a艣nie nieco starszych urz膮dze艅. W przypadku zupe艂nie nowych jednostek ma艂o kto zawraca sobie g艂ow臋 spadkiem mocy baterii, chyba 偶e wy艂adowuj膮 si臋 one irytuj膮co szybko.

Wr贸膰my do naszego Thinkpada X201. Komputer ten w przypadku ca艂kowitej bezczynno艣ci pobiera oko艂o 13 W. Ma艂o, ale niestety to rzadko spotykana sytuacja. Ju偶 obci膮偶enie procesora g艂贸wnego w niewielkim stopniu (od jednego do pi臋ciu procent) powoduje wzrost poboru mocy do 20 W. W praktyce znacznie cz臋艣ciej b臋dziemy mieli do czynienia z jakim艣 niewielkim zu偶yciem ni偶 ca艂kowitym stanem bezczynno艣ci. W systemie Windows 10 nieprzerwanie dzia艂a w tle mn贸stwo us艂ug: ochrona przeciwwirusowa, zapora ogniowa, us艂ugi pobierania wst臋pnego, automatyczne aktualizacje, us艂ugi telemetryczne i wiele wi臋cej.

1. Pozb膮d藕 si臋 telemetrii

Po pierwszych dziesi臋ciu minutach od uruchomienia testowego komputera, 艣rednie zu偶ycie energii wynios艂o 16,2 W, co pozwoli艂o by wbudowanemu w Thinkpada X201 62 watogodzinnemu akumulatorowi dostarcza膰 energii przez 3:53 godziny. Zacz臋li艣my od wy艂膮czenia us艂ug, kt贸re z jednej strony zaburza艂y by nasz pomiar maj膮cy na celu wy艂onienie najbardziej energoch艂onnych aplikacji i proces贸w, a z drugiej nie by艂y w og贸le potrzebne (np. zbieranie danych telemetrycznych przez system operacyjny i wysy艂anie ich do Microsoftu). Do tego celu wykorzystali艣my oprogramowanie Spybot Anti-Beacon. Program ten dost臋pny jest zar贸wno w wersji instalowanej w systemie Windows, jak i w wersji portable, kt贸ra dzia艂a bez konieczno艣ci jej instalowania.

program spybot anti-beacon
Program Spybot Anti-Beacon pozwala ca艂kowicie zablokowa膰 telemetri臋. Nie jeste艣my 艣ledzeni i oszcz臋dzamy energi臋 (fot. safer-networking.org)

Zamkni臋cie wszystkich us艂ug telemetrycznych Windows, wykrytych przez Spybot Anti-Beacon pozwoli艂o obni偶y膰 艣rednie zu偶ycie energii w ci膮gu pierwszych dziesi臋ciu minut dzia艂ania do zaledwie 13,1 W. Oznacza to wyd艂u偶enie potencjalnego czasu dzia艂ania akumulatora a偶 o 22 procent (do 4:48 godziny). Po unieruchomieniu telemetrii Windows 10 zabrali艣my si臋 za testowanie „energooszcz臋dno艣ci” oprogramowania.

2. Efektywna energooszcz臋dno艣膰 w Windows 10 Creators Update

Warto zaznaczy膰, 偶e wraz z wprowadzeniem Windows 10 Creators Update, Microsoft znacznie usprawni艂 zarz膮dzanie energi膮. Gdy tylko poziom na艂adowania baterii komputera spadnie poni偶ej okre艣lonego progu, system operacyjny Microsoftu potrafi ograniczy膰 automatycznie i skutecznie wiele dzia艂a艅 w tle. W gestii u偶ytkownika nale偶y ustawienie owego progu aktywacji funkcji energooszcz臋dnych.

okno ustawie艅 baterii w Windows 10
Im wcze艣niej aktywujemy funkcje oszcz臋dzania energii, tym d艂u偶ej b臋dziemy mogli cieszy膰 si臋 dzia艂aniem komputera na baterii (fot. Wintermute / CHIP)

Standardowo system operacyjny Windows 10 ma ustawiony pr贸g aktywacji funkcji energooszcz臋dnych przy 20 procentach pozosta艂ej energii. Je偶eli cz臋sto pracujemy na zasilaniu z akumulatora i zale偶y nam na jak najwi臋kszym wyd艂u偶eniu tego czasu pracy, powinni艣my 贸w pr贸g podwy偶szy膰 do 80-90%. Stosownych ustawie艅 dokonamy wywo艂uj膮c kolejno:聽Ustawienia > System > Bateria, a nast臋pnie przesuwaj膮c suwak widoczny w sekcji聽Oszcz臋dzanie baterii.

3. Pozb膮d藕 si臋 migaj膮cego kursora

Program, kt贸ry nic nie robi, nie mo偶e powodowa膰 obci膮偶enia procesora, prawda? Niestety – nie. Twierdzenie to jest prawdziwe wy艂膮cznie w odniesieniu do bardzo prostego kodu. Takiego jak np. Notatnik. Istotnie, dzia艂anie Notatnika Windows, w kt贸rym nie wykonujemy 偶adnych operacji nie zu偶ywa praktycznie jakiejkolwiek energii. Po uruchomieniu Notatnika 艣rednie zu偶ycie energii w naszym testowym laptopie wynosi艂o 13,1 W.

Po uruchomieniu edytora Microsoft Word 2016, w kt贸rym to Microsoft zastosowa艂 bardziej p艂ynn膮 animacj臋 kursora, obci膮偶enie procesora wzrasta i utrzymuje si臋 na poziomie ok. dw贸ch procent, nawet gdy jedynym objawem dzia艂ania Worda jest w艂asnie wspomniany kursor. Efekt jest 艂atwy do przewidzenia, wzrost poboru mocy do 15 W.

Podobny problem ma najpopularniejsza przegl膮darka internetowa – Google Chrome. Uruchomienie tej aplikacji z za艂adowan膮 pust膮 stron膮 (about:blank) spowodowa艂o wzrost poboru mocy do 17 W. Pusty dokument Google Docs, w kt贸rym r贸wnie偶 jedynym aktywnym elementem jest migaj膮cy kursor, to dalszy wzrost poboru energii do 19 W. Jak 艂atwo policzy膰, pusty dokument Google oznacza o 45 procent wi臋kszy pob贸r energii ni偶 pusty dokument w Notatniku Windows! Oczywi艣cie nie namawiamy Was do porzucenia funkcjonalnych edytor贸w na rzecz Notatnika, ale samo wy艂膮czenie migotania kursora w tych programach powoduje spadek poboru mocy o 2 waty. Dla MS Worda i innych lokalnie zainstalowanych aplikacji migotanie kursora mo偶na wy艂膮czy膰 za pomoc膮 Panelu Sterowania Windows.

Panel sterowania klawiatura
Wy艂膮czenie migotania kursora w zainstalowanych aplikacjach jest proste (fot. Wintermute / CHIP)

Po wywo艂aniu Panelu sterowania, po prawej stronie okna, w tekstowym polu wyszukiwania wpisz s艂owo聽klawiatura, w wyniku czego wy艣wietlone zostan膮 opcje panelu dotycz膮ce w艂asnie klawiatury. Kliknij link聽Zmie艅 cz臋stotliwo艣膰 migania kursora i b臋dzie mo偶na ca艂kowicie wy艂膮czy膰 migotanie kursora.

Warto te偶 pami臋ta膰 o pewnej prawid艂owo艣ci. Gdy por贸wnali艣my dzia艂anie aplikacji zainstalowanych lokalnie (np. Word) i w chmurze (np. edytor z Google Docs) doszli艣my do nast臋puj膮cego wniosku: je偶eli zale偶y Ci na maksymalnej oszcz臋dno艣ci energii, nie powiniene艣 polega膰 na aplikacjach chmurowych, lecz lokalnie zainstalowanych programach, kt贸re nale偶y skonfigurowa膰 pod k膮tem energooszcz臋dno艣ci.

4. Usu艅 niepotrzebny sprz臋t

Ka偶dy komponent komputera potrzebuje energii. Chc膮c wykorzysta膰 w pe艂ni efektywnie energi臋 w akumulatorze, nale偶y od艂膮czy膰 wszystkie niepotrzebne urz膮dzenia. Jakie urz膮dzenia mog膮 by膰 niepotrzebne? Przyk艂ad z naszego testowego laptopa. Do gniazda USB pod艂膮czony by艂 4-gigabajtowy pendrive oraz mysz wyposa偶ona w efektownie wygl膮daj膮ce diody LED. Pierwsze z urz膮dze艅 (pendrive), nawet, gdy nie by艂o u偶ywane (nie by艂a wykonywana jakakolwiek operacja na plikach) zwi臋ksza艂o pob贸r mocy o 1 W. Z kolei migaj膮ca diodami mysz to pob贸r 0,5 W. Niby niewiele, prawda? Mimo to oba urz膮dzenia skraca艂y ca艂kowity czas dzia艂ania akumulatora testowego notebooka a偶 o 24 minuty.

Spory potencja艂 oszcz臋dno艣ci ma r贸wnie偶 regulowanie jasno艣ci wy艣wietlacza. Zmniejszenie ca艂kowitej jasno艣ci wy艣wietlacza do poziomu 50% spowodowa艂o wyd艂u偶enie czasu dzia艂ania na baterii o ok. 42 minuty. Oczywi艣cie prosimy pami臋ta膰, 偶e podawane tu czasy to matematyczne ekstrapolacje. Rzeczywisty czas pracy mo偶e by膰 kr贸tszy, gdy偶 trudno przewidzie膰 co ka偶dy u偶ytkownik komputera na nim robi. Jednak bez wzgl臋du na liczb臋 scenariuszy wykorzystania komputera, zmniejszenie jasno艣ci ekranu czy od艂膮czenie niepotrzebnych urz膮dze艅 zawsze przyniesie nam zysk energetyczny.

wykres czasu dzia艂ania na baterii przy r贸偶nych ustawieniach
Wy艂膮czenie niepotrzebnych urz膮dze艅 to ca艂kiem dobra strategia zwi臋kszenia czasu pracy na zasilaniu z akumulatora (fot. Wintermute / CHIP)

Na czym jeszcze mo偶na zaoszcz臋dzi膰? Na przyk艂ad wy艂膮czenie komunikacji bezprzewodowej za pomoc膮 sprz臋towego prze艂膮cznika (wiele laptop贸w umo偶liwia wy艂膮czenie tych interfejs贸w z poziomu klawiatury) powoduje spadek zu偶ycia energii o kolejny wat na naszym laptopie. Oczywi艣cie takie dzia艂anie ma sens jedynie wtedy, gdy nie potrzebujemy dost臋pu do internetu czy sieci lokalnej. Jednak nawet w sytuacji, gdy nie wyobra偶amy sobie pracy bez dost臋pu do internetu, warto zmieni膰 WiFi na po艂膮czenie kablowe. Skorzystanie z LAN zamiast WLAN powinno nam wyd艂u偶y膰 czas pracy co najmniej o kilka minut.

5. Oprogramowanie: diabe艂 tkwi w szczeg贸艂ach

Odpowiednio konfiguruj膮c system i wykorzystywane oprogramowanie mo偶emy zyska膰 naprawd臋 sporo czasu pracy na zasilaniu z akumulatora. Z regu艂y najcz臋艣ciej wykorzystywanymi przez u偶ytkownik贸w aplikacjami s膮: przegl膮darka, odtwarzacz multimedialny oraz oprogramowanie biurowe. Dlatego te偶, w艂a艣nie tego typu programom przyjrzeli艣my si臋 w kontek艣cie praktycznych trik贸w oszcz臋dzaj膮cych energi臋.

Nawet zwyk艂e przewijanie zawarto艣ci strony WWW w przegl膮darce mo偶e powodowa膰 wi臋ksz膮 ni偶 to konieczne utrat臋 energii. Wszystko z powodu animacji towarzysz膮cej temu procesowi. Nasz system testowy po za艂adowaniu w przegl膮darce Firefox witryny Wikipedii pobiera艂 17 W. Podczas powolnego przewijania tre艣ci za pomoc膮 k贸艂ka myszy i p艂ynnej animacji pob贸r energii wzr贸s艂 a偶 do 24 W. Bez wyg艂adzonych animacji przewijania by艂o to tylko 19 W, a kiedy ca艂kowicie zrezygnowali艣my z przewijania mysz膮 lub touchpadem i wybrali艣my opcj臋 scrollowania strony za pomoc膮 spacji lub klawiszy kursora, pob贸r mocy powr贸ci艂 do wyj艣ciowych 17 W.

ustawienia firefox
P艂ynne przewijanie w Firefoksie mo偶e i 艣wietnie wygl膮da, ale zwi臋ksza o 40% zu偶ycie energii w stosunku do skokowego przewijania strona po stronie (fot. Wintermute / CHIP)

Szczeg贸lnie oszcz臋dna – w sensie poboru energii – jest najnowsza przegl膮darka Microsoftu. Po uruchomieniu Edge i wy艣wietlaniu statycznej strony, pob贸r mocy wynosi艂 tyle, ile przy „go艂ym” systemie bez 偶adnych uruchomionych aplikacji: 13 W. Nawet podczas przewijania p艂ynnego pob贸r mocy wzrasta do 18 W, co jest znacznie lepszym wynikiem ni偶 w przypadku Fifefoksa.

Ustawienia animacji w systemie Windows
Wy艂膮czenie animacji okien i interfejsu Windows to dodatkowa oszcz臋dno艣膰 energii (fot. Wintermute / CHIP)

Aby wy艂膮czy膰 animacje okien i przewijania, nie tylko w przegl膮darce, ale tak偶e w dokumentach MS Office czy innych aplikacjach korzystaj膮cych z interfejsu Windows, w Windows 10 nale偶y wybra膰 kolejno:聽Ustawienia > U艂atwienia dost臋pu > Inne opcje, a nast臋pnie wy艂膮czy膰 ustawienie聽Odtwarzaj animacje w systemie Windows.

W przypadku odtwarzania wideo wypr贸bowali艣my wiele r贸偶nych aplikacji i na naszym testowym laptopie pracuj膮cym pod kontrol膮 systemu Windows 10 najlepiej wypad艂y programy: VLC media player, MPC HC (Media Player Classic – Home Cinema) oraz standardowy Windows Media Player. Podczas odtwarzania wideo ka偶dy z tych program贸w zwi臋ksza艂 zu偶ycie energii do 24 W.

vlc ustawienia obs艂ugi sprz臋towej wideo
Akceleracja sprz臋towa podczas odtwarzania wideo to lepsza efektywno艣膰 energetyczna. Odpowiednie opcje w odtwarzaczu VLC s膮 standardowo w艂膮czone. Je偶eli tak nie jest, mo偶e by膰 konieczna aktualizacja sterownik贸w karty graficznej (fot. Wintermute / CHIP)

Z kolei do ogl膮dania strumieniowo przesy艂anego wideo w przegl膮darce internetowej zalecamy Edge. Podczas odtwarzania wideo 360p w tej przegl膮darce, nasz komputer zu偶ywa艂 23,5 W, a w przypadku wideo Full HD (1080p) by艂o to 24,8 W. Dla por贸wnania analogiczne wyniki w Firefoksie wynios艂y odpowiednio: 25 W (360p) i 30 W (1080p).聽Pami臋tajmy, 偶e bez wzgl臋du na to, czy u偶ywamy programu-odtwarzacza czy przegl膮darki, podczas odtwarzania wideo nale偶y korzysta膰 z akceleracji sprz臋towej systemu (to domy艣lne ustawienie, wi臋c nic nie trzeba dodatkowo konfigurowa膰).

Bonus: Oszcz臋dzanie energii w Androidzie

Wi臋kszo艣膰 naszego materia艂u skupia si臋 na oszcz臋dzaniu energii w laptopie pracuj膮cym pod kontrol膮 Windows, ale nie zapominamy r贸wnie偶 o sprz臋cie mobilnym, pracuj膮cym pod kontrol膮 najpopularniejszego systemu operacyjnego 艣wiata: Androida.

automatyczna jasno艣膰 w androidzie
Ustawienie automatycznej jasno艣ci pozwoli wyd艂u偶y膰 czas dzia艂ania smartfonu (fot. Wintermute / CHIP)

W przypadku smartfon贸w zalecamy ustawienie automatycznej jasno艣ci. Odpowiedni prze艂膮cznik znajduje si臋 na ekranie聽Ustawienia, ale opr贸cz w艂膮czenia opcji聽Automatyczna jasno艣膰 nale偶y te偶 wywo艂a膰 podr臋czny panel ustawie艅 i przesun膮膰 suwak jasno艣ci ekranu do najmniejszej warto艣ci, przy kt贸rej zawarto艣膰 ekranu jest jeszcze dla nas czytelna w danym 艣wietle. W ko艅cu nie chodzi o to, by oszcz臋dzi膰 energi臋 kosztem wzroku.

Kolejny wa偶ny punkt, to identyfikacja „energo偶ernych” aplikacji. Do szczeg贸艂owych informacji na ich temat dotrzemy po wybraniu聽Ustawienia > Zasilanie > Zu偶ycie baterii. Tutaj Android wy艣wietli nam list臋 aplikacji zu偶ywaj膮cych najwi臋cej energii. Je偶eli na tej li艣cie znajduje si臋 cokolwiek, z czego nie korzystamy, warto dan膮 aplikacj臋 usun膮膰 z systemu. Z kolei w ustawieniach lokalizacji znajdziemy list臋 aplikacji korzystaj膮cych z lokalizacji. Wskazujemy aplikacj臋, kt贸rej nie chcemy udost臋pnia膰 lokalizacji. Nast臋pnie zabieramy jej uprawnienia dost臋pu do us艂ug lokalizacyjnych. | CHIP

殴r贸d艂o: chip