Kable na Zachód

Systemy informatyczne Unii Europejskiej dla administracji

Mało kto zdaje sobie sprawę, że we Wspólnocie Europejskiej funkcjonuje wiele wydzielonych sieci transmisji danych (swego rodzaju „urzędonetów”) pomiędzy organami administracji krajów członkowskich i instytucjami Wspólnot. Co ważne, sieci owe stanowią część administracji europejskiej – są bowiem platformą bezpiecznej wymiany informacji dla obszaru UE, w szczególności dla wszystkich instytucji zarządzających takimi sektorami, jak rolnictwo, praca, edukacja, ochrona zdrowia i środowiska itd. Działanie owych sieci określają zapisy Prawa Wspólnotowego, w tym wielu Dyrektyw, które Polska będzie musiała wypełnić w ciągu najbliższych miesięcy. Nasz kraj powinien więc raźnie informatyzować administrację. Od tego procesu nie ma wyjątków, a wraz z podpisaniem Traktatu Akcesyjnego rozpoczęło się odliczanie czasu, jaki pozostał nam do sfinalizowania owego przedsięwzięcia!

Upgrade urzędów

Wprawdzie przewidywana data przystąpienia Polski do UE to 1 maja 2004 roku, ale wiele systemów musi być uruchomionych szybciej. „Usieciowienie” urzędów ma charakter totalny – obejmie praktycznie wszystkie ministerstwa i urzędy RP, od rządu aż po małe gminy pod wschodnią granicą. Jeżeli nawet dany urząd nie zostanie w najbliższych miesiącach dołączony do istniejącej sieci, nie oznacza to, że sytuacja wkrótce się nie zmieni. Wspólnoty ustawicznie rozwijają istniejące systemy i wprowadzają nowe. Urzędnikom nie grozi więc popadnięcie w rutynę…

Na szczęście nie jest tak, że zostaliśmy pozostawieni sami sobie z tym karkołomnym zadaniem. Unia Europejska uruchomiła wiele programów, które mają usprawnić ten proces. Szczególną rolę odgrywa w nim Program Wspólnotowy IDA II, który stworzył główną platformę wewnętrznej komunikacji Wspólnoty – sieć TESTA II wykorzystywaną przez blisko 30 systemów sektorowych, czyli przez wszystkie instytucje związane m.in. z ochroną środowiska, edukacją, ochroną zdrowia itp. Innymi systemami, do których niezbędne jest przyłączenie administracji krajowej, są tzw. Ekstranet Rady Europejskiej (U 32) oraz sieć służb podatkowo-celnych CCN/CSI. Ale to TESTA będzie głównym wewnętrznym systemem wymiany danych krajów Unii.

Tylko dla administracji

Program IDA (Interchange of Data between Administration – Wymiana Danych wśród Administracji) jest jednym ze starszych programów wspólnotowych. Jego historia sięga początku lat 90., a misją jest koordynowanie tworzenia europejskiego „urzędonetu”. Prace IDA obejmują następujące obszary:

– pomoc w tworzeniu sieci wymiany danych łączących wszystkie europejskie i narodowe instytucje zajmujące się ochroną środowiska, edukacją, ochroną zdrowia itp.

– rozwijanie narzędzi ułatwiających współdziałanie owych instytucji.

– rozszerzanie korzyści płynących z sieci transeuropejskich na przedsiębiorstwa i obywateli krajów Unii.

– współpraca z administracjami krajowymi i z innymi podmiotami.

IDA zasadniczo różni się od wielu innych projektów unijnych. Jest to program zorientowany na budowę infrastruktury, a nie na badania. Opiera się on na wspólnym działaniu, w którym uczestniczą nie pojedyncze instytucje, lecz administracje krajowe i urzędy wspólnotowe.

Spośród licznych projektów realizowanych w ramach programu IDA szczególną rolę odgrywa budowa i rozwój Sieci TESTA. TESTA (czyli Trans-European Services for Telematics between Administration) jest wydzieloną siecią transmisji danych, służącą do wymiany informacji pomiędzy administracjami krajowymi oraz wspólnotowymi. Obecnie jest to infrastuktura wykorzystywana przez zdecydowaną większość systemów sektorowych, a jej zasięg i znaczenie jeszcze się zwiększą.