Mobilny i wydajny

Coraz częściej w notebookach pojawiają się nie tylko odpowiednio zmodyfikowane układy, przeznaczone dla komputerów stacjonarnych, lecz specjalnie skonstruowane jednostki mobilne. Na szlak przetarty przez Centrino wkrótce wkroczy Sonoma

Pierwsze komputery przenośne, zbudowane na bazie wydajnej i jednocześnie energooszczędnej platformy Centrino, trafiły do sprzedaży w kwietniu tego roku. Niemal w tym samym czasie w Internecie pojawiły się już wstępne, wtedy jeszcze nieoficjalne i mało szczegółowe informacje o jej następcy. Dziś na temat platformy Sonoma, bo o niej właśnie mowa, wiadomo już znacznie więcej. Podobnie jak Centrino (patrz: $(LC67653:Swoboda działania)$), Sonoma składać się będzie z trzech podstawowych elementów: mobilnego procesora, nowoczesnego energooszczędnego chipsetu oraz modułu do komunikacji bezprzewodowej i – co ważne – trafi do sprzedaży w przyszłym roku. Przyjrzyjmy się więc, jak będzie wyglądał i czym będzie się wyróżniał notebook A.D. 2004.

Kierunek: 90 nanometrów

Sercem platformy Centrino jest wykonany w technologii 0,13 mikrona procesor Pentium-M, znany również pod kodową nazwą Banias. W przypadku Sonomy następcą mobilnej kości Pentium-M jest układ obecnie określany mianem Dothan. Ta jednostka centralna bezpośrednio bazuje na architekturze Baniasa (patrz: $(LC67653:Swoboda działania)$). Podstawową różnicą, oprócz 0,09-mikronowej technologii wykonania, jest aż dwumegabajtowa pamięć podręczna drugiego poziomu, podczas gdy Pentium-M ma cache o wielkości „zaledwie” jednego megabajta.

Dzięki temu, że tranzystory układu Dothan są wytwarzane w 90-nanometrowej technologii, możliwe było obniżenie napięcia zasilającego z 1,48 do 1,2 V, a więc zmniejszenie zużycia energii w trybie pełnej wydajności procesora – pobór mocy obniżono o 3,5 wata. Sama jednostka centralna składa się aż ze 140 milionów tranzystorów, z czego 85 milionów przypada na cache L2, a cały rdzeń zajmuje 87 mm2. Wydawać by się mogło, że taka liczba tranzystorów musi pochłaniać ogromne ilości energii, a odprowadzenie ciepła z niewielkiej powierzchni CPU będzie stanowiło problem, zwłaszcza w notebookach. Dość powiedzieć, że składający się ze 125 milionów tranzystorów stacjonarny kuzyn Dothana, Prescott, ma wydzielać 103 waty energii! Na szczęście dla najszybszych jednostek, pracujących z częstotliwością 1,8 i 1,9 GHz, konstruktorom udało się ograniczyć zużycie energii do zaledwie 21 watów – i to przy działaniu obu modeli procesorów z ich nominalną prędkością!

Niemniej, podobnie jak w przypadku Pentium-M, Dothan będzie dostępny także w dwóch superenergooszczędnych wersjach: 1,3 GHz LV (Low Voltage) i 1 GHz ULV (Ultra Low Voltage). Pierwsza z nich ma pobierać 12, a druga zaledwie 7 watów energii, co pozwoli na ponaddziewięciogodzinną pracę komputera na zasilaniu bateryjnym! Niestety, pozostałe modyfikacje nowej jednostki centralnej w stosunku do Baniasa nie są jeszcze znane. Wiadomo tylko, że przyśpieszona zostanie magistrala systemowa z 400 do 533 megaherców oraz poprawione mają być mechanizmy zarządzania pamięcią podręczną drugiego poziomu, bezpośrednio wpływające na wydajność i oszczędzanie energii.

Tajemniczy Alviso

Drugi z elemenów platformy Sonoma to chipset Alviso. Również i tutaj konstruktorzy postarali się o znaczne zmniejszenie zużycia energii – zamiast dotychczasowych pięciu watów (mobilny i855M) Alviso pobierać będzie zaledwie trzy waty! W mostku północnym znajdą się dwukanałowy kontroler, obsługujący do 4 GB pamięci DDR2, oraz moduł zarządzający magistralą PCI Express (patrz: $(LC67815:Nowe rozdanie)$). To właśnie do niej podłączyć będzie można nowe wydajne układy graficzne. Dostępna ma też być wersja chipsetu Alviso ze zintegrowanym modułem akceleratora 3D (Intel Extreme Graphics 3) – takim samym, jaki znajdzie się w układzie Grantsdale, przeznaczonym dla procesorów Prescott.

Za współdziałanie pozostałych urządzeń notebooka odpowiadać będzie, podobnie jak ma to teraz miejsce w przypadku Centrino, mobilny mostek południowy. Dla Sonomy projektowana jest jego szósta wersja – ICH6-M. Co ciekawe, komunikacja z układem Alviso, po raz pierwszy w historii notebooków, odbywać się będzie za pośrednictwem magistrali PCI Express. Oprócz modułu obsługującego magistralę PCI, klawiaturę czy mysz, hub ICH6-M ma wbudowany kontroler Serial ATA, gigabitową kartę sieciową, moduł obsługujący osiem portów USB 2.0 oraz układ dźwiękowy 7.1 zgodny ze standardem Azalia – patrz: $(LC67597:Będzie lepiej grało)$.

Kable precz

Oczywiście w systemie Sonoma nie mogło zabraknąć radiowego modułu Wi-Fi, który jest ostatnim elementem tej nowej mobilnej platformy Intela. Bezprzewodową łączność zapewnia następca układu Calexio – kość Calexio 2. Najważniejszą różnicą w stosunku do poprzednika jest dodanie obsługi standardów 802.11g oraz Bluetooth. Do notebooka podłączyć też będzie można nadawczo-odbiorczą antenę GSM, dzięki czemu po włożeniu karty SIM możliwa będzie transmisja danych w systemie GPRS bez pośrednictwa telefonu komórkowego! Inną ciekawostkę w module Calexio 2 stanowią systemy autoryzacji i bezpiecznej transmisji danych w sieciach Wi-Fi, zgodne z opracowywanym obecnie standardem IEEE 802.11i.

Niestety, na Dothana i całą platformę Sonoma przyjdzie nam jeszcze poczekać. Pierwsze komputery pojawią się dopiero w drugiej połowie przyszłego roku i z pewnością na początku będą bardzo drogie. Na razie Intel przygotował jednak inną niespodziankę. 23 września pojawiła się nowa, mobilna i zarazem wydajna odmiana procesorów Pentium 4 zgodnych z technologią Hyper-Threading. Data premiery nie jest wcale przypadkowa – wszak tego samego dnia pokazane zostały notebookowe 64-bitowe procesory firmy AMD – układy z rodziny Athlon 64-M. Czyżby rywalizacja dwóch procesorowych gigantów przeniosła się również na platformę mobilną?

Platforma mobilna Sonoma w porównaniu z konkurencją
WłasnośćDothan (Sonoma)Pentium 4-MPentium-M (Centrino)Pentium 4-M HTAthlon XP-MTransmeta CrusoeVIA Antaur
Zegar1,0-1,9 GHz1,4-2,6 GHz900-1700 MHz2,66-3,2 GHz1400+-2500+3)667-1000 MHz1,0-1,2 GHz
tryb energooszczędny600 MHz1,2 GHz600 MHz1,6 GHzbrak danych300 MHz 667 MHz
Zużycie energii21 W (7 W)1)35 W24,5 W (7 W)2)35 W35 W (25 W)4)7,5 W11 W
Czas pracy na bateriach*7 godz. (9 godz.)1)4-5 godz.6 godz. (8 godz.)2)3-5 godz.4-6 godz.8-10 godz.4-5 godz.
Zasilanie1,2 V (0,96 V)1)1,3 V1,48 V (1 V)1)1,55 V1,4 V (1,25 V)4)1,3 V1,25 V
tryb energooszczędny 0,92 V (0,82 V)1)1,2 V0,96 V (0,84 V)2)1,2 V1,05 V0,8 V1,05 V
RdzeńDothanNorthwoodBaniasNorthwood HTBartonTM5800Nehemiah
Technologia oszczędzania energiiEnhanced SpeedStepEnhanced SpeedStepEnhanced SpeedStepEnhanced SpeedstepPowerNow!LongRunPowerSaver 2.0
Magistrala FSB533 MHz400 MHz400 MHz533 MHz266 (200)4) MHz133 MHz133 MHz
Cache L164 KB12+8 KB64 KB12+8 KB128 KB128 KB128 KB
Cache L22 MB512 KB1 MB512 KB512 KB512 KB 64 KB
* – szacunkowy czas pracy dla energooszczędnych notebooków, 1) – model Dothan 1 GHz ULV, 2) – model Pentium-M 900 MHz ULV, 3) – producent podaje tylko rating, 4) – modele 1400+-1800+ Low Voltage
Zamknij

Choć staramy się je ograniczać, wykorzystujemy mechanizmy takie jak ciasteczka, które pozwalają naszym partnerom na śledzenie Twojego zachowania w sieci. Dowiedz się więcej.