Zabłysnąć na nowo

Zmiana wewnętrznego oprogramowania urządzeń pozwala odkryć drzemiące w nich możliwości. Czasami warto dokonać update'u BIOS-u, zamiast płacić za nowy sprzęt

Niejednokrotnie wymiana mikrokodu jest wręcz niezbędna. Ledwie kilka miesięcy temu okazało się, że nagrywarki CD-R(W) firmy LG nie potrafią współpracować z Linuksem Mandrake 9.2. Próba zainstalowania Pingwina kończyła się awarią napędu. Zmiana BIOS-u nagrywarki rozwiązywała problem.

Może też być inaczej: przynosimy ze sklepu nowy sprzęt, rozpakowujemy go, uruchamiamy i… okazuje się, że część funkcji nie działa tak, jak należy. A wszystko to na skutek pośpiechu producenta, który starał się ubiec konkurencję i dostarczył na rynek urządzenie, którego firmware nie został jeszcze do końca dopracowany. Ulepszona, wolna od błędów i oferująca nowe funkcje wersja oprogramowania pojawia się dopiero po kilku miesiącach.

Szybciej, lepiej, bez konfliktów

Aktualizacja mikrokodu może czasami zdziałać cuda. Nagrywarki CD i DVD po „kuracji odmładzającej” rozpoznają nowe typy nośników, a w dodatku zapisują i odczytują dane z większą szybkością. Płyty główne zaczynają współpracować z większymi dyskami i nowszymi procesorami, a dzięki zwiększeniu przepustowości magistrali danych zainstalowane aplikacje działają szybciej. Telefony komórkowe mogą dłużej działać bez doładowywania baterii, a stary aparat cyfrowy zaczyna w końcu obsługiwać pojemniejsze karty pamięci. O tym wszystkim napiszemy na kilku kolejnych stronach. Zanim jednak zabierzecie się do flashowania BIOS-u, przeczytajcie umowę gwarancyjną urządzenia i opinię naszego prawnika.

Płyty główne

W przypadku płyt głównych zamiast terminu firmware używa się określenia BIOS (Basic Input Output System), jednak w obu przypadkach chodzi w zasadzie o to samo – dopiero z nowym BIOS-em niektóre płyty pokazują pełnię swoich możliwości.

Z PAT-em zdziałasz więcej

Przykładem potwierdzającym wzrost wydajności w wyniku aktualizacji BIOS-u są płyty główne z chipsetem Intela i865. Nowy BIOS pozwala włączyć opcję Performance Acceleration Technology (PAT), która przyśpiesza działanie płyty od kilku do kilkunastu procent. Czasami – ze względu na ochronę praw autorskich – różni producenci używają własnych określeń na zaimplementowaną technologię PAT, np. Hyper Path (Asus) albo Game Acceleration Path (Abit). Po takim tuningu np. płyta Asus P4P800 Deluxe, dzięki 20-procentowemu wzrostowi szybkości transmisji danych pomiędzy pamięcią DDR RAM a chipsetem Northbridge, osiąga wydajność droższej o 200-300 zł płyty z układem i875.

Posiadacze urządzeń opartych na chipsecie Intel 845PE również zyskają na aktualizacji BIOS-u. W ich przypadku częstotliwość FSB może zostać zwiększona z 533 do 800 MHz, pod warunkiem jednak, że na płycie zainstalowany jest procesor Pentium 4 obsługujący magistralę FSB 800 MHz.

Włączamy dopalacz

Użytkownicy nieco starszych płyt głównych z chipsetem i845E, przeznaczonych dla procesorów Pentium 4, powinni wiedzieć, że również w tych urządzeniach warto zaktualizować BIOS. Niektórzy producenci już dawno udostępnili poprawione wersje firmware’u, pozwalające włączyć obsługę Hyper-Threadingu dla układów Pentium 4 HT. Dzięki uaktywnieniu drugiego wątku w procesorze zainstalowany w komputerze system operacyjny na pewno nabierze wigoru – pecet może działać nawet do 20% szybciej niż przed aktualizacją BIOS-u.

Firmware warto aktualizować nie tylko po to, aby móc korzystać z dodatkowych funkcji zaszytych w BIOS-ie. Oprócz nich wgranie nowego programu do pamięci płyty zazwyczaj poprawia jej funkcjonowanie – usuwa błędy dostrzeżone już po wprowadzeniu urządzenia na rynek, rozszerza listę obsługiwanych procesorów, a często też powiększa zakres częstotliwości taktowania, które można ustawić dla magistrali FSB czy pamięci RAM.

BIOS-y dla overclockerów
Oprócz BIOS-ów udostępnianych przez producentów w Internecie krąży również bardzo wiele tzw. BIOS-ów overclockerskich. Są to specjalne wersje firmware’ów do kilku popularnych płyt głównych. Pozwalają one np. ustawić bardzo „wyżyłowane” parametry pracy procesora lub pamięci i włączyć ukryte funkcje bądź też odblokować niedostępne w fabrycznych wersjach BIOS-u niestandardowe częstotliwości taktowania magistrali FSB lub nietypowe napięcia zasilania rdzenia CPU. Często nieoficjalne, modyfikowane BIOS-y eliminują dostrzeżone przez użytkowników błędy w funkcjonowaniu płyt.
Modelami, z którymi można poeksperymentować ponad to, co „fabryka dała”, są już nieco leciwe konstrukcje ECS K7VZA 3.0 z chipsetem KT133A i ECS K7S5A (SiS 735). Zmodyfikowany BIOS do ostatniej płyty można pobrać spod adresu: http://www.ocworkbench.com/ 2002/ecs/k7s5abios/cheepobios.htm.

Jak aktualizować?

Najbardziej rozpowszechniona jest metoda aktualizacji BIOS-u pod DOS-em. Do tego celu potrzebnych nam będzie kilka elementów: dyskietka startowa pozwalająca uruchomić komputer w trybie DOS (np. z systemu Windows 98), plik z aktualnym firmware’em dla naszego modelu płyty głównej oraz program mogący zapisać nową zawartość BIOS-u w pamięci flash. Dla modeli z BIOS-em firmy Award będzie to np. program awdflash.exe (polecam pobrać najnowszą wersję ze strony producenta płyty głównej).

Przed przystąpieniem do aktualizacji nagrywamy na dyskietkę startową plik z BIOS-em i program aktualizacyjny. Upewniamy się też, czy zworka zabiezpieczająca BIOS przed zapisem ustawiona jest w pozycji pozwalającej na nadpisanie zawartości pamięci flash (w nowszych urządzeniach zamiast zworki stosuje się specjalną funkcję w BIOS-ie, trzeba wtedy ją wyłączyć). Następnie startujemy komputer z dyskietki startowej, uruchamiamy program awdflash.exe, wskazujemy plik z nowym BIOS-em i dokonujemy aktualizacji. Wcześniej warto jednak wykonać kopię bezpieczeństwa starej wersji firmware’u, do której będzie można wrócić, jeżeli okaże się, że nowa wersja BIOS-u nie działa tak jak należy.

Jeśli aktualizacja BIOS-u zakończy się niepowodzeniem, istnieją sposoby, dzięki którym płytę główną można przywrócić do życia (patrz: $(LC89457:Halo? Serwis?)$, porada nr 1, $(LC89460:Halo? Serwis?)$, porada nr 9).

Wybrane płyty główne – najnowsze aktualizacje firmware’u
Producent i modelFirmwareStrona internetowaNajważniejsze usprawnienia
Płyty AMD – Socket A
Abit NF7-S2.4www.abit.com.twAktualizacja BIOS-u kontrolera Serial ATA do wersji 4.2.47, poprawa obsługi portu USB 2.0, dodanie funkcji Auto-Shutdown i inne.
Asus A7N8X Deluxe1007www.asus.comAktualizacja BIOS-u kontrolera Serial ATA do wersji 4.2.15, poprawienie współpracy z pamięciami firm Hynix i PSC.
Asrock K7S8X v.32.2www.asrock.com.twUsprawnienie obsługi kontrolera Serial ATA, dodanie funkcji wł./wył. USB 2.0.
Gigabyte GA-7VT600LF11www.giga-byte.comPoprawienie współpracy z napędami CD-RW.
MSI K7N2G1.6www.msi-polska.plUsunięcie problemów z nVidia GeForce FX 5800, 5900 i 5900 Ultra.
Płyty Intel – Socket 478
Abit IS71.9www.abit.com.twWyeliminowanie błędu „CPU is unworkable” dla procesorów P4 Prescott 2,4A.
Asus P4P8001016www.asus.comDodanie obsługi procesorów Prescott – P4 2,4A, 3,0E, 3,2E i 3,4E – oraz aktualizacja BIOS-u kontrolera RAID.
Gigabyte GA-8IPE1000-GF3www.giga-byte.comDodanie funkcji Q-Flash.
MSI 875P Neo2-FIS2R1,6; 1.8www.msi-polska.plDołączenie nowych funkcji: MAT (Memory Acceleration Technology) i RAID-1.
Soltek SL-865PE2AQ1.1www.soltek-computer.deWłączenie obsługi procesorów P4 Prescott do 3,0 GHz.
Zamknij

Choć staramy się je ograniczać, wykorzystujemy mechanizmy takie jak ciasteczka, które pozwalają naszym partnerom na śledzenie Twojego zachowania w sieci. Dowiedz się więcej.