Sieciowy niezbędnik

Jak sprawdzić, co się dzieje z łączem? Dlaczego pobieranie plików odbywa się wolno? W rozwiązaniu tych i stu innych problemów pomogą prezentowane narzędzia sieciowe

Kiedyś Sun promował komputer sieciowy za pomocą hasła: „Dopiero sieć to komputer”. I choć Network Computer okazał się złym pomysłem, wizja ze sloganu stała się rzeczywistością. Dziś trudno znaleźć pecety niepodłączone do Internetu. Co więcej, poczciwy modem odchodzi w przeszłość, a coraz więcej użytkowników ma najróżniejsze stałe łącza: DSL, sieci kablowe i osiedlowe. Rośnie też liczba domowych LAN-ów, spinających kilka komputerów.

Znajomość aplikacji sieciowych u typowego internauty ogranicza się do przeglądarki WWW, programu pocztowego oraz Kazy. W efekcie gdy łącze zaczyna niedomagać, rozkłada on ręce. A Internet aż roi się od najróżniejszych narzędzi pozwalających diagnozować problemy, badać stan sieci czy usprawniać działanie łącza. Istnieje też sporo aplikacji przydatnych tym, którzy chcą pobawić się w administratora minisieci, serwera WWW czy FTP. Dodatkowo wiele takich czynności można wykonać narzędziami dodawanymi do Windows, choć nie zawsze są one wygodne.

W tym artykule postaram się zaprezentować przeznaczone dla Windows programy związane z użytkowaniem, zarządzaniem oraz diagnostyką sieci. Powiem więc, jakie aplikacje znajdziemy razem z systemem, przedstawię ich wygodniejsze lub lepsze odpowiedniki, a także pokażę, w jakich sytuacjach mogą się nam przydać. Skupię się na narzędziach darmowych – z pomocą takich programów można zrobić prawie wszystko. Kilka aplikacji shareware’owych jest jednak wartych swojej ceny, dlatego ich opis umieściłem w $(LC122718: Tego nie dostaniemy za darmo)$. Co z Linuksem? W jego wypadku wystarczy zainstalować odpowiednio bogatą dystrybucję, a otrzymamy wszelkie potrzebne narzędzia sieciowe (patrz: $(LC119813:Sposoby na Pingwina)$).

Gdy łącze niedomaga

„Nie mam sieci”- to zdanie obrazuje najczęstszy problem: brak łączności ze światem, objawiający się niemożliwością odczytania strony WWW, wysłania e-maila czy wiadomości komunikatora. Rzeczywiste przyczyny mogą być różne: od wypadnięcia wtyczki sieciowej, przez uszkodzenie routera łączącego nasz LAN ze światem, do awaria łączy dostawcy Internetu czy wyłączenia komputera, z którym chcemy się skontaktować. W takiej sytuacji najczęściej sięgamy po tekstowy program Ping, który do odległego serwera wyśle pakiet kontrolny i poinformuje nas o odpowiedzi maszyny. Warto jednak zapoznać się z różnymi opcjami tego narzędzia, bo pomogą one lepiej zdiagnozować problem. Przykładowo: dzięki przełącznikowi -t „pingowanie” będzie się odbywało w nieskończoność (przerwać możemy je kombinacją klawiszy [Ctrl]+[C]), a -l pozwoli zwiększyć rozmiar pakietu wykorzystywanego do badania.

Ping poinformuje nas, czy dany host „żyje” (o ile administrator nie zablokuje komunikacji ICMP), a także jaki jest czas przepływu danych między tą maszyną a naszym komputerem. Dużo więcej informacji uzyskamy, wykorzystując program tracert (Traceroute). Używając go, dowiemy się, przez jakie komputery przepływają pakiety danych od nas do odległej maszyny. Polecenie tracert „wylistuje” też czasy przechodzenia danych na poszczególnych odcinkach ich sieciowej drogi. Dzięki temu możemy się na przykład dowiedzieć, gdzie nastąpiła awaria. Inne potencjalne zastosowanie badania trasy to wyśledzenie, z jakiej sieci korzysta właściciel wybranego hosta.

Jeśli namierzymy próbę włamania, a następnie dowiemy się, że numer IP, z którego przeprowadzono atak, należy np. do sieci amerykańskiego Verizona, będziemy mogli wysłać odpowiednią informację do jej administratora. Korzystając z pinga, możemy też sprawdzić, czy nastąpiła awaria łącza czy może „padł” serwer DNS. Jeśli bowiem dany serwer nie odpowiada, gdy odwołujemy się do niego po nazwie, ale daje oznaki życia po wykorzystaniu jego numeru IP, najprawdopodobniej niedomaga serwer nazw i wystarczy skorzystać z zapasowego, o ile ktoś do tej pory nie wpisaliśmy go w konfiguracji sieci.

Ping i Traceroute w wielu wypadkach wystarczają, ale nie należą do najwygodniejszych aplikacji – szczególnie dla osób nieobytych z linią poleceń. Tacy internauci mogą skorzystać z wielu graficznych odpowiedników tych narzędzi. Najprostsze, jak choćby Ultra Ping, pozwalają tylko wpisać w pole edycyjne nazwę komputera, a po naciśnięciu przycisku Ping wypisują to samo, co ich tekstowy odpowiednik. Inne, na przykład Visual Ping Monitor, mogą testować połączenie do trzech hostów naraz co zadany okres, graficznie pokazywać czasy odpowiedzi oraz sygnalizować dźwiękiem, gdy przekroczą one zadaną wartość. Zbliżony sposób działania ma Konst Pinger. Dodatkowo bada trasy, a także wypisuje, w jakim kraju znajdują się poszczególne serwery. Informację o zbyt wolnej pracy sieci potrafi wysłać SMS-em przez dość zawodną funkcję z ICQ. Ciekawym narzędziem jest WinMTR. Łączy on funkcjonalność Pinga oraz Traceroute’a. Tym drugim poleceniem ustala adresy wszystkich routerów na trasie pakietu, a następnie wszystkie bada pingiem, przedstawiając na żywo statystyki.

Programów wyświetlających wyniki badania trasy pakietu w postaci listy jest sporo, jednak ich funkcjonalność nie obiega od tego, co oferuje nam systemowy Traceroute. Dużo ciekawsze są narzędzia obrazujące prędkości sieci na poszczególnych odcinkach. Do takich aplikacji należą 3d Traceroute oraz Trace3D. Niestety, za pomocą darmowych narzędzi nie przedstawimy trasy pakietu na mapie świata (patrz: $(LC122718: Tego nie dostaniemy za darmo)$). Nie jesteśmy jednak w sytuacji bez wyjścia. Chcąc dowiedzieć się, z jakiego kraju „nadaje” spamer czy haker lub gdzie fizycznie znajduje się wybrany serwer, możemy skorzystać z prostego programiku o nazwie CVG IPCountry. Jego działanie nie jest skoplikowanie: wpisujemy numer IP, naciskamy Locate i otrzymujemy nazwę kraju. Jeszcze bardziej przydaje się IPNetInfo. Wystarczy podać mu numer IP (lub wkleić nagłówki z e-maila), a dowiemy się, gdzie znajduje się dany serwer (narzędzie poda zarówno kraj, jak i dostawcę Internetu), poznamy dane kontaktowe do providera, zakres adresów IP jego sieci i inne.

Wybrane narzędzia sieciowe
Nazwa programuOpisWWW
Badanie łącza
3d Traceroute 1.9.4Przedstawia wynik badania trasy pakietu w postaci wykresuhttp://www.hlembke.de/
CVG IPCountryPodaje kraj, z którego pochodzi dany adres IPhttp://users.skynet.be/cvgutils/
AnalogX HyperTrace 2.02Graficzny traceroutehttp://www.analogx.com/
AnalogX ITR Client 1.01Zawiera m.in.: pinga, traceroute’a, tworzy wykresy ruchu, zgubionych pakietów, a także bada prędkość przepływu danych do różnych miejsc na świeciehttp://www.analogx.com/
Konst Pinger 1.0.31Graficzny ping oraz traceroutehttp://visualsoft.newmail.ru/
AutoNOC Trace Route 3D 4.0Przedstawia wynik badania trasy w postaci wykresuhttp://www.autonoc.com/
Ultra Ping Lite 1.4Okienkowa nakładka na pingahttp://ultraping.netfirms.com/
Ping monitor 1.62bWizualny ping, rysuje wykres czasu odpowiedzihttp://lit999.narod.ru/soft/ping/
WinMTR 0.8Badanie szybkości odpowiedzi hostów znajdujących się na trasie pakietuhttp://winmtr.sourceforge.net/
Domeny
Alien Whois 1.0Narzędzie do poszukiwania wolnych domenhttp://www.aliensoftware.co.uk/
Domain Status ReporterSzuka wolnych domen, zawierających podane słowohttp://www.domainpunch.com/
HOST Searching 1.0Podaje informacje o wybranym hościehttp://www.tallsoft.com/
IPNetInfo 1.01jw.http://www.nirsoft.net/utils/
Nslookup2002Tekstowy nslookup dla Windows, odpowiednik narzędzia znanego z Linuksahttp://www.quekky.com/
AnalogX WhoIs ULTRA 3.01Graficzne Whoishttp://www.analogx.com/
Win32Whois 0.9.1W okienku przedstawia efekty działania komendy Whoishttp://www.gena01.com/
Zaawansowana diagnostyka sieci
Advanced IP Scanner 1.4Skaner sieciowyhttp://www.radmin.com/
Advanced Port Scanner 1.2Skaner sieciowyhttp://www.radmin.com/
AdvancedRemoteInfo 0.6.3 BETAPodaje informacje o wybranym hościehttp://advancedremoteinfo.com/
Angry IP Scanner 2.21Skaner sieciowy, bada także z użyciem protokołu NetBIOShttp://www.angryziber.com/
CurrPorts 1.02Informuje o otwartych portachhttp://www.nirsoft.net/utils/
DotNmap 1.0Graficzna nakładka na skaner Nmaphttp://www.twinklesoft.com/
Ethereal 0.10.7Zaawansowane narzędzie do analizy siecihttp://www.ethereal.com/
EtherSnoop Light 1.10Snifer sieciowy z zaawansowanymi filtramihttp://www.arechisoft.com/
Local Port Scanner 1.2.2Skaner portówhttp://www.jpsoft.dk/
Match Scanner 1.0.1.2Skaner badający odporność maszyn na różne atakihttp://match.penguin-skills.com/
Nmap 3.75Jeden z najlepszych skanerów sieciowychhttp://www.insecure.org/nmap/
NMapWin 1.3.1Nakładka na Nmapahttp://nmapwin.sourceforge.net/
PlasticSniffer 1.0Bardzo mały snifer (51 KB)http://www.plasticwater.com/
SoftPerfect Network Scanner 2.4Skaner sieciowy (bada także protokół NetBIOS)http://www.softperfect.com/
Monitoring i ograniczanie przepustowości
CVG BandWidthBadanie wykorzystania łączahttp://users.skynet.be/cvgutils/
Emsa Bandwidth Monitor 1.0.44Monitor ruchu sieciowego. Podaje też informacje o karcie sieciowejhttp://www.e-systems.ro/
MZL & Novatech TrafficStatisticBada ruch sieciowy z podziałem na interfejsy sieciowe oraz wykorzystywane usługihttp://www.trafficstatistic.com/
NetMeter 0.9.9.9 (beta 2)Badanie wykorzystania łączahttp://readerror.gmxhome.de/
AnalogX NetStat Live 2.11Badanie wykorzystania łącza – jeden z popularniejszych programów tego typuhttp://www.analogx.com/
Shunra Nimbus 1.0Prawdopodobnie jedyny darmowy program do ograniczania pasmahttp://www.pctipp.ch/downloads/dl/24704.asp
Zestawy narzędzi sieciowych
A-ToolBar 2.52Zestaw 45 narzędzi, nie tylko sieciowychhttp://www.metaeureka.com/
HoverIP 1.0 betaPakiet narzędzi sieciowych, zawiera m.in. nslookup oraz skaner portówhttp://www.hoverdesk.net/
INetQuery 2005Zestaw narzędzi sieciowychhttp://www.atrium-software.com/
Query Application 1.06Imponujący zestaw narzędzi, m.in. z funkcją ustawiania czasu systemowegohttp://www.leeos.com/
Sam Spade 1.14Bogaty pakiet narzędziowyhttp://samspade.org/ssw/
Inne narzędzia administracyjne
FireLogXP 1.3Analiza logów zapory ogniowej z Windows XPhttp://www.2brightsparks.com/
123 IP UploadPublikacja zmiennego adresu IP w wybranej witryniehttp://www.123-freeware.co.uk/
NetworkActiv AUTAPF 1.0Forwarding portówhttp://www.networkactiv.com/
AnalogX PortMapper 1.03Forwarding portówhttp://www.analogx.com/
AnalogX Proxy 4.14Serwer proxy HTTPhttp://www.analogx.com/
PuTTY 0.56Klient SSH (bezpieczny telnet)http://www.chiark.greenend.org.uk/
Analogx QuickDNS 2.00Przyspiesza korzystanie z DNS-u (przydatne np. przy tworzeniu statystyk serwera WWW)http://www.analogx.com/
[email protected] 1.0.0 RC18Program typu zdalny pulpithttp://ultravnc.sourceforge.net/
Różne drobiazgi
Connection Keeper 6.2Symulacja korzystania z łączahttp://www.gammadyne.com/
ConnectionMonitor 1.2.0.30Sprawdzanie, czy dany host działahttp://www.steelbytes.com/
Get IP 1.54Pokazuje nasz adres IPhttp://www.glynsoft.com/getip/
GMIP 1.0.452Publikacja adresu IP, pod którym jesteśmy widziani na zewnątrzhttp://www.getmyipaddress.com/
Internet Connection Checker 4.0Monitoring łączahttp://www.freewebs.com/
Internet Status 1.1Testowanie łączahttp://jupiter.drw.net/mercedes/
LivingNetDiagnostyka łączahttp://www.thoja.info/livingnet.htm
Mac MakeUp 1.71dZmiana adresu MAC karty sieciowejhttp://www.gorlani.com/
Net Profiles 1.2Pozwala tworzyć profile i szybko zmieniać konfigurację siecihttp://netprofiles.danielmilner.com/
Network Info 1.5Podaje informacje o naszej karcie oraz konfiguracji siecihttp://www.oddgravity.de/
Zamknij

Choć staramy się je ograniczać, wykorzystujemy mechanizmy takie jak ciasteczka, które pozwalają naszym partnerom na śledzenie Twojego zachowania w sieci. Dowiedz się więcej.