Wyciszanie na zimno

Każda karta graficzna, niezależnie od tego, czy jest bardzo wydajna czy nie, może pracować cicho, jeśli tylko zamontujemy na niej odpowiedni system chłodzenia. Nie każdy zestaw nadaje się jednak do każdej karty...

Jak męczący potrafi być ciągły szum komputera, przekonujemy się zwykle zaraz po jego wyłączeniu. Wielogodzinny hałas sprawia, że komfort pracy ulega znacznemu pogorszeniu. Dlatego coraz częściej i więcej mówi się o wyciszaniu podzespołów peceta, będących głównym źródłem niepożądanych dźwięków. O ile jednak sposobów cichego chłodzenia procesora, chipsetu czy zasilacza znamy wiele, o tyle oferta coolerów dyskretnie odprowadzających ciepło z procesorów kart graficznych jest ograniczona. Postanowiłem więc zebrać większość z nich i porównać w zbliżonych warunkach, instalując każdy zestaw na tej samej karcie graficznej Sapphire Radeon 9800XT. Dlaczego wybór padł na taki właśnie model? Chodziło o wybranie karty dość przystępnej pod względem ceny, a jednocześnie dostatecznie wydajnej, by jej skuteczne i zarazem ciche chłodzenie nie było zbyt łatwe.

Gdy jest gorąco

Tanie karty graficzne ze względu na zwykle niską wydajność nie wydzielają zbyt dużych ilości ciepła, lecz ze względów oszczędnościowych często wyposażone są w proste, nie zawsze ciche coolery. Najlepszym rozwiązaniem może się okazać wymiana wentylatora na cichszy. Jeszcze lepsze będzie zastosowanie jednocześnie większego radiatora. Czasem w wypadku najtańszych kart wystarczy zastosować duży radiator, rezygnując całkowicie z wiatraka. Trzeba jednak wówczas pamiętać o zapewnieniu dobrej wentylacji wnętrza obudowy peceta na przykład przez zamontowanie dużego, wolnoobrotowego wentylatora. Jeżeli jednak dysponujemy szybszą kartą wyposażoną w wydajny, lecz głośny system chłodzący, możemy zdecydować się na jego wymianę. W sklepach znajdziemy co najmniej kilka zestawów zapewniających różną wydajność, ale i oferujących różny poziom generowanego hałasu. Porównajmy je.

Z wiatrakiem, ale cicho

Najbardziej wydajne i bezpieczne zarówno dla samego układu graficznego, jak i pozostałych podzespołów peceta (procesora, pamięci RAM, chipsetu czy zasilacza) jest wyciszenie karty poprzez zastosowanie radiatora z wolnoobrotowym wentylatorem. Sprawdza się to zwłaszcza w komputerach, których obudowa nie jest należycie wentylowana. Spośród gotowych zestawów na uwagę zasługują najnowsze coolery firmy Zalman. Miedziano-aluminiowy VF700-AlCu i jego odpowiednik – wykonany w całości z miedzi VF700-Cu – konstrukcją przypominają popularne modele na procesor z serii Zalman CNSP 7000 i 7700. Oba coolery przystosowane zostały do pracy w dwóch trybach. W zależności od sposobu podłączenia wentylator na radiatorze Zalmana VF700-AlCu i VF700-Cu może być zasilany napięciem 5 lub 12 V, co ma bezpośredni wpływ na ich prędkość obrotową, a więc i wydajność chłodzenia. Ponieważ jednak w trybie 12-woltowym oba coolery stają się bardzo głośne, o cichym chłodzeniu może być mowa jedynie przy zasilaniu napięciem 5 V. Nawet wówczas oba modele Zalmana okazują się najwydajniejsze z niewielką przewagą wykonanego w całości z miedzi VF700-Cu. Średnia temperatura rdzenia testowej karty była w wypadku VF700-AlCu o 7, a VF700-Cu o 10 stopni niższa niż przy zastosowaniu standardowego, miedzianego i znacznie głośniejszego coolera. Wciąż jednak mamy w tym wypadku do czynienia z aktywnym chłodzeniem, które choć ciche, generuje jednak szum. Nawet przy dobrym wyciszeniu pozostałych podzespołów może on być słyszalny.

Do zalet obu coolerów Zalmana można natomiast zaliczyć prosty montaż i solidne wykonanie. Szkoda jedynie, że dołączane w komplecie radiatory na kości pamięci wykonane są z aluminium, a nie z miedzi. Zastosowanie gorszego materiału pogarsza skuteczność chłodzenia i może okazać się niewystarczające do zastosowania w najwydajniejszych kartach graficznych lub podczas overclockingu RAM-u karty.

Wąska specjalizacja

Kolejnym coolerem na kartę graficzną, w którym zastosowano aktywne chłodzenie w postaci wentylatora, jest Arctic Cooling ATI Silencer 3. Model ten należy do całej serii podobnych urządzeń, podzielonych ze względu na możliwość zastosowania na kartach z różnymi układami ATI lub nVidii (w sumie ponad 10 modeli). ATI Silencer 3 przeznaczony jest właśnie do chłodzenia kart graficznych bazujących na procesorze Radeon 9800XT, choć pasuje też do Radeonów 9800 Pro, ale wyłącznie wyposażonych w 256 MB pamięci (taka sama płytka PCB). Główną zaletą Silencera jest niska cena. Za 115 zł otrzymujemy bowiem cooler dobrze radzący sobie ze skutecznym chłodzeniem zarówno rdzenia karty, jak i pamięci. Jego wadą, niestety dość poważną, jest niezbyt dyskretny i dość nietypowy hałas wentylatora. Podczas gdy większość wiatraków na kartach graficznych generuje szum, kręcący się z prędkością zaledwie 2000 obr./min wentylator zestawu ATI Silencer 3 po prostu terkocze. Kolejnym dość istotnym minusem jest niska jakość materiałów, z jakich wykonano niektóre elementy coolera. Zakończone gwintem bolce, przechodzące przez otwory montażowe w karcie, zostały wytoczone ze zbyt miękkiego metalu. Dokręcając delikatnie nakrętkę ręką, udało mi się nie tylko przekręcić gwint, ale i ukręcić końcówkę bolca. Ponieważ jednak wadliwe bolce zostały do radiatora przynitowane, nic nie stoi na przeszkodzie, by je rozwiercić i zastąpić na przykład solidnymi śrubami.

Gdy już uporamy się z montażem i przywykniemy do charakterystycznego terkotania wentylatora, okaże się, że Arctic Cooling ATI Silencer 3 to całkiem niezły cooler. Za dość przystępną cenę otrzymujemy system chłodzenia, który jest zauważalnie wydajniejszy od standardowego, a przy tym mimo wszystko nie generuje dokuczliwego szumu (do cichego terkotania można się przyzwyczaić). Zamontowanie go na karcie, której producent zaoszczędził na radiatorach dla pamięci i nie przyłożył się zbytnio do schłodzenia samego układu graficznego, może zwiększyć podatność danego egzemplarza na podkręcanie. Krótko mówiąc: nieco hałaśliwe, ale skuteczne i tanie chłodzenie na tanią kartę.

Dane techniczne
AeroCool VideoMagic VM-101Arctic Cooling ATI Silencer 3Bequiet Polar FreezerThermaltake Extreme Giant IIIThermaltake Fanless VGA – 0 dBaZalman VF700-AlCuZalman VF700-Cu Zalman ZM80D-HP
Producentwww.aerocool.com.twwww.arctic-cooling.comwww.be-quiet.dewww.thermaltake.comwww.thermaltake.comwww.zalman.co.krwww.zalman.co.krwww.zalman.co.kr
Cena125 zł115 zł110 zł160 zł120 zł120 zł150 zł145 zł
Wymiarydługość 263 mm, średnica 6 mm (przewody cieplne), 165×30 mm radiator218,5x100x31 mm95×130 mm (górny radiator), 86×130 mm (dolny radiator), średnica 5 mm (ciepłowody)100x130x47 mm (radiatory), średnica 5 mm (ciepłowody)100x130x47 mm (radiatory), średnica 5 mm (ciepłowody)91×126,4×30 mm91×126,4×30 mm75×140 mm (górny radiator), 80×140 (dolny), średnica 5 mm (ciepłowody)
Ciężar220 g380 g480 g425 g425 g180 g270 g350 g
Radiator30 aluminiowych żeberek35 aluminiowych żeberek, miedziana podstawaniklowane aluminium (radiatory), niklowana miedź (ciepłowody)niklowana miedź (ciepłowody), aluminiowy radiatorpozłacana miedź (ciepłowody), aluminiowy radiatoraluminiowo-miedzianymiedzianyanodyzowane aluminium (radiatory), pozłacana miedź (ciepłowody)
Wentylator/napięcie zasilania-/nd.72 mm, 2000 obr./min/12 V-/nd.60 mm, 3000-5300 obr/min (wentylator główny), 40 mm, 9000 obr./min (wirnik)/12 V-/nd.1350/2650 obr./min/5 lub 12 V1350/2650 obr./min/5 lub 12 VZM-OP1 (opcja – 35 zł), 80 mm, 1400/2800 obr./min/5 lub 12 V
Hałas0 dB(A)20dB(A) przy częstotl. 1 kHz0 dB(A)21-38 dB(A) (wentylator główny), 41,6 dB(A) (wirnik)0 dB(A)18,5/28,5 dB(A)18,5/28,5 dB(A)20/33 dB(A)
Łożysko wentylatorand.ceramicznend.ślizgowend.2 kulkowe2 kulkowe2 kulkowe
Wyposażenie dodatkowealuminiowy radiator na pamięci8 miedzianych radiatorów na pamięci, „śledź” z regulacją obrotów wentylatora8 aluminiowych radiatorów na pamięci8 aluminiowych radiatorów na pamięci8 aluminiowych radiatorów na pamięci, wkrętak
Zalecane układy graficznebrak wyszczególnionychRadeon 9800XT, Radeon 9800 Pro 256 MBbrak wyszczególnionychbrak wyszczególnionychbrak wyszczególnionychz wyjątkiem Matroksa i nVidii PCXz wyjątkiem Matroksa i nVidii PCXbrak wyszczególnionych
Instalacjałatwałatwaskomplikowanaskomplikowanaskomplikowanałatwałatwaskomplikowana
Gwarancja12 miesięcy72 miesiące12 miesięcy36 miesięcy36 miesięcy12 miesięcy12 miesięcy12 miesięcy
Dostawcawww.mcs.pc.plwww.mcs.pc.plwww.4max.com.plwww.4max.com.plwww.4max.com.plwww.pc-cooler.com.plwww.pc-cooler.com.plwww.pc-cooler.com.pl
+ – jest, – – nie ma; nd. – nie dotyczy
0
Zamknij

Choć staramy się je ograniczać, wykorzystujemy mechanizmy takie jak ciasteczka, które pozwalają naszym partnerom na śledzenie Twojego zachowania w sieci. Dowiedz się więcej.