Okiełznać gigabajty

Przegląd urządzeń do backupu

Wielu z Was w przeszłości przekonało się, co oznacza awaria dysku twardego i dlaczego tak ważna jest okresowa archiwizacja danych. Wiemy już, jakiego oprogramowania użyć do backupu plików (patrz: $(LC132816: Kopia na zlecenie)$), ale za pomocą jakich urządzeń wykonać kopie bezpieczeństwa? Zastanówmy się, jakiego sprzętu do tego celu użyć, ponieważ innej pamięci masowej potrzebuje użytkownik korzystający na co dzień z komputera domowego, a innej administrator opiekujący się serwerami w firmie lub dużej korporacji.

W domowym zaciszu

Najbardziej popularnymi i najczęściej wykorzystywanymi przez użytkowników domowych urządzeniami do archiwizacji danych są nagrywarki CD-RW i DVD±RW. Te pierwsze powoli znikają z półek sklepowych, ale jeśli ktoś nagrywa niewielkie ilości danych, jest to urządzenie idealne dla niego. Nagrywarkę CD-RW można kupić za około 90 zł, a jeden krążek CD-R o pojemności 700 MB kosztuje 0,6-1,5 zł. Osoby preferujące nośniki wielokrotnego zapisu mogą zaopatrzyć się w płyty CD-RW (1,30-3,50 zł za sztukę). Napęd CD-RW charakteryzuje się średnią prędkością zapisu na poziomie około 3,8 MB/s (25-26x), na to urządzenie możemy się więc zdecydować, jeżeli sporadycznie nagrywamy niewielką liczbę plików (od kilkuset MB do kilku gigabajtów miesięcznie).

Użytkownicy, którzy myślą o nagrywaniu większych ilości danych (rzędu kilku gigabajtów, np. obrazu partycji systemowej lub filmów z wakacji), powinni raczej zaopatrzyć się w nagrywarkę DVD±RW. Najtańsze modele kosztują niewiele ponad 200 zł, a za jeden czysty krążek zapłacimy 0,80-2,50 zł. Przy dwukrotnie wyższej cenie nagrywarka DVD±RW zapewnia niespełna trzykrotnie większą średnią prędkość zapisu. Co więcej, archiwizacja danych na nośnikach DVD-R jest ekonomicznie bardziej opłacalna niż na płytach CD-R. Krążki DVD są tylko o kilkadziesiąt procent droższe od CD, a mieści się na nich prawie siedem razy więcej danych!

W zastosowaniach domowych nagrywarki CD i DVD spełniają też bardzo ważną rolę. Użytkownicy mający w komputerach dyski twarde o niezbyt dużej pojemności, przenosząc dane na nośniki CD lub DVD, mogą wygospodarować więcej wolnego miejsca w napędzie.

Drugi „twardziel”?

Inną, bardzo wygodną metodą archiwizacji danych jest przenośny dysk w obudowie USB 2.0 lub FireWire. Doskonale sprawdza się on zarówno w domu, jak i w małej firmie, w której znajduje się zaledwie kilka komputerów. Zaletami mobilnego napędu są bardzo łatwa instalacja i duża prędkość transmisji danych. Podpięcie „twardziela” do komputera trwa chwilę, a w dodatku nie musimy restartować maszyny. Po zgraniu plików napęd można odłączyć od peceta i schować w bezpiecznym miejscu.

Jedynym warunkiem do efektywnego wykorzystania takiego urządzenia jest obecność w PC przynajmniej jednego ze złączy: USB 2.0 (480 Mb/s) lub FireWire (IEEE-1394a – 400, IEEE-1394b – 800 Mb/s). Wtedy pliki będą zapisywane na przenośnym dysku z prędkością co najmniej 20-25 MB/s. Port USB 1.x ma zbyt małą szybkość transmisji danych (zaledwie 12 Mb/s), aby myśleć o wydajnej archiwizacji dużych plików, gdyż przegranie jednego gigabajta będzie trwało około pół godziny.

Dodatkową zaletą zewnętrznych dysków twardych jest duży przedział oferowanych pojemności, a co za tym idzie – cen. W zależności od potrzeb i zasobności portfela do dyspozycji mamy napędy o pojemnościach od 20 GB do nawet 2 terabajtów. Najtańsze „twardziele” zewnętrzne kosztują około 300 zł (20- lub 40-gigabajtowy napęd w obudowie z portem USB 2.0). Urządzenia te możemy wybierać także pod kątem rozmiarów. Dostępne są małe i poręczne dyski 2,5″ o pojemności maksymalnie do 120 GB (patrz: $(LC126883:Gigabajty w kieszeni)$), 3,5-calowe zewnętrzne dyski twarde mieszczące do 400 GB (ceny od 300 do 1000 zł) czy profesjonalne napędy zewnętrzne z interfejsem FireWire IEEE-1394b o przepustowości 800 Mb/s. Takie napędy produkuje firma LaCie. Ich pojemność dochodzi do 2 terabajtów. Niestety, ze względu na dość wysokie ceny (dysk o pojemności 1,6 terabajta kosztuje około 7 tys. zł) na profesjonalny napęd FireWire o przepustowości 90 MB/s stać będzie tylko przynajmniej średnią firmę.

W biurach z lokalną siecią LAN można jako medium do archiwizacji danych wykorzystać dysk twardy ze złączem Ethernet (produkują je m.in. firmy LaCie, Ximeta, Linksys i Maxtor). Taki napęd widoczny jest w sieci dla wszystkich użytkowników, którzy mogą zapisywać na niego ważne pliki. Jedyną wadą tego urządzenia są niezbyt duże prędkości transmisji danych, ograniczone przepustowością sieci 10 i 100 Mb/s. W LAN-ie gigabitowym problem małej przepustowości nie powinien już występować. Ceny dysków sieciowych są dość wysokie. Za 250-gigabajtowy napęd zapłacimy około 1300 zł. „Twardziel” o dwukrotnie większej pojemności kosztuje niespełna 3000 zł.

Dane techniczne
Model Type II PCMCIA Hard Disk Drive CRX-320A MO Drive 2,3 GB (MCR3230AP) PX-716A HDT25C4-100 One Touch II 300 GB DiamondMax 10 6B300S0 300 GB DLT VS160 External Bigger Disk Extreme 1,6 TB
Producent Toshiba Sony Fujitsu Plextor Ardata Maxtor Maxtor Tandberg Data LaCie
Typ urządzenia dysk PC Card do notebooka nagrywarka combo CD-RW/DVD (52x) napęd magneto-optyczny nagrywarka DVD (16x) zewn. dysk twardy 2,5″ USB 2.0/FireWire zewn. dysk twardy 3,5″ USB 2.0/FireWire macierz typu RAID 1 napęd taśmowy profesjonalny zewnętrzny dysk FireWire
Dostawca www.alstor.com.pl www.veracomp.pl www.alstor.com.pl www.alstor.com.pl www.alstor.com.pl www.maxtor.com www.pronox.com www.alstor.com.pl www.q-s.pl
Cena 580 zł 175 zł 1220 zł 545 zł 1170 zł 1100 zł 2 x 760 zł 5800 zł 7000 zł
Parametry techniczne
Pojemność urządzenia/nośnika 5 GB/nd. nd./700 MB nd./2,3 GB nd./4,7 lub 8,5 GB 100 GB/nd. 300 GB/nd. 300 GB/nd. nd./80 GB (160 GB z kompresją) 1,6 TB/nd.
Format urządzenia 1,8″ 5,25″ 3,5″ 5,25″ 2,5″ 3,5″ 3,5″ nd. nd.
Interfejs PC Card PCMCIA II UltraATA/33 UltraATA/33 UltraATA/33 USB 2.0+ FireWire USB 2.0+ FireWire Serial ATA SCSI Ultra160 LVD/SE FireWire 800 Mb/s
Prędkość obrotowa 3990 obr./min nd. 3637 obr./min nd. 4200 obr./min 7200 obr./min 7200 obr./min nd. 7200 obr./min
Bufor 256 KB 2 MB 8 MB 2 MB 8 MB 16 MB 16 MB nd. 4 x 8 MB
Średni czas dostępu 15 ms 801)/952) ms 19 ms 1001)/1502) ms 12 ms 9,0 ms 9,0 ms 68 s 10 ms
Odporność na wstrząsy – praca/spoczynek 200/1000 G bd. 2/5 G bd. 225/900 G 60/300 G 60/300 G bd. bd.
Wymiary (dł.xszer.xwys.) 86x54x5 mm 170x147x41 mm 150x102x25 mm 170x146x41 mm 132x75x18 mm 210x41x140 mm 147x102x26 mm 273x212x66 mm 268x88x173 mm
Ciężar 55 g 900 g 480 g 1000 g 210 g 1380 g 630 g 3630 g 5000 g
Zalety bardzo małe rozmiary i ciężar, krótki czas dostępu do danych, dobry do archiwizacji plików z notebooka bardzo niska cena nośników, nadaje się do archiwizacji małych ilości danych w domu i małym biurze dobra prędkość transmisji danych, duża niezawodność i żywotność nośników bardzo niska cena nośników, nadaje się do archiwizacji od kilkunastu do kilkudziesięciu GB danych tygodniowo dobra wydajność, małe rozmiary i ciężar, instalacja bez konieczności restartu komputera duża pojemność, dobre transfery danych, dobry stosunek pojemności do ceny wykonywanie kopii plików w czasie rzeczywistym, bardzo dobra wydajność bardzo duża pojemność nośników bardzo duża pojemność, szybki transfer danych, idealny do składowania materiałów wideo lub DTP
Wady mały transfer danych, wysoka cena mała pojemność nośników, stosunkowo wolny zapis drogie nośniki, wysoka cena napędu, mała popularność trudno osiągalne płyty DVD o indeksie nagrywania 16x najbardziej pojemne dyski 2,5″ mają tylko 100 GB mała odporność na wstrząsy, zasilanie zewnętrzne mała odporność na wstrząsy bardzo długi czas dostępu do danych, mała prędkość zapisu plików wysoka cena, duży ciężar
Przeznaczenie
dom + + + + + + +
biuro + + + + + + +
mała firma + + + +
firma średniej wielkości + + + +
korporacja + +
+ – tak; – – nie; 1) – dotyczy płyt CD; 2) – dla nośników DVD; nd. – nie dotyczy; bd. – brak danych.