Konsola z peceta

Wiele osób przed kupnem notebooka zastanawia się, czy przenośny pecet może zastąpić stacjonarną maszynę, i szuka odpowiedzi na pytania, czy wydajność mobilnego komputera jest wystarczająca. W redakcji przeanalizowaliśmy notebooki pod kątem możliwości przetwarzania grafiki i współpracy z najnowszymi grami

W ostatnich kilkunastu miesiącach dynamicznie wzrosła sprzedaż notebooków. Nie ma się co dziwić – wszak ceny laptopów już niemal zrównały się ze stacjonarnymi maszynami. Za taniego notebooka zapłacimy około 2500 zł, a najtańszy komputer z 17-calowym monitorem LCD to wydatek rzędu 2200 złotych. Za około 300 zł więcej mamy więc przenośny komputer, którego możemy wszędzie ze sobą zabrać. Wielu użytkowników nurtuje jednak pytanie, czy faktyczne notebook jest w stanie zastąpić stacjonarną maszynę. W tym artykule przyjrzymy się bliżej mobilnym kartom graficznym i możliwościom notebooków związanych z przetwarzaniem grafiki oraz ich przydatnością w grach.

Mobilne goni stacjonarne

Jeszcze dwa lata temu notebook z wydajną kartą graficzną był łakomym kąskiem dla wielu użytkowników i kosztował spore pieniądze. Obecnie za sprawą upowszechnienia się układów z serii ATI Radeon Mobility i Nvidia GeForce Go sytuacja zmieniła się diametralnie. Co kilka miesięcy pojawiają się coraz wydajniejsze mobilne układy graficzne, które pod względem osiągów depczą po piętach układom stacjonarnym. Do wyboru mamy ponad dwadzieścia mobilnych układów graficznych, począwszy od GeForce’a Go 7800 GTX i Mobility Radeona X1600, na GeForsie FX Go 5200 i Mobility Radeonie kończąc. W dalszej części artykułu zajmiemy się tylko kilkunastoma najczęściej stosowanymi w notebookach.

Najtańsze, bo zintegrowane

Podobnie jak w stacjonarnych pecetach, z niektórymi notebookowymi płytami głównymi zintegrowane są układy graficzne. Pozwala to zaoszczędzić pieniądze, a tym samym wyposażyć laptopa w podstawową kartę graficzną. Wśród obecnie produkowanych mobilnych zintegrowanych układów graficznych znajdziemy takie chipy, jak: SiS M661MX, SiS M760, VIA/S3G UniChrome Pro oraz Intel Extreme Graphics II. Wszystkie one korzystają z pamięci operacyjnej notebooka. Wydajność tych układów nie jest wysoka, dlatego też jeśli się zdecydujemy na laptopa z którymś z wymienionych układów, musimy być świadomi, że jego wydajność jest wystarczająca tylko do pracy z programami biurowymi. Dodatkową zaletą zintegrowanych chipów graficznych jest stosunkowo mały apetyt na energię elektryczną, dlatego też notebooki z takimi kośćmi pracują długo na bateriach.

Jeśli chcielibyśmy uruchomić na notebooku starsze gry, to powinniśmy wybrać model wyposażony w najnowszy zintegrowany z płytą główną układ graficzny Intel Media Graphics Accelerator 900 (platforma Centrino) lub ATI Radeon Xpress 200M. Zapewniają one płynne wyświetlanie obrazu w grach np. Quake’u III lub Unreal Tournamencie 2003. Doom 3 działa na tych układach z prędkością kilku klatek na sekundę, więc o udanej zabawie z najnowszymi grami nie może być mowy.

Dla mobilnego gracza

Karta graficzna w laptopie, który ma nam służyć jako przenośna konsola do gier, powinna spełniać kilka kryteriów. Dobrze byłoby, aby była ona zgodna z DirectX 9.0 i miała co najmniej cztery potoki renderujące. Magistrala pamięci karty powinna mieć szerokość 128 bitów, a pamięć RAM podsystemu graficznego wynosić 128 MB. W miarę przyzwoity komfort grania zapewnia Mobility Radeon 9700 z interfejsem AGP. To całkiem solidny układ graficzny z czterema potokami renderującymi i 128-bitową magistralą pamięci, który potrafi wyświetlić już kilkanaście klatek na sekundę w wymagających grach i zapewnić w miarę płynną grę w niskich rozdzielczościach z wyłączonym antyaliasingiem i filtrowaniem anizotropowym.

Podobnie jak w komputerach stacjonarnych, magistrala podsystemu graficznego w notebookach doczekała się zmian. Obecnie zamiast wersji AGP montuje się układy GPU z interfejsem PCI Express. W specyfikacjach laptopów coraz częściej wymieniany jest układ Mobility Radeon X600, który jest po prostu mobilnym Radonem 9700, tyle że w wersji PCI Express. Potwierdzeniem tego są wyniki testów tych układów (patrz zdjęcie: „$(LC168947:Wydajność mobilnych chipów graficznych)$”), gdzie wydajność obu chipów jest bardzo zbliżona do siebie. Pod względem wydajności kroku tym Radeonom dotrzymuje GeForce FX Go 5700.

Niemal na samym szczycie półki z mobilnymi kartami graficznymi znajdują się układy Mobility Radeon 9800, które już niemal całkowicie zostały zastąpione przez Mobility Radeony X700. Te karty graficzne wyróżniają się wysoką wydajnością w wymagających grach, takich jak FarCry czy Doom 3. Również po włączeniu antyaliasingu i filtrowania wydajność utrzymuje się na poziomie zapewniającym płynną rozgrywkę. Nieco lepszą wydajność od Mobility Radeona X700 oferuje GeForce Go 6600, tak więc myśląc o przenośnej maszynie do gier, musimy pamiętać, aby na jej pokładzie znalazł się jeden z przed chwilą wymienionych układów GPU.

Wspomnieć muszę też o najszybszych mobilnych układach graficznych – Mobility Radeonach X800/X800XT i GeForsie Go 7800 GTX. To najbardziej wydajne GPU montowane w notebookach, ale też i najdroższe. Może też z tego powodu w Polsce laptopy z tymi kośćmi należą do rzadkości i są towarem ekskluzywnym, dostępnym tylko dla nielicznych użytkowników.

Notebook a karta graficzna
Zanim kupimy notebooka, powinniśmy sprawdzić, jaka karta graficzna jest w nim zainstalowana, gdyż nie każda będzie odpowiadać naszym potrzebom:

  • jeśli używasz laptopa tylko do prac biurowych, wybierz model z kartą graficzną zintegrowaną z płytą główną, np.: SiS M661MX, SiS M760, VIA/S3G UniChrome Pro, Intel Extreme Graphics II, Intel Media Graphics Accelerator 900 i ATI Radeon Xpress 200M,
  • Intel Media Graphics Accelerator 900 i ATI Radeon Xpress 200M mają na tyle dobrą wydajność, że pozwolą uruchomić starsze gry klasy Quake III i zapewnić płynne wyświetlanie obrazu (co najmniej 25 kl./s),
  • kinomani mający zamiar używać notebooka jako przenośnego odtwarzacza filmów DVD/DivX, podłączanego do odbiornika TV, powinni poszukać modelu z wyjściem telewizyjnym,
  • dobry notebook do gier to maszyna wyposażona w układ graficzny GeForce Go 6600, ATI Radon Mobility X700 lub lepsze,
  • jeśli chcesz rozbudować w przyszłości podsystem graficzny w laptopie, wybierz model z obsługą modułów MXM.
  • Parametry techniczne mobilnych kart graficznych
    ModelIntel GMA900Intel GMA950ATI Mobility Radeon X300Nvidia GeForce Go 6200ATI Mobility Radeon 9600ATI Mobility Radeon 9700ATI Mobility Radeon X600Nvidia GeForce Go FX 5700ATI Mobility Radeon X700Nvidia GeForce Go 6600Nvidia GeForce Go 6800/UltraATI Mobility Radeon X800Nvidia GeForce Go 7800 GTX
    InterfejsPCI ExpressPCI ExpressPCI ExpressPCI ExpressAGP 8xAGP 8xPCI ExpressAGP 8xPCI ExpressPCI ExpressPCI Express x16PCI Express x16PCI Express x16
    Shader Model2.02.02.03.02.02.02.02.02.03.03.02.03.0
    Obsługa DirectX9.09.09.0b9.0c9.09.09.09.09.0b9.0c9.0c9.0b9.0c
    Liczba potoków renderujących (pixel pipelines)4444444488121224
    Liczba werteksów (vertex pipelines)0*0*23222263568
    Szerokość magistrali pamięci128 bitów128 bitów128 bitów64 bity64, 128 bitów128 bitów128 bitów128 bitów128 bitów128 bitów256 bitów256 bitów256 bitów
    Pamięć podsystemu graficznegokorzysta z pamięci operacyjnej, maks. 128 MBkorzysta z pamięci operacyjnej, maks. 224 MBDDR 32 (HyperMemory), 64, 128 MBDDR32, 64 MB (TurboCache)DDR 32 (64-bit.), 64, 128 MB (128-bit.)DDR 64, 128 MBDDR 64, 128 MBDDR/DDR264, 128 MBDDR 64, 128 MBDDR 64, 128 MBDDR, DDR2/GDDR3256 MBGDDR3 256 MBGDDR3
    Częstotliwość taktowania GPU333 MHz400 MHz350 MHz300 MHz350 MHz450 MHz400 MHz350/450 MHz350 MHz375 MHz300/450 MHz400 MHz400 MHz
    Częstotliwość taktowania RAMtaka jak pamięci systemowejtaka jak pamięci systemowej300 MHz150 MHz200 MHz260 MHz250 MHz300 MHz350 MHz350 MHz300/600 MHz400 MHz550 MHz
    Wydajność1300 Mtexels/s1600 Mtexels/s1400 Mtexels/s1200 Mtexels/s1200 Mtexels/s1800 Mtexels/s1600 Mtexels/s1400/1800 Mtexels/s2800 Mtexels/s3000 Mtexels/s3600/5400 Mtexels/s4800 Mtexels/s9600 Mtexels/s
    Przepustowość pamięci8,5 GB/s10,6 GB/s9,6 GB/s2,4 GB/s6,4 GB/s8,32 GB/s8,0 GB/s9,6 GB/s11,2 GB/s11,2 GB/s18,6 GB/s25,6 GB/s35,2 GB/s
    * – emulacja programowa
    0
    Zamknij

    Choć staramy się je ograniczać, wykorzystujemy mechanizmy takie jak ciasteczka, które pozwalają naszym partnerom na śledzenie Twojego zachowania w sieci. Dowiedz się więcej.