Tokamak JET

Fuzja jądrowa pod kontrolą. Uzyskano rekordowo dużo energii

Europejscy naukowcy pracujący w projekcie Joint European Torus (JET) są coraz bliżej osiągnięcia stabilnej fuzji jądrowej. Tym razem udało się im uzyskać 59 megadżuli trwałej energii z fuzji jądrowej.

Konsorcjum EUROfusion – zespół składający się z 4800 naukowców, inżynierów, ekspertów i studentów z całej Europy (także z Polski) – zakończyło eksperymentalną kampanię fuzji jądrowej z wykorzystaniem tej samej mieszanki paliwowej, która ma być stosowana w przyszłych komercyjnych reaktorach termojądrowych. Uczeni pracowali na JET, największym działającym tokamaku na świecie. Udało się osiągnąć rekord trwałej energii z fuzji jądrowej w postaci ciepła podczas pięciosekundowego impulsu – czasu żywotności plazmy wytworzonej w JET.

Uzyskano rekordowe 59 MJ (megadżuli) energii z syntezy jądrowej – to ponad dwa razy więcej od poprzedniego rekordu, a mianowicie 21,7 MJ uzyskanych w 1997 r. także w JET. Naukowcy z całego świata są zgodni, że jest to ważny krok naprzód na drodze do fuzji jądrowej jako bezpiecznego źródła energii przyszłości.

To osiągnięcie jest efektem wieloletnich przygotowań zespołu EUROfusion, złożonego z naukowców z całej Europy. Ten rekord, a co ważniejsze rzeczy, których nauczyliśmy się o fuzji w tych warunkach i to, że w pełni potwierdza nasze przewidywania, pokazują, że jesteśmy na dobrej drodze do przyszłego świata energii termojądrowej. Jeśli potrafimy utrzymać fuzję przez pięć sekund, możemy to robić przez pięć minut, a następnie pięć godzin, gdy będziemy zwiększać skalę naszych operacji w przyszłych urządzeniach.

Tony Donné, CEO programu EUROfusion

Warto wspomnieć, że JET to największy istniejący na świecie reaktor termojądrowy, na którym to jest wzorowany projekt ITER. JET powstał w brytyjskim Culham i od 1977 r. jest eksploatowany w ramach programu badawczo-rozwojowego Euratom.

Czytaj też: Fuzja jądrowa. Kiedy nastąpi przełom?

JET jest kluczowy dla europejskiego planu badań na rzecz komercjalizacji energii termojądrowej. Wyniki eksperymentów przeprowadzonych w tokamaku są istotnym bodźcem dla projektu ITER. Jego celem jest udowodnienie naukowej i technicznej wykonalności syntezy jądrowej jako nowego źródła energii oraz doprowadzenie energii termojądrowej do przemysłowego wykorzystania. Projekt jest wspierany przez Unię Europejską.

Utrzymujący się impuls fuzji deuteru z trytem na tym poziomie mocy – niemal na skalę przemysłową – stanowi dobitne potwierdzenie dla wszystkich zaangażowanych w globalne poszukiwania fuzji jądrowej. Dla projektu ITER, wyniki JET są silnym czynnikiem budującym pewność, że jesteśmy na dobrej drodze w kierunku zademonstrowania pełnej mocy fuzji.

Dr Bernard Bigot, dyrektor generalny projektu ITER