Obserwatorium Gemini South

Gwiazdy, jakich jeszcze nie widzieliście. Uchwycił je najnowocześniejszy instrument astronomiczny

Teleskop Gemini uchwycił gwiazdy w sposób, jakiego jeszcze nie widzieliście. Było to możliwe dzięki wzbogaceniu teleskopu Gemini w spektrograf nowej generacji, nazwany GHOST.

Spektrograf GHOST (Gemini High-resolution Optical SpecTrograph) to najnowocześniejszy instrument naukowy, który poszerzy nasze zrozumienie najwcześniejszych gwiazd, chemicznych odcisków palców odległych układów planetarnych oraz formowania się i ewolucji galaktyk. Gemini South w Chile jest jedną z części Międzynarodowego Obserwatorium Gemini, obsługiwanego przez NOIRLab.

Czytaj też: Dwa bliźniacze teleskopy na różnych półkulach Ziemi. Takiego „skanowania” nieba nie robił jeszcze żaden obiekt!

GHOST osiągnął tzw. pierwsze światło podczas obserwacji HD 222925, niezwykle jasnej, złożonej chemicznie gwiazdy, położonej 1400 lat świetlnych od nas w kierunku gwiazdozbioru Tukana.

To ekscytujący kamień milowy dla astronomów na całym świecie, którzy polegają na Gemini South, aby badać Wszechświat z tego wyjątkowego punktu widokowego w Chile. Kiedy ten instrument nowej generacji zostanie oddany do użytku, GHOST będzie niezbędnym składnikiem zestawu narzędzi astronomów.Jennifer Lotz, dyrektor Obserwatorium Gemini

Po co astronomom spektrografy?

Spektrografy są jednymi z najważniejszych instrumentów naukowych w całej astronomii. W przeciwieństwie do kamer o wysokiej rozdzielczości, które rejestrują szczegóły odległych gwiazd i galaktyk, spektrografy precyzyjnie analizują widmo światła emitowanego przez te obiekty, ujawniając szczegółowe informacje o ich składzie chemicznym, ruchu i rotacji oraz starożytnych odpowiednikach na skraju obserwowalnego Wszechświata.

Pierwsze zdjęcie wykonane przez GHOST /Fot. NOIRLab

GHOST ma 10 razy większą rozdzielczość widmową niż GMOS, inny spektrograf optyczny Gemini. Jest najczulszym spektrografem wysokiej rozdzielczości w całym zakresie długości fal optycznych spośród instrumentów tego typu działających na całym świecie. GHOST jest ogólnodostępny, więc każdy naukowiec z uzasadnieniem naukowym będzie mógł złożyć propozycję wykorzystania go do swoich badań.

Projektowanie i budowa GHOST-a rozpoczęło się w 2010 r. i trwało całą dekadę. Spektrograf został dostarczony na Gemini South na początku 2020 r., ale jego uruchomienie musiało poczekać do początku 2022 r.

Instalacja i oddanie do użytku trwały długo, ale zespół pracował sprawnie i szybko. To był naprawdę wyjątkowy dzień, kiedy zobaczyliśmy naszą pierwszą tęczę z instrumentu.Steve Margheim, jeden z naukowców odpowiedzialnych za GHOST

Spektrograf GHOST powinien być dostępny dla międzynarodowej społeczności astronomicznej w pierwszej połowie 2023 r.