Stworzono przełomowy klej supramolekularny

Nowy klej supramolekularny do kosmicznych zastosowań. Takiego jeszcze nie było

Naukowcy stworzyli uniwersalny klej supramolekularny, który wykazuje niezwykłe właściwości łączące w szerokim zakresie temperatur: od -196 do +200 stopni Celsjusza.

Chemia supramolekularna zajmuje się strukturami złożonymi z wielu podjednostek, które powstają samorzutnie w wyniku słabych oddziaływań międzycząsteczkowych, m.in. sił van der Waalsa, słabych wiązań wodorowych lub poprzez wzajemne mechaniczne zaplecenie.

Kleje supramolekularne są pożądane przez chemików i inżynierów, ponieważ oferują szereg możliwości dostosowania do potrzeb klienta. Niestety, do tej pory wydajność takich klejów była co najmniej przeciętna, nie mówiąc już o dużej zależności od warunków środowiskowych.

Czytaj też: Robot z taśmy klejącej sprawdzi ludzkie narządy. Jak pomoże medycynie?

Naukowcy z Uniwersytetu Tsinghua w Pekinie, pod kierownictwem Kaia Liu, stworzyli klej supramolekularny składający się z dwóch składników, w których jeden to małe białko syntetyzowane w zmodyfikowanych bakteriach, a druga to eter koronowy, cząsteczka w kształcie pierścienia, która może owijać się wokół innej. Po podgrzaniu obu elementów, udało się tak mocno związać obie substancje, że ich przeciwstawne ładunki i inne interakcje molekularne utworzyły blokującą się nawzajem strukturę, która „przyspawała” białka do siebie. W ten sposób uzyskano niezwykle silny efekt adhezyjny.

Co ciekawe, sklejone ze sobą stalowe płyty wytrzymały duże siły ścinające w temperaturze pokojowej, w ciekłym azocie i w temperaturze 200 stopni Celsjusza. Klej działał dla różnych materiałów, a także pod wodą. Tak szerokie spektrum warunków pracy jest rzadko osiągane, nawet w przypadku specjalistycznych klejów i pierwszym dla klejów supramolekularnych.

Warto podkreślić, że elementy blokujące mogą być rozłożone na części i ponownie wykorzystane, a ponownie użyty klej praktycznie nie traci swojej mocy.

Jednym z powodów tego wyjątkowego efektu łączenia, szczególnie w niskich temperaturach, jest ścisłe zazębienie składników, które wyparło wodę z białka. Oznaczało to, że żadne kryształki lodu nie były w stanie utworzyć się podczas zamrażania, co w wielu konwencjonalnych klejach prowadziłoby do przedwczesnego pękania.

Nowy klej może być stosowany do produkcji specjalnych części, które docelowo mają być wystawione na szerokie zakresy temperatur, np. w kosmosie. Więcej o nowym kleju supramolekularnym można przeczytać w czasopiśmie Angewandte Chemie.