Struktury, które laikom przypominają pajęczyny, to w rzeczywistości tzw. sieci wielobocznych grzbietów . Nie są to twory miękkie ani organiczne, lecz twarde, mineralne żyły wystające ponad powierzchnię skały. Ich powstanie wiąże się z burzliwą przeszłością wodną Marsa.
Proces ten przebiegał w kilku etapach:
- Pękanie skał: Miliardy lat temu, gdy w kraterze Jezero znajdowała się woda, osady denne pękały pod wpływem zmian temperatury lub ciśnienia.
- Wypełnianie mineralne: Przez powstałe szczeliny przepływała woda bogata w rozpuszczone minerały (prawdopodobnie krzemionkę lub siarczany). Minerały te osadzały się w pęknięciach, tworząc twarde „wypełnienia”.
- Erozja selektywna: Przez kolejne eony marsjański wiatr powoli ścierał otaczającą, miękką skałę osadową. Twardsze żyły mineralne stawiały opór erozji, pozostając na miejscu jako wystające, przecinające się grzbiety.
Zagadka „kosmicznych jaj”
Wewnątrz tych geometrycznych sieci naukowcy dostrzegli małe, kuliste obiekty, które zyskały przydomek „jaj”. Specjaliści z zespołu misji Mars 2020 wyjaśniają, że są to najprawdopodobniej konkrecje lub sferule – zjawisko dobrze znane geologom również z Ziemi.
Czytaj także: Czerwona Planeta skrywa niesamowity mechanizm. Jego skala jest oszałamiająca
Konkrecje powstają, gdy minerały wytrącają się z wody wokół jakiegoś jądra (np. ziarnka piasku lub małego odłamka skały), tworząc warstwa po warstwie twardą kulkę. Inną możliwością jest to, że są to pozostałości po pęcherzykach gazu w osadzie, które później zostały wypełnione trwałym materiałem. Ich „jajowaty” kształt to wynik miliardów lat szlifowania przez drobinki piasku niesione marsjańskim wiatrem.
Dlaczego te struktury są ważne?
Choć formacje te nie są dowodem na istnienie marsjańskich pająków, mają dla nas ogromną wartość naukową. Stanowią one bezpośredni zapis aktywności wody. Skład chemiczny tych grzbietów i „jaj” może nam powiedzieć, jak długo woda znajdowała się w tym miejscu, jaką miała temperaturę oraz – co najważniejsze – czy jej odczyn (pH) sprzyjał powstaniu prostych mikroorganizmów.
Czytaj także: Nie są astronomami. Odkryli zaskakujące struktury w chmurach na Marsie
Sieci grzbietów działają jak „kapsuły czasu”, chroniąc minerały, które powstały w wilgotnym środowisku, przed niszczącym wpływem promieniowania słonecznego. Badając je, Perseverance pomaga nam ustalić, czy krater Jezero był kiedyś miejscem, w którym życie mogłoby nie tylko powstać, ale i przetrwać przez dłuższy czas.
Pareidolia – pułapka ludzkiego umysłu
Naukowcy przypominają, że widzenie jaj czy sieci w formacjach skalnych to klasyczny przykład pareidolii – tendencji ludzkiego mózgu do dopatrywania się znanych kształtów w przypadkowych wzorach. Marsjański krajobraz, ukształtowany przez ekstremalne warunki pogodowe, których nie znamy na Ziemi, często płata nam takie figle. Jednak to, co kryje się pod tymi kształtami – skomplikowana historia planetarnej chemii – jest dla badaczy o wiele ciekawsze niż jakakolwiek wizja „pająków z Marsa”.
Źródło: NASA