100 lat temu potwierdzono ogólną teorię względności

Fot. Fred Stein Archive
Dokładnie 100 lat temu, 29 maja 1919 roku podczas całkowitego zaćmienia Słońca, udowodniono ogólną teorię względności Alberta Einsteina. Zmieniła ona postrzeganie zjawisk fizycznych takich jak grawitacja i przyczyniła się do rozwoju technologii.

Dlaczego właśnie ja sformułowałem zasadę względności? Ile razy zadaję sobie to pytanie, wydaje mi się, że przyczyna jest następująca: normalny dorosły człowiek w ogóle nie rozmyśla nad problemami czasu i przestrzeni. W jego mniemaniu przemyślał to już w dzieciństwie. Ja jednak rozwijałem się intelektualnie tak powoli, że czas i przestrzeń zajmowały moje myśli nawet wtedy, gdy stałem się już dorosły.

Albert Einstein

Brytyjscy naukowcy astrofizyk Arthur Eddington i astronom Andrew Crommelin niezależnie od siebie potwierdzili, że Albert Einstein formułując ogólną teorię względności miał rację. W udowodnieniu tezy wielkiego fizyka pomogło całkowite zaćmienie Słońca. Pierwszy z wymienionych naukowców przeprowadził obserwacje na Wyspie Książęcej leżącej u wybrzeży Afryki Zachodniej, a drugi w brazylijskim mieście Sobral.

Zgodnie z przewidywaniami Einsteina, obserwowane podczas zaćmienia gwiazdy były przesunięte względem pozycji, jakie wynikałyby z fizyki newtonowskiej. Za to zjawisko odpowiedzialna jest masa Słońca, które w trakcie zaćmienia znajdowało się pomiędzy Ziemią a obserwowanymi gwiazdami.

Słynne zdjęcie, które posłużyło jako dowód Ogólnej Teorii Względności (fot. Arthur Eddington)

Wcześniej teorię względności próbowano udowodnić dwa razy, jednak w 1912 roku przeszkodziła w tym zła pogoda, a dwa lata później wybuch I Wojny Światowej. Dopiero po jej zakończeniu, można było skupić się na rzeczach ważniejszych niż zabijanie się nawzajem (jak się okazało – na dość krótko). Teoria względności doprowadziła do rozwoju nauki i techniki, dzięki czemu możliwe jest m.in. istnienie takich systemów jak GPS. OTW przyczyniła się też do odkrycia czarnych dziur.

Arthur Eddington i Andrew Crommelin w 1919 roku podczas całkowitego zaćmienia Słońca udowodnili, że masa zakrzywia tor po jakim porusza się światło (fot. The Royal Observatory Greenwich)

Albert Einstein nad ogólną teorią względności pracował przez wiele lat, a ogłosił ją 25 listopada 1915 roku. Wcześniej, w 1905 roku sformułował szczególną teorię względności, w której występuje słynny wzór E = mc2, oznaczający równoważność energii i masy. Ogólna teoria względności rozwija te koncepcje i tłumaczy zjawisko znane jako grawitacja.

Jeżeli teoria względności okaże się prawdziwa to Niemcy nazwą mnie wielkim Niemcem, Szwajcarzy Szwajcarem, a Francuzi wielkim uczonym. Jeżeli natomiast teoria względności okaże się błędna, wtedy Francuzi nazwą mnie Szwajcarem, Szwajcarzy Niemcem, a Niemcy Żydem.
Albert Einstein

Ogólna Teoria Względności zmieniła postrzeganie grawitacji w relatywistycznej fizyce newtonowskiej. Uogólniając prawo powszechnego ciążenia, Albert Einstein wprowadził pojęcie czasoprzestrzeni, która ugina się pod wpływem masy, co szczególnie jest widoczne w przypadku takich obiektów jak Ziemia, Słońce, czy Jowisz. Eksperyment, jaki miał miejsce 100 lat temu dowiódł, że obiekty takie jak nasza gwiazda zakrzywiają czasoprzestrzeń, co wywarło podobny wpływ na naukę co tzw. przewrót kopernikański. | CHIP

Zamknij

Choć staramy się je ograniczać, wykorzystujemy mechanizmy takie jak ciasteczka, które pozwalają naszym partnerom na śledzenie Twojego zachowania w sieci. Dowiedz się więcej.