Atomy erbu połączone z krzemem. To najlepszy nam znany kandydat na sieci kwantowe

Atomy erbu to idealny kandydat na sieci kwantowe. Teraz niemieckim fizykom udało się osadzić je w krystalicznym krzemie.
Atomy erbu zintegrowane z krzemowym chipem /Fot. MPQ

Atomy erbu zintegrowane z krzemowym chipem /Fot. MPQ

Naukowcy z Instytutu Optyki Kwantowej Maksa Plancka są specjalistami w integracji atomów erbu z kryształami krzemu – to idealny budulec dla sieci kwantowych. Ponieważ sam proces udało się przeprowadzić z użyciem znanych metod produkcji półprzewodników i bez wyrafinowanego chłodzenia, może to być krok, który pchnie obliczenia kwantowe na nowe tory. Szczegóły opisano w czasopiśmie Physical Review X.

Sieci kwantowe coraz bliżej

Połączenie komputerów kwantowych w sieć da nam całkowicie nowe możliwości. Przeskok może być nawet większy niż przy pojawieniu się “klasycznego” internetu. Zespół naukowców z Instytutu Optyki Kwantowej Maksa Plancka (MPQ) w Garching i Uniwersytetu Technicznego w Monachium zademonstrował wykonalny sposób na zbudowanie sieci kwantowej przy użyciu atomów w krysztale krzemu. Co to oznacza dla nas? Ta sama technologia stosowana w produkcji poczciwych pecetów może być wykorzystana do rozwoju komputerów kwantowych.

Andreas Gritsch podczas eksperymentu /Fot. MPQ

Nowa technologia bazuje na atomach erbu, które są osadzane w sieci krystalicznej krzemu w bardzo specyficznych warunkach.

Wiedzieliśmy z wcześniejszych eksperymentów, że erb ma dobre właściwości optyczne do takiego zastosowania. Atomy tego pierwiastka emitują światło podczerwone o długości fali około 1550 nm – zakres spektralny wykorzystywany do transportu danych w światłowodach. Wykazuje ono jedynie niewielkie straty podczas propagacji w przewodzącym światło włóknie. Ponadto światło emitowane przez erb ma doskonałą koherencję. Te cechy sprawiają, że erb jest doskonałym kandydatem do rozwoju komputerów kwantowych lub do wykorzystania jako nośnik informacji w sieci kwantowej.Dr Andreas Reiserer, szef grupy badawczej Otto Hahn Quantum Networks w MPQ

Aby jednak integracja atomów erbu z krzemem była możliwa, trzeba było najpierw obdarzyć go nanometrowymi strukturami służącymi jako elementy przewodzące światło. Fizycy napromieniowali krzem wiązką jonów erbu, dzięki czemu pojedyncze atomy wnikały i rozpraszały się w różnych miejscach w wysokiej temperaturze.

Czytaj też: Fizyka kwantowa – siedem faktów, które warto znać

W przeciwieństwie do zwykłej procedury, nie podgrzewaliśmy chipów do 1000, a jedynie do maksymalnie 500 stopni Celsjusza. Konsekwencją stosunkowo umiarkowanej temperatury była szczególnie stabilna integracja pojedynczych atomów erbu w sieci krystalicznej, bez większej liczby atomów grupujących się razem. Przejawiło się to w niezwykle wąskich liniach spektralnych w emisji światła podczerwonego przez erb, na poziomie około 10 kHz. To także korzystna właściwość dla budowy sieci kwantowej.Andreas Gritsch, doktorant z MPQ

Zakres możliwych zastosowań przyszłych sieci kwantowych jest ogromny. Można z nich budować komputery kwantowe z dużą liczbą oddzielnych, choć jednocześnie połączonych procesorów. Sieci kwantowe mogłyby zostać wykorzystane do badania właściwości nowych typów materiałów albo posłużyć do zbudowania czegoś na kształt kwantowego internetu.

Napisane przez

Marcin Powęska

Redaktor