Działa jak wehikuł czasu dla badań naukowych. Chińska wirówka CHIEF1300 kompresuje stulecia do dni

Największa na świecie wirówka, właśnie uruchomiona w Chinach, potrafi generować przyspieszenie sięgające 300 g. Nowa instalacja CHIEF1300 w Hangzhou ma służyć do badań materiałowych, geologicznych i kosmicznych w warunkach ekstremalnej grawitacji.
Działa jak wehikuł czasu dla badań naukowych. Chińska wirówka CHIEF1300 kompresuje stulecia do dni

CHIEF1300 stanowi część większego kompleksu badawczego Centrifugal Hypergravity and Interdisciplinary Experiment Facility rozwijanego przez Uniwersytet Zhejiang. Urządzenie zostało oficjalnie uruchomione 29 września i od razu przykuło uwagę środowiska naukowego swoimi możliwościami.

Czytaj też: Efekt Schwingera wreszcie zaobserwowany w laboratorium. Kanadyjscy fizycy przechytrzyli naturę

CHIEF1300 generuje siłę 300 razy większą od ziemskiej grawitacji dla ładunków o masie sięgającej 22 ton. Dla porównania warto dodać, że astronauci podczas startu rakiety doświadczają około 5G, a pasażerowie kolejek górskich zaledwie 2G. Urządzenie umieszczono w podziemnej komorze o powierzchni 230 m2, gdzie gigantyczne ramię o długości 6,4 m wiruje z ogromną prędkością, wytwarzając ekstremalne warunki hipergrawitacji.

Ling Daosheng, badacz z Uniwersytetu Zhejiang, wyjaśnia szczegóły techniczne:

CHIEF1300 został umieszczony pod ziemią i wyposażony w systemy próżniowe oraz chłodzenia ścian, aby zmniejszyć niekorzystne wpływy oporu powietrza i nagrzewania maszyny.

CHIEF1300 to największa wirówka świata

Cały projekt CHIEF obejmuje nie tylko tę jedną wirówkę. W planach są jeszcze dwie kolejne maszyny o większej pojemności, które obecnie znajdują się w budowie, wraz z osiemnastoma urządzeniami pokładowymi i sześcioma kabinami eksperymentalnymi.

Czytaj też: Chińczycy poszli na całość. Kosmiczna eksplozja w laboratorium to ich sprawka

Najciekawszym aspektem tej technologii jest jej zdolność do kompresji czasu w badaniach. Przy przyspieszeniu 100G, model o wysokości 1 m może symulować zachowanie konstrukcji wysokiej na 100 m. Jeszcze bardziej imponująco wygląda możliwość obserwacji procesów, które w naturze trwają wieki, np. rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń, co normalnie zajmuje stulecie, można przeanalizować w niecałe cztery dni.

CHIEF1300 to największa wirówka na świecie /Fot. ZHEJIANG UNIVERSITY

Chen Yunmin, główny projektant CHIEF, podkreśla potencjał badawczy:

W polu hipergrawitacji badacze mogą symulować rzeczywiste katastrofy hydrogeologiczne, ewolucję geologiczną i ekstremalne środowiska w modelach laboratoryjnych w rozsądnym czasie.

Pierwsze eksperymenty już przynoszą konkretne rezultaty. Naukowcy przeprowadzili symulacje silnych trzęsień ziemi w celu weryfikacji wydajności sejsmicznej fundamentów zapór wodnych. W innych testach zbadano wpływ fal o wysokości 4 m oraz tsunami sięgającego 20 m na dno morskie – dane niezbędne dla planowania morskich farm wiatrowych.

Kolejnym obszarem badań było odtworzenie ciśnienia panującego na głębokości 2000 m pod powierzchnią oceanu, co ma kluczowe znaczenie dla bezpiecznego wydobycia hydratów metanu. W dziedzinie materiałoznawstwa udało się wytworzyć stopy metali charakteryzujące się mniejszą liczbą defektów i większą wytrzymałością niż produkowane tradycyjnymi metodami.

Warto zauważyć, że chińscy naukowcy deklarują otwartość obiektu dla międzynarodowej współpracy.

Napisane przez

Marcin Powęska

Redaktor