Stuletni problem matematyczny rozwiązany w mgnieniu oka. Naukowcy nie wierzą własnym oczom

Problem naukowy, nad którym badacze głowią się od ponad stu lat i który wydaje się nie do rozwiązania? To możliwe. Matematyczne równania są czasami tak skomplikowane, że ich pokonanie wymagało miesięcy pracy superkomputerów, często dając jedynie przybliżone wyniki. Właśnie w takich obszarach sztuczna inteligencja zaczyna pokazywać swój prawdziwy potencjał. Zespół naukowców z University of New Mexico i Los Alamos National Laboratory opracował strukturę programistyczną, która radykalnie zmienia podejście do tych obliczeń. Nowa technologia wykonuje w ciągu sekund równania fizyczne uznawane wcześniej za praktycznie niemożliwe do rozwiązania.
...

THOR AI. Koniec z niemożliwymi obliczeniami

System o nazwie Tensors for High-dimensional Object Representation (THOR) AI koncentruje się na jednym z najtrudniejszych wyzwań fizyki, czyli obliczaniu całki konfiguracyjnej. To matematyczne zagadnienie od dziesięcioleci stanowiło poważną przeszkodę, szczególnie w badaniach materiałów w ekstremalnych warunkach.

Całka konfiguracyjna – która oddaje interakcje cząstek – jest notorycznie trudna i czasochłonna do obliczenia, szczególnie w zastosowaniach materiałoznawstwa obejmujących ekstremalne ciśnienia lub przejścia fazowe – wyjaśnia Boian Alexandrov z Los Alamos National Laboratory

Czytaj też: CraftGPT w Minecraft. Działająca sztuczna inteligencja z 439 milionów bloków 

Technologia łączy algorytmy sieci tensorowych z możliwościami uczenia maszynowego. Takie połączenie umożliwia efektywną kompresję i analizę danych wielowymiarowych, które dotychczas stanowiły nieprzekraczalną barierę dla tradycyjnych metod. Wcześniejsze podejścia napotykały na fundamentalną przeszkodę zwaną klątwą wymiarowości. Metody symulacji dynamiki molekularnej i techniki Monte Carlo dostarczały jedynie przybliżonych wyników, wymagając przy tym ogromnych zasobów obliczeniowych.

Tradycyjnie bezpośrednie rozwiązywanie całki konfiguracyjnej było uważane za niemożliwe, ponieważ całka często obejmuje wymiary rzędu tysięcy. Klasyczne techniki całkowania wymagałyby czasu obliczeniowego przekraczającego wiek wszechświata – dodaje Dimiter Petsev z University of New Mexico

Przyspieszenie bez kompromisów

Najbardziej imponującym aspektem nowej technologii jest dramatyczne skrócenie czasu obliczeń. Układ wykonuje skomplikowane analizy w ciągu sekund, podczas gdy najlepsze dotychczasowe metody potrzebowały tysięcy godzin. THOR AI odtwarza wyniki z najlepszych symulacji Los Alamos – ale ponad 400 razy szybciej. Co ważne, zachowuje przy tym pełną dokładność wyników – nie ma tutaj kompromisu między szybkością a precyzją. Badacze przetestowali metodę na różnych materiałach, w tym na miedzi, argonie w stanie krystalicznym pod wysokim ciśnieniem oraz podczas analizy przemiany fazowej cyny. Wyniki tych badań ukazały się w Physical Review Materials, a kod źródłowy projektu jest dostępny na GitHubie.

Czytaj też: Pięcioletnia walka o idealne hamulce zakończona. Brembo triumfuje nad prawami fizyki

Jeśli technologia spełni pokładane w niej nadzieje, może znacząco wpłynąć na tempo rozwoju materiałoznawstwa. Dokładne określenie zachowania termodynamicznego materiałów otwiera nowe możliwości w kluczowych dziedzinach, takich jak metalurgia czy projektowanie materiałów o specyficznych właściwościach.

Ten przełom zastępuje stuletnie symulacje i przybliżenia całki konfiguracyjnej obliczeniami z pierwszych zasad. THOR AI otwiera drzwi do szybszych odkryć i głębszego zrozumienia materiałów – podsumowuje Duc Truong

Choć brzmi to obiecująco, prawdziwy test nowej technologii dopiero przed nami. Jeśli okaże się skuteczna w szerszym zakresie zastosowań, badacze zamiast miesięcy oczekiwania na wyniki symulacji mogliby otrzymywać odpowiedzi niemal natychmiast. To mogłoby przyspieszyć tempo odkryć naukowych i to na ogromną skalę