Ponad 2600 struktur na nowej mapie Księżyca
Przełom nastąpił dzięki stworzeniu pierwszej, tak wyczerpującej mapy małych grzbietów morskich (ang. small mare ridges, SMR). Zespół badawczy zidentyfikował łącznie 2634 takie struktury, co stanowi znaczący skok w wiedzy. Wystarczy wspomnieć, iż na samej widocznej z Ziemi stronie Księżyca dodano do katalogu 1114 nowych segmentów. Badanie, które ukazało się w The Planetary Science Journal pokazuje skalę zjawiska wcześniej słabo rozpoznanego. Te geologiczne formy występują wyłącznie w morzach księżycowych, czyli rozległych, ciemnych równinach, które nadają Księżycowi charakterystyczny wygląd. Średni wiek tych grzbietów to około 124 milionów lat, co w czteropółmiliardowej historii naszego satelity czyni je stosunkowo młodymi tworami. Dla porównania, podobne uskoki płatowe znajdujące się na wyżynach są średnio o 19 milionów lat młodsze.
Czytaj też: Pentagon miał w planach bombardowanie Księżyca. Ujawniono szokujące dokumenty
Przyczyna powstawania tych struktur jest fascynująca i związana z globalnymi procesami. Księżyc powoli, acz nieubłaganie się kurczy. W miarę jak jego gorące wnętrze stygnie, zewnętrzna skorupa napręża się i pęka. Ten mechanizm, po raz pierwszy wyraźnie opisany przez Toma Wattersa w 2010 roku, prowadzi do powstawania wspomnianych uskoków płatowych na wyżynach. Teraz wiemy, iż ten sam proces odpowiada za tworzenie małych grzbietów w obszarach mórz. Analizy potwierdzają, że grzbiety morskie często stanowią geologiczne przedłużenie uskoków z wyżyn. To kluczowa różnica w porównaniu z Ziemią, gdzie ruch płyt tektonicznych rozładowuje naprężenia. Księżyc nie ma płyt: cała jego skorupa kurczy się jako jeden, sztywny glob. Powstałe w ten sposób struktury są geologicznie młode. Jak młode? Większość uformowała się w ciągu ostatniego miliarda lat, co oznacza, że nasz satelita wciąż jest całkiem aktywny.
Nowe zagrożenia dla przyszłych księżycowych misji
Najistotniejszy wniosek z badań dotyczy bezpieczeństwa. Dotychczas wiedziano, że trzęsienia Księżyca mogą być generowane przez uskoki płatowe na wyżynach. Nowa mapa pokazuje, że potencjalnych źródeł wstrząsów jest znacznie więcej. Są one możliwe wszędzie tam, gdzie występują małe grzbiety morskie. To rewolucja w myśleniu o eksploracji. Morza księżycowe, ze swoim stosunkowo płaskim terenem, były dotąd priorytetowymi kandydatami na miejsca lądowania w programie Artemis. Teraz te lokalizacje muszą zostać poddane surowej, sejsmicznej weryfikacji. NASA i inne agencje będą musiały wziąć te dane pod uwagę przy ostatecznym wyborze miejsc dla lądowników i przyszłych baz.
Czytaj też: Elon Musk zmienia kosmiczne priorytety. Pierwsze pozaziemskie miasto ma stanąć na Księżycu
Nie jest to jednak wyłącznie zła wiadomość. Lepsze zrozumienie tektoniki Księżyca daje narzędzia do zarządzania ryzykiem. Zamiast działać po omacku, naukowcy i inżynierowie mogą teraz świadomie wybierać bezpieczniejsze rejony lub projektować konstrukcje odporne na określone wstrząsy. To klasyczny przypadek, w którym wiedza o zagrożeniu jest pierwszym krokiem do jego skutecznego opanowania. Sukces długotrwałej obecności człowieka na Księżycu może zależeć od tego, jak dobrze potraktujemy te geologiczne ostrzeżenia.