Wielka tajemnica wewnętrznego jądra Ziemi
Jądro wewnętrzne znajduje się około 4800 kilometrów pod powierzchnią Ziemi i jest otoczone płynnym, bogatym w żelazo jądrem zewnętrznym. Przez lata uznawano je za niemal idealnie stałą kulę metalu. Najnowsze badanie, zaprezentowane szerzej na łamach Nature Geoscience, tworzy zgoła odmienny obraz. Jaki? Zewnętrzne warstwy mogą ulegać deformacjom, a sam obiekt nie jest tak sztywny, jak dotąd zakładano.
Czytaj też: Scenariusz jak z Armageddonu. NASA potwierdziła przebieg kluczowej misji obrony planetarnej Ziemi
Do odkrycia doszło podczas analizy fal sejsmicznych generowanych przez trzęsienia ziemi. Naukowcy badali sposób, w jaki fale przechodzą przez środek planety i odbijają się od granicy jądra wewnętrznego. W danych zauważono subtelne zmiany w przebiegu tych fal, które trudno było wyjaśnić jedynie zmianą prędkości obrotu jądra. Ostatecznie badacze doszli do wniosku, iż najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest stopniowa deformacja jego powierzchni.
Według naukowców górna warstwa jądra wewnętrznego może ulegać tzw. lepkiemu odkształceniu. Oznacza to, że choć materiał pozostaje w stanie stałym, pod wpływem ogromnego ciśnienia i temperatury jest w stanie bardzo powoli zmieniać kształt. Zjawisko to może być wynikiem oddziaływania z płynnym jądrem zewnętrznym, które nieustannie otacza i “ociera się” o jego powierzchnię.
Co się rusza głęboko pod powierzchnią?
Badania sugerują dodatkowo, że zmiany te mogły zachodzić w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. W niektórych miejscach deformacje na granicy jądra wewnętrznego mogą osiągać nawet około 100 metrów wysokości, co pokazuje, iż centrum planety jest znacznie bardziej dynamiczne, niż wcześniej przypuszczano. Dokonane odkrycie może mieć przełożenie na nasze rozumienie wielu procesów zachodzących w głębi Ziemi. Ruchy i deformacje jądra są bowiem powiązane z działaniem pola magnetycznego planety, a także z niewielkimi zmianami w prędkości jej obrotu, które mogą wpływać na długość dnia.
Czytaj też: Tajemnicze bloby w płaszczu Ziemi. Ich wpływ na pole magnetyczne liczy się w milionach lat
Naukowcy podkreślają jednak, że badania jądra Ziemi są niezwykle trudne, ponieważ znajduje się ono tysiące kilometrów pod powierzchnią planety i nie można go obserwować bezpośrednio. Jedynym narzędziem pozwalającym zajrzeć do jego wnętrza pozostają fale sejsmiczne. To właśnie ich analiza pozwala stopniowo odkrywać, jak bardzo centrum naszej planety jest złożone i dynamiczne – zdecydowanie bardziej, niż mogliśmy sądzić. Zarazem pojawiają się nowe pytania, chociażby o to, jak ewolucja jądra Ziemi wpływa na funkcjonowanie całej planety.
Źródło: Nature Geoscience
