Podwodna metropolia Zaginionego Miasta
Zaginione Miasto to majestatyczna formacja skalna, położona na styku płyt tektonicznych: północnoamerykańskiej, eurazjatyckiej i afrykańskiej, na głębokości sięgającej do 900 metrów pod powierzchnią Oceanu Atlantyckiego. To swoiste podwodne gorące źródła – miejsca, gdzie woda morska przesiąka w głąb skorupy oceanicznej, jest następnie przegrzewana przez podziemną magmę, a potem gwałtownie wydostaje się z powrotem do oceanu. Co istotne, woda ta jest naładowana wodorem, metanem i innymi związkami chemicznymi.
Czytaj także: Podwodne miasto u wybrzeży Kuby. Ta tajemnica może być starsza od egipskich piramid
Wokół tych kominów, wbrew ekstremalnie wysokim temperaturom i całkowitemu brakowi światła słonecznego, kwitnie życie. Organizmy, które tu zamieszkują, porzuciły fotosyntezę na rzecz chemosyntezy, czerpiąc energię chemiczną bezpośrednio z gorących roztworów wydobywających się z wnętrza Ziemi. To jedno z najbardziej fascynujących środowisk na naszej planecie.
Wiercenie w głąb tajemnicy. Misja JOIDES Resolution
W 2023 roku zespół badawczy na pokładzie statku badawczego JOIDES Resolution podjął ambitne wyzwanie, aby odkryć mechanizmy zasilające ten niezwykły ekosystem. Skierowali się do Masywu Atlantyda – pasma górskiego w centrum Północnego Atlantyku, zaledwie 800 metrów na północ od Zaginionego Miasta. Tam, wyposażeni w specjalistyczny sprzęt wiertniczy, zagłębili się w skorupę ziemską na niemal 1,3 kilometra.
To, co odkryli, było zarówno zaskakujące, jak i niezwykle pouczające. Naukowcy dowiercili się na głębokość 1268 metrów pod dnem morskim. Z pobranych próbek wydobyto skały bogate w perydotyty – formę skały obficie występującej w górnym płaszczu Ziemi. Materiał ten zwykle znajduje się znacznie głębiej, jednak w tym rejonie dna morskiego został on wypchnięty i odsłonięty przez potężne siły tektoniczne.
Chemiczny klucz do życia podwodnego
W próbkach znaleziono również „wodę formacyjną” (formation water), uwięzioną w porach podziemnych warstw skalnych. Analiza chemiczna tej wody wykazała, że miała ona długotrwały kontakt z gorącymi skałami w temperaturach powyżej 300°C. Co kluczowe, skład chemiczny tej wody był bardzo podobny do płynu, który wydobywa się z kominów hydrotermalnych Zaginionego Miasta.
Wnioski badaczy są jednoznaczne: zidentyfikowali ukryty system hydrauliczny Zaginionego Miasta. Jak sami wyjaśniają: „Nasze wyniki dostarczają pierwszych bezpośrednich dowodów na głęboką, wysokotemperaturową cyrkulację płynów przez litologie gabrowe i ultramaficzne pod Masywem Atlantyda. Odkrycia te demonstrują, w jaki sposób woda morska krąży głęboko w płytach oceanicznych i transportuje energię chemiczną do płytszych środowisk, potencjalnie wspierając życie mikrobiologiczne.”
Naukowcy od dawna podejrzewali istnienie takiego mechanizmu. Idea, że woda morska przesiąka głęboko w skorupę, jest podgrzewana przez gorące skały płaszcza i ponownie wypływa, niosąc energię chemiczną zasilającą kominy, wydawała się logiczna. Jednak domysły to jedno, a zdobycie solidnych dowodów – to zupełnie inna sprawa. To odkrycie stanowi milowy krok w naszym zrozumieniu głębinowych ekosystemów i procesów geologicznych Ziemi.
Wyniki tego przełomowego badania zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym Geochemistry, Geophysics, Geosystems.
