Aby jednak taki syntetyczny kod zyskał jakąkolwiek wartość biologiczną, molekularne mechanizmy komórkowe muszą być w stanie bezbłędnie go odczytywać i przepisywać. W pracy zatytułowanej Structural Basis of Transcription of the Hachimoji Eight-Letter Alphabet by E. coli RNA Polymerase, opublikowanej na łamach czasopisma Nature Communications, zespół badaczy z University of California w San Diego udowodnił, że naturalna maszyneria transkrypcyjna bakterii potrafi przetwarzać podwojony zasób liter niemal tak naturalnie, jak standardowe kwasy nukleinowe.
Sama koncepcja ośmioliterowego kodu nawiązuje do systemu Hachimoji – od japońskiego określenia oznaczającego „osiem liter” – opracowanego w 2019 roku przez grupę biologa syntetycznego Stevena Bennera, która wykazała, że sztuczne DNA i RNA mogą formować stabilne podwójne helisy i tworzyć funkcjonalne cząsteczki fluorescencyjne.
Do dwóch naturalnych par komplementarnych (A–T oraz G–C) dodano wówczas dwie syntetyczne pary zasad: P–Z oraz B–S. Choć wcześniejsze próby laboratoryjne potwierdziły, że polimeraza RNA z pałeczki Escherichia coli radzi sobie z sześcioliterowym kodem zawierającym parę B–S, to dopiero najnowszy eksperyment w San Diego zamknął pełną konfigurację, wprowadzając jednocześnie brakujące zasady P oraz Z do matrycy transkrypcyjnej.
W warunkach laboratoryjnych naukowcy poddali oczyszczoną polimerazę RNA z E. coli testowi z wykorzystaniem zmodyfikowanych nici DNA oraz kompletu ośmiu trifosforanów nukleotydów. Enzym bez zakłóceń rozpoznał sztuczne zasady, prawidłowo parując P z Z oraz B z S i odrzucając kombinacje błędne, a kinetyka wbudowywania pary P–Z okazała się zaledwie dwukrotnie wolniejsza od wzorcowej reakcji naturalnej pary G–C.
Enzym nie ulegał zablokowaniu po napotkaniu syntetycznych insercji, płynnie kontynuując elongację łańcucha. Jedyną zaobserwowaną anomalią okazała się tendencja syntetycznej zasady Z do sporadycznego parowania z kanoniczną guaniną (G), co wynikało z jej specyficznej konfiguracji chemicznej. Problem ten badacze rozwiązali poprzez modyfikację strukturalną: zaprojektowana wersja Z* (z podmienioną grupą chemiczną) drastycznie zredukowała ryzyko pomyłek z guaniną, zachowując pełne powinowactwo do zasady P.
Osiągnięcie to nie oznacza jeszcze stworzenia żywej bakterii funkcjonującej na ośmioliterowym genomie – eksperyment przeprowadzono w warunkach in vitro na wyizolowanym enzymie i syntetycznych oligonukleotydach, bez ingerencji w żywy organizm i bez wykazania translacji takiego kodu na łańcuchy polipeptydowe. Niemniej doświadczenie dostarczyło fundamentalnej odpowiedzi na pytanie o plastyczność aparatu transkrypcyjnego: kluczowy enzym komórkowy,ukształtowany przez miliardy lat ewolucji wyłącznie wokół czterech zasad azotowych, nie jest ściśle uwięziony w kanonicznym schemacie i bez trudu akceptuje podwojony alfabet genetyczny.
