Najciekawszy jest jednak fakt, że przez cały ten czas kostka Rubika w zasadzie nie przechodziła żadnych zmian. To naprawdę dziwne zważywszy na fakt, że lubimy ulepszać wszystko i nawet szachy ciągle dostają jakieś nowe, wymyślne wersje. Cóż, o ile przez pół wieku kostka pozostawała praktycznie nietknięta, teraz się to skończyło i nadeszły zmiany.
Czterdzieści trzy tryliony układów zamknięte w prostej bryle
Sekret nieprzemijającej popularności kostki leży w tym, że pomimo pozornej prostoty, w środku kryje się matematyczna głębia. Z zewnątrz widzimy jedynie sześć ścianek i dziewięć kolorowych pól na każdej z nich, jednak liczba możliwych konfiguracji przekracza 43 tryliony. Oznacza to, że za każdym razem, gdy dokładnie wymieszamy ścianki, istnieje ogromne prawdopodobieństwo, iż trzymamy w dłoniach układ, którego nikt inny wcześniej nie widział na oczy. To właśnie to połączenie minimalistycznej, łatwej do zrozumienia formy z niemal nieskończoną liczbą wariantów wyniosło węgierski wynalazek na szczyt międzynarodowej sławy.
Skala wyzwania bywa przy tym zdradliwa, o czym doskonale przekonał się sam konstruktor. Jak przypomina George Scholey – menedżer marki w firmie Spin Master, a prywatnie wielokrotny rekordzista Guinnessa w układaniu kostki (posiadający na koncie między innymi rekord w liczbie ułożonych sześcianów podczas biegu maratońskiego) – samemu Ernő Rubikowi pierwsze ułożenie własnego dzieła zajęło około miesiąca.
Z perspektywy kogoś, kto próbuje rozgryźć mechanikę obrotów całkowicie samodzielnie, bez podpierania się gotowymi algorytmami z sieci czy podręczników, ten wynik jest w pełni zrozumiały. Bez znajomości odpowiednich sekwencji ruchów (bo na tym teraz większość osób się opiera) uporządkowanie jednego rzędu niemal zawsze burzy to, co udało się już ułożyć na sąsiedniej ściance.
Nowy rozdział dla ikony po pięciu dekadach
Przez dziesięciolecia ewolucja kostki ograniczała się głównie do drobnych poprawek technicznych – zastępowania ścierających się naklejek trwalszymi, barwionymi płytkami z tworzywa sztucznego czy ulepszania wewnętrznego krzyżaka na potrzeby zawodników speedcubingu bijących kolejne rekordy czasu. Nigdy jednak nie ingerowano tak głęboko w samą formę i projekt klasycznego pierwowzoru, który od połowy lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku zdążył wychować kilka pokoleń graczy.
Główna projektantka zespołu stojącego za zmianami, Karen Harel, postanowiła przebudować sześcian od samych fundamentów, nie naruszając przy tym jego ikonicznego wyglądu. Celem była miękkość, powtarzalność i czysta przyjemność z obracania ścianek – porównywalna z gadżetami antystresowymi pokroju spinnerów. Dotychczasowa kostka miała bowiem taką wadę, że potrafiła stawiać opór podczas układania. W oryginalnej konstrukcji pełno było ostrych krawędzi wewnętrznych, a kompaktowa forma w połączeniu z fabrycznymi sprężynami dociskającymi elementy generowała duże tarcie.
Zespół skontaktował się z wieloma producentami sprężyn, szukając złotego środka, czyli elementów na tyle elastycznych, by nie blokować płynności manewrów, ale jednocześnie wystarczająco sztywnych, by kostka nie rozsypywała się w dłoniach przy szybszych ruchach. Po dobraniu odpowiednich sprężyn zaprojektowano od zera każdy pojedynczy klocek tworzący bryłę, zaokrąglając wszystkie wewnętrzne krawędzie i pozostawiając ostre wyłącznie te na zewnątrz.
Projektanci musieli też uwzględnić wymagania potężnej sceny turniejowej i zawodników bijących kolejne rekordy prędkości. Z tego powodu klasyczny, błyszczący plastik zastąpiono matowym wykończeniem ścianek. Taka faktura nie odbija światła lamp podczas zawodów, nie rozprasza uwagi i zapewnia znacznie pewniejszy chwyt w spoconych dłoniach.
Dla twórców ta przebudowa wyznacza wyraźną granicę w historii marki. Jak podkreśla George Scholey, celem firmy jest wyjście poza ramy samej kostki 3×3 i zbudowanie najbardziej rozpoznawalnej kulturowo marki kojarzonej z rozwiązywaniem problemów – dokładnie tak, jak klocki LEGO stały się synonimem budowania.
Źródło: fastcompany
