W dziennikach polowych nurkowie odnotowali przygnębiający obraz sproszkowanych, martwych raf i zubożałych ławic, stanowiący drastyczne przeciwieństwo niemal dziewiczych atoli Bikar i Bokak. Choć oba te odizolowane ekosystemy nie są całkowicie wolne od globalnych zagrożeń antropocenu – borykają się z inwazją szczura polinezyjskiego (Rattus exulans), postępującym ociepleniem wód, bieleniem koralowców oraz zakwaszeniem oceanu – to jak podkreśla międzynarodowy zespół na łamach czasopisma Frontiers in Marine Science, stanowią one najlepszy istniejący punkt odniesienia do zrozumienia struktury tropikalnych biocenoz morskich sprzed epoki globalnej degradacji.
Podstawą formalnej ochrony tego obszaru stały się tradycyjne praktyki lokalnej społeczności z atolu Utirik, która przez stulecia czuwała nad nienaruszalnością obu archipelagów, traktując je jako wspólne dziedzictwo. Dzięki tej wielopokoleniowej pieczy oraz skrajnemu oddaleniu geograficznemu – Bikar leży ponad 100 kilometrów od najbliższych zamieszkanych siedzib ludzkich, a Bokak dzieli od cywilizacji niemal 400 kilometrów – w zeszłym roku atole te zyskały status pierwszego narodowego sanktuarium morskiego w Republice Wysp Marshalla.
Ekolog morza prof. Alan Friedlander z University of Hawaiʻi zwraca uwagę, że zachowanie tak kompletnych piramid troficznych,rodzimej roślinności oraz niezakłóconych procesów międzyśrodowiskowych pozwala traktować Bikar i Bokak jako unikalne laboratoria przyrodnicze, niezbędne do projektowania skutecznych strategii renaturyzacji zniszczonych raf w innych rejonach globu.
Kompleksowa inwentaryzacja biologiczna – integrująca obserwacje od środowisk lądowych po głębiny oceaniczne – przyniosła spektakularne dane dotyczące bogactwa fauny. Na płytkich rafach zidentyfikowano 266 taksonów ryb rafowych należących do 38 rodzin, przy czym wyższą ogólną biomasę odnotowano na atolu Bokak, gdzie przeważają zwarte, zdrowe formacje koralowe.
Najbardziej uderzającą cechą zdrowego ekosystemu okazała się dominacja szczytowych drapieżników: rekiny stanowiły największy pojedynczy komponent biomasy stoku rafy (fore-reef),osiągając 26,8 procent na Bikarze oraz aż 33,9 procent na Bokak. W pasie nadbrzeżnym naliczono 17 gatunków ptaków morskich tworzących rozległe kolonie lęgowe, a także udokumentowano ślady 71 wyjść żółwi morskich na ląd oraz 132 gniazda lęgowe, skoncentrowane przede wszystkim na plażach Bikaru.
Eksploracja głębszych partii akwenu przy użyciu załogowych aparatów podwodnych oraz systemów kamer głębinowych odsłoniła niemal nieznany dotąd świat ekosystemów mezofotycznych i batialnych. Pomiędzy strefą przypowierzchniową a głębokością 275 metrów naukowcy skatalogowali 138 taksonów ryb, z czego aż 14 grup zidentyfikowano jako pierwsze w historii stwierdzenia dla rejonu Wysp Marshalla, a w jeszcze głębszych warstwach zarejestrowano obecność kolejnych 79 zespołów ichtiofauny.
Wyniki te dobitnie dowodzą, że naturalna izolacja i brak bezpośredniej presji połowowej umożliwiają przetrwanie niezwykle złożonych, pionowych sieci zależności ekologicznych, czyniąc z tych dwóch pacyficznych atoli bezcenną kapsułę czasu biologicznego bogactwa naszej planety.
