Magnes zmienił sposób przemieszczania światła. to efekt, który świat nauki pomijał przez długie lata

Przez ponad 50 lat naukowcy zakładali, że poprzeczne pole magnetyczne nie wywołuje określonego efektu magnetooptycznego w światłowodach. Teraz przyszła pora na zmiany, ponieważ badacze z Uniwersytetu Witwatersrand w Republice Południowej Afryki wykazali, że jest inaczej.
Magnes zmienił sposób przemieszczania światła. to efekt, który świat nauki pomijał przez długie lata

Pierwsze skojarzenie dotyczące światłowodów? Dla mnie byłby to przede wszystkim szybki internet, a w konsekwencji – przesyłanie ogromnych ilości danych na duże odległości. Ich możliwości są jednak znacznie szersze. Od lat wykorzystuje się je również jako precyzyjne czujniki, między innymi do wykrywania pól magnetycznych generowanych przez prąd płynący w liniach energetycznych i stacjach elektroenergetycznych.

Czytaj też: Na styku ogólnej teorii względności i mechaniki kwantowej. Chińscy fizycy zmierzyli przyciąganie grawitacyjne obiektów o masie 7,6 miligrama

Dotychczas takie rozwiązania opierały się przede wszystkim na efekcie Faradaya odkrytym w 1845 roku. Polega on na zmianie polaryzacji światła pod wpływem pola magnetycznego skierowanego wzdłuż kierunku jego propagacji. Naukowcy z RPA wykazali jednak, że podobne oddziaływanie może występować również wtedy, gdy pole magnetyczne jest skierowane prostopadle do światłowodu.

Podstawą nowego odkrycia okazało się ponowne przeanalizowanie założeń matematycznych, które od lat wykorzystywano do opisywania propagacji światła w światłowodach. Jedno z popularnych uproszczeń pomija niewielką składową pola elektrycznego światła skierowaną wzdłuż światłowodu. W większości typowych zastosowań takie uproszczenie jest jednak wystarczająco dokładne. Mimo to, pomijana składowa może odgrywać istotną rolę w określonych rodzajach światłowodów, szczególnie tych, w których współczynnik załamania światła gwałtownie zmienia się na granicy rdzenia i otaczającego go płaszcza. Właśnie w takich strukturach poprzeczne pole magnetyczne może zmieniać sposób oddziaływania światła z granicą rdzenia, wpływając na jego dalszą propagację.

Eksperyment, o którym dziś mówimy, odbywał się z wykorzystaniem światłowodu wielomodowego. W przeciwieństwie do światłowodów jednomodowych może on prowadzić światło wieloma różnymi drogami jednocześnie. Poszczególne fale nakładają się na siebie, tworząc na wyjściu charakterystyczny układ jasnych i ciemnych punktów, nazywany wzorem speklowym.

Naukowcy umieścili magnesy w pobliżu nieruchomego światłowodu, nie doprowadzając do bezpośredniego kontaktu obu elementów. Następnie za pomocą kamery obserwowali zmiany wzoru świetlnego na jego wyjściu. Przy zastosowaniu pola magnetycznego o indukcji 0,24 tesli dało się zauważyć wyraźną zmianę obrazu. Podobieństwo nowego wzoru do pierwotnego spadło do około 84 procent. Co istotne, efekt zależał również od polaryzacji światła. Występował dla określonego ustawienia polaryzacji względem pola magnetycznego, natomiast przy ustawieniu równoległym nie było widać analogicznej zmiany.

Czytaj też: Fizycy znaleźli ślady niezwykle rzadkiego rozpadu cząstki. To sytuacja jedna na 10 miliardów 

Członkowie zespołu badawczego musieli zrobić coś jeszcze: oddzielić nowo odkryty efekt od innego zjawiska magnetooptycznego, nazywanego efektem Cottona-Moutona. Ostatecznie potwierdzili kilka przewidywań teoretycznych, sugerujących, iż obserwowane zmiany rzeczywiście wynikają z poprzecznego efektu Faradaya. W praktyce ostatnie postępy powinny mieć przełożenie na dziedzinę technologii pomiarowych. Obecnie niektóre światłowodowe czujniki prądu wymagają owijania przewodnika światłowodem, co bywa kłopotliwe podczas instalacji. Nowy efekt stwarza możliwość opracowania urządzeń, które można byłoby umieszczać po prostu obok monitorowanego przewodu.

Źródło: Optics Letters

Napisane przez

Aleksander Kowal

Redaktor
Z wykształcenia romanista (język francuski oraz hiszpański) ze specjalizacją z traduktologii. Dziennikarską przygodę rozpocząłem około piętnastu lat temu, początkowo w związku z recenzjami gier komputerowych i filmów. Obecnie publikuję zdecydowanie częściej na tematy związane z nauką oraz technologią. W wolnym czasie uwielbiam podróżować, śledzić kinowe i książkowe nowości, a także uprawiać oraz oglądać sport.