Poszukiwanie alternatyw dla wyjątkowo powszechnych opcji litowo-jonowych nabiera tempa. Choć technologia ta napędza współczesną elektronikę, samochody elektryczne a nawet całe systemy magazynowania energii, jej produkcja wiąże się z wydobyciem surowców, takich jak lit i kobalt. Proces ten niesie ze sobą istotne konsekwencje, dlatego badacze coraz częściej zwracają uwagę na materiały powszechnie występujące w przyrodzie, które mogłyby pomóc w tworzeniu bezpieczniejszych i bardziej ekologicznych wariantów.
Czytaj też: Zwyczajny metal może rozwiązać jeden z największych problemów energetyki. Kto by się tego spodziewał?
Jednym z takich rozwiązań może okazać się witamina B12, znana również jako kobalamina. Zespół naukowców z Hiszpanii wykorzystał jej właściwości chemiczne do opracowania nowego rodzaju elektrody powietrznej w akumulatorze cynkowo-powietrznym. Takowy działa na nieco innej zasadzie niż tradycyjne akumulatory. Wykorzystuje cynk jako materiał elektrody ujemnej, natomiast tlen pobiera bezpośrednio z otaczającego powietrza. Dzięki temu nie muszą przechowywać wewnątrz wszystkich substancji niezbędnych do zachodzenia reakcji elektrochemicznych. Pozwala to ograniczyć masę urządzenia i uzyskać wysoką gęstość energii.
Co ciekawe, niewielkie akumulatory cynkowo-powietrzne od lat stosuje się między innymi w aparatach słuchowych. Ich istotnym ograniczeniem pozostaje jednak brak możliwości ponownego ładowania. Właśnie ten problem postanowili rozwiązać hiszpańscy naukowcy. Kluczową rolę przypisali witaminie B12, której struktura molekularna zawiera kobalt na trzecim stopniu utlenienia. Pierwiastek ten umożliwia katalizowanie reakcji niezbędnych zarówno podczas rozładowywania, jak i ponownego ładowania akumulatora.
Podczas oddawania energii witamina wspomaga redukcję tlenu do wody, natomiast w trakcie ładowania ułatwia reakcję prowadzącą do ponownego wytwarzania tlenu. Wykorzystanie B12 wiązało się jednak z pewnym wyzwaniem. Witamina ta bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie, a prototyp wykorzystuje elektrolit na bazie wody. Bez odpowiedniego zabezpieczenia kobalamina mogłaby więc przedostawać się do roztworu, zamiast pozostawać w miejscu, w którym powinna katalizować reakcje.
Rozwiązaniem okazało się połączenie witaminy z jednościennymi nanorurkami węglowymi. Te mikroskopijne struktury pozwoliły unieruchomić kobalaminę na powierzchni materiału, zachowując jednocześnie jej właściwości katalityczne. Tak przygotowany materiał trafił do elektrody powietrznej akumulatora.
Czytaj też: Tytan zwiększył wydajność materiału 250 razy. Teraz dostarczy energii elektrycznej
Wyniki pierwszych testów są obiecujące, ponieważ elektrody osiągnęły pojemność właściwą na poziomie 199,4 mAh/g, a prototypowy akumulator można było ładować i rozładowywać przez maksymalnie 250 cykli. To znaczący krok w porównaniu z wcześniejszymi eksperymentami zespołu, w których wykorzystywano inne cząsteczki biologiczne, chociażby hemoglobinę i katalazę.
Mimo niewątpliwych postępów miejmy na uwadze fakt, iż osiągnięte parametry nie wystarczają jeszcze do praktycznego zastosowania na szeroką skalę. Konieczne będą dalsze badania nad trwałością, wydajnością i możliwościami zwiększenia skali produkcji. Potencjalne korzyści są jednak kuszące. Cynk jest stosunkowo powszechnym i nadającym się do recyklingu surowcem, a zastosowanie wodnego, niepalnego elektrolitu może zwiększać bezpieczeństwo takich ogniw. W przyszłości akumulatory cynkowo-powietrzne mogłyby znaleźć zastosowanie na przykład w magazynowaniu nadwyżek energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych.
Źródło: Journal of Materials Chemistry A
