Egzoplaneta okrąża swoją gwiazdę w nieco ponad 3 ziemskie dni. To jeden z gorących Jowiszy

TOI 1789b, zwana również HD 82139b, to egzoplaneta krążąca tak blisko swojej gwiazdy, że rok na jej powierzchni trwa tam zaledwie trzy ziemskie dni.

Właśnie tyle (a dokładniej rzecz ujmując, 3,2 dnia) ten tzw. gorący Jowisz potrzebuje do wykonania pełnego obrotu wokół swojej gwiazdy. Za odkryciem stoi zespół badawczy z indyjskiego Physical Research Laboratory. Znaleziony przez astronomów obiekt krąży wokół gwiazdy o masie około 1,5 razy większej od Słońca. Tworzony w ten sposób układ znajduje się około 725 lat świetlnych od Ziemi. Stanowi on obiekt badań opisanych na łamach Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

Czytaj też: Kosmiczny Teleskop Hubble’a i odległa mgławica. Zobaczcie zdjęcia jednej z tamtejszych protogwiazd

Kluczowy okazał się w tym przypadku instrument PRL Advanced Radial-velocity Abu-sky Search (PARAS), zamontowany na teleskopie wchodzącym w skład Mt. Abu Observatory. To właśnie dzięki niemu przeprowadzono pomiary, które miały miejsce między grudniem 2020 a marcem 2021 roku. Później wsparcia udzielił między innymi niemiecki spektrograf TCES, z którego skorzystano w kwietniu tego roku.

Egzoplaneta TOI 1789b jest tak blisko swojej gwiazdy, że okrąża ją w ciągu 3,2 ziemskich dni

W ten sposób naukowcy zrozumieli, że wokół TOI 1789 krąży egzoplaneta określana mianem TOI 1789b bądź HD 82139b. Przy rozmiarach większych niż Jowisz (TOI 1789b jest o około 1,4 razy większa), obiekt ten ma tylko 70% jego masy. Ze względu na niezwykle małą odległość dzielącą tę egzoplanetę i jej gwiazdę, rok na jej powierzchni trwa zaledwie nieco ponad trzy ziemskie dni. Gdyby porównać odległość między tym gorącym Jowiszem a TOI 1789 do realiów naszego układu, to okazałoby się, że stanowi ona 0,05 jednostki astronomicznej, czyli odległości dzielącej Ziemię i Słońce.

Poza ekstremalnie krótką orbitą, bliskość tamtejszej planety i gwiazdy powoduje również, że temperatury na powierzchni tego gorącego Jowisza przekraczają 1700 stopni Celsjusza. Dla porównania: najbliższa Słońcu planeta, czyli Merkury, potrzebuje około 88 dni na wykonanie pełnego okrążenia wokół naszej gwiazdy. Z kolei temperatury na jego powierzchni przekraczają 400 stopni Celsjusza – nadal są jednak ponad czterokrotnie niższe niż w przypadku TOI 1789b.

Czytaj też: Egzoplanety mogą zawierać minerały nieznane w Układzie Słonecznym

Badania poświęcone gorącym Jowiszom pomagają astronomom zrozumieć kulisy narodzin i ewolucji układów planetarnych. Autorzy opisywanego odkrycia dodają, iż znalezienie takiego układu dostarcza informacji dotyczących między innymi funkcjonowania tych układów wokół ewoluujących i starzejących się gwiazd. Prawdopodobnie najbardziej znanym przykładem gorącego Jowisza jest natomiast KELT-9b, gdzie temperatury na powierzchni przekraczają 4 tysiące stopni Celsjusza.