Co 6 lat długość dnia na Ziemi się zmienia. Prawdopodobnie wiemy, dlaczego tak się dzieje

W Science Advances ukazała się publikacja poświęcona niezwykłemu zjawisku, które sprawia, że długość ziemskiego dnia podlega oscylacjom o okresie wynoszącym 5,8 roku.
Co 6 lat długość dnia na Ziemi się zmienia. Prawdopodobnie wiemy, dlaczego tak się dzieje

Z najnowszych ustaleń w tej sprawie wynika, iż zamiast stale obracać się szybciej niż wiruje Ziemia, jądro wewnętrzne oscyluje. W efekcie najpierw obraca się w jednym kierunku w stosunku do powierzchni znajdującej się znacznie wyżej, a następnie w przeciwnym, zmieniając ten kierunek mniej więcej co sześć lat.

Czytaj też: Odwrócą się czy nie? Naukowcy oszacowali szanse na przebiegunowanie Ziemi

Jak wyjaśnia John Vidale z Uniwersytetu Południowej Kalifornii, w latach 1969-71 wewnętrzne jądro obracało się nieco wolniej, by później – w latach 1971-74 – przesunąć się w drugą stronę. Członkowie jego zespołu badawczego zwrócili również uwagę na fakt, że długość dnia rosła i malała, tak jak można było przewidzieć. Zbieżność tych dwóch obserwacji sprawia, iż oscylacja jest prawdopodobną interpretacją całego fenomenu.

W ciągu ostatnich 30 lat naukowa wiedza dotycząca wewnętrznego jądra naszej planety znacznie się poszerzyła. W toku badań wykazano między innymi, że wewnętrzne jądro porusza się i/lub zmienia na przestrzeni dziesięcioleci. Nie da się go przy tym bezpośrednio zaobserwować, co sprawia, że naukowcy muszą wyjaśnić wzór, tempo i przyczyny ruchów i zmian za pomocą pośrednich pomiarów.

Vidale i jego współpracownik, Wei Wang, wykorzystali urządzenie LASA (Large Aperture Seismic Array) by stwierdzić, że wewnętrzne jądro obraca się wolniej niż wcześniej przewidywano – o około 0,1 stopnia rocznie. W badaniach wzięto pod uwagę fale generowane przez radzieckie podziemne próby z bombami atomowymi prowadzone w latach 1971-74 na arktycznym archipelagu Nowa Ziemia. Wykorzystano w tym celu nowatorską technikę kształtowania wiązki opracowaną przez Vidale’a.

Długość dnia na Ziemi zmienia się o około 0,2 sekundy

Pomysł, że jądro wewnętrzne oscyluje, był już znany, ale w środowisku panowały rozbieżne opinie, czy jest on realny. Spodziewaliśmy się zobaczyć ten sam kierunek i tempo rotacji, co we wcześniejszych próbach atomowych, ale zamiast tego zobaczyliśmy coś zupełnie odwrotnego. Byliśmy dość zaskoczeni, gdy okazało się, że porusza się w przeciwnym kierunku.wyjaśnia Vidale

Czytaj też: Cynk kluczowy dla życia na Ziemi. Globalne ocieplenie zaburza równowagę regionów polarnych

Dni na naszej planecie podlegają wahaniom czasowym wynoszącym mniej więcej 0,2 sekundy co około sześć lat. Z kolei ziemskie pole magnetyczne również oscyluje z sześcioletnim okresem. Pod względem amplitudy i fazy odpowiadają one okresowości modelu, który Vidale i Wang wyprowadzili dla oscylacji wewnętrznego jądra Ziemi. Rozwój w zakresie technologii związanej z czujnikami mógłby pomóc w dokładniejszym zbadaniu wnętrza Ziemi. Na obecnym etapie wiemy na pewno, że jest ono nieco bardziej złożone, niż można byłoby sądzić.

Aleksander KowalA
Napisane przez

Aleksander Kowal

RedaktorZ wykształcenia romanista (język francuski oraz hiszpański) ze specjalizacją z traduktologii. Dziennikarską przygodę rozpocząłem około piętnastu lat temu, początkowo w związku z recenzjami gier komputerowych i filmów. Obecnie publikuję zdecydowanie częściej na tematy związane z nauką oraz technologią. W wolnym czasie uwielbiam podróżować, śledzić kinowe i książkowe nowości, a także uprawiać oraz oglądać sport.
Specjalizacje
AstronomiaChemiaFizykaMatematykaTechnologiaGeologia