Dwa rodzaje elektronów zaczęły współpracować w nadprzewodniku. To droga do nowych stanów kwantowych

Fizycy ze Stanów Zjednoczonych przeprowadzili eksperymenty poświęcone dwóm różnym rodzajom elektronów. Takie cząstki elementarne można kontrolować na tyle, by materiały stawały się przewodnikami bądź izolatorami. W konsekwencji pojawiają się kuszące możliwości dotyczące praktycznego wykorzystania tej zależności.
elektron
elektron

Przewodnictwo elektroniczne występuje, gdy elektrony są swobodne (czy też lekkie). W przeciwnym razie, tj. gdy mówimy o związanych, a więc “ciężkich” elektronach, blokują one przepływ prądu. Oba te efekty końcowe mogą być przydatne, choć oczywiście w kontekście różnych zastosowań. Autorzy nowych badań, zwieńczonych publikacją zamieszczoną w Nature Physics, postanowili połączyć dwa wspomniane rodzaje i przekonać się, jak mogą wyglądać ich wzajemne oddziaływania.

Czytaj też: Druga zasada termodynamiki ma kwantowy odpowiednik. Fizycy nie powiedzieli ostatniego słowa

Eksperci z Uniwersytetu Harvarda wykorzystali materiał oraz swobodne i związane elektrony, a owoce ich wysiłków mogą w długofalowej perspektywie okazać się kluczem do tworzenia nowych stanów kwantowych. Wielkim wyzwaniem było rzecz jasna sprawienie, by oba rodzaje zaczęły ze sobą współpracować. Dodatkowa trudność wynikała z dotychczas słabo poznanego wpływu lżejszych elektronów na zachowanie układu.

Gra była zarazem warta świeczki ze względu na domniemaną rolę interakcji obu rodzajów elektronów w generowaniu skomplikowanych zjawisk kwantowych. Aby dokonać postępów w tym zakresie, członkowie zespołu badawczego wykorzystali skręcony grafen (MATTG). Jego cechą charakterystyczną jest obecność trzech obróconych względem siebie warstw. W takich okolicznościach lżejsze i cięższe elektrony współpracują ze sobą, umożliwiając występowanie zjawisk pokroju nadprzewodnictwa. 

Interakcje elektronów zachodzące w materiale znanym jako MATTG zapewniają mu wyjątkowe właściwości, dlatego fizycy chcą je jak najlepiej zrozumieć

Stosując urządzenie w postaci skaningowego tranzystora jednoelektronowego, autorzy przeanalizowali to, co dzieje się wewnątrz MATTG, gdy ten wszedł w stan izolacji. Jak wyjaśniają sami zainteresowani, ciężkie elektrony tworzą między sobą izolator, tworząc iluzję ogólnego stanu izolacyjnego. Tak naprawdę lekkie elektrony pozostają jednak wolne, co sprawia, iż mogą brać udział w interakcjach między ciężkimi elektronami. 

Czytaj też: Co tu się wydarzyło?! Ten materiał lepiej emituje podczerwień, niż ją pochłania

Wiedząc o tak niespodziewanych zależnościach i rozumiejąc drzemiący w nich potencjał, naukowcy ze Stanów Zjednoczonych będą teraz chcieli dalej eksplorować możliwości modyfikowania stosunku ciężkich i lekkich elektronów w dwuwymiarowych materiałach. Jak sugerują, mogłoby to doprowadzić do pojawienia się nowych zastosowań. Zjawiska pokroju nadprzewodnictwa, dzięki któremu można transportować energię bez jakichkolwiek strat, powinny być tego warte.

Napisane przez

Aleksander Kowal

Redaktor
Z wykształcenia romanista (język francuski oraz hiszpański) ze specjalizacją z traduktologii. Dziennikarską przygodę rozpocząłem około piętnastu lat temu, początkowo w związku z recenzjami gier komputerowych i filmów. Obecnie publikuję zdecydowanie częściej na tematy związane z nauką oraz technologią. W wolnym czasie uwielbiam podróżować, śledzić kinowe i książkowe nowości, a także uprawiać oraz oglądać sport.