Specyfikacja AMD Ryzen 7 9850X3D
Tak jak już wspomniałem, AMD Ryzen 7 9850X3D to trochę zmieniona wersja Ryzena 7 9800X3D. Tak naprawdę różnica jest tylko jedna – w przypadku nowej konstrukcji mamy zegary boost dochodzące do 5,6 GHz zamiast 5,2 GHz. Pozostałem parametry tak naprawdę mamy identyczne, więc spokojnie można powiedzieć, że AMD Ryzen 7 9850X3D to podkręcona wersja starszego modelu.
Taktowanie bazowe wynosi 4,7 GHz. Mamy jeden blok CCD (8 rdzeni i 16 wątków) z 3D V-Cache. Pojemność L2 Cache to 8×1 MB, a L3 Cache 96 MB. Domyślne TDP (thermal design power) to 120 W. PPT (default socket power) wynosi 162 W, EDC (max current) 180 A, a TDC (max current thermally limited) 120 A. Procesor można podkręcić, co również wykonałem podczas testów. AMD Ryzen 7 9850X3D wykonany został w procesie technologicznym 4 nm TSMC. Należy do rodziny Granite Ridge i oparty jest o Zen 5. Nie zabrakło zintegrowanej karty graficznej Radeon 610M o taktowaniu 2200 MHz oraz wsparcia dla pamięci DDR5-5600. Oczywiście nie ma też problemów z szybszymi i jeśli chcecie, aby kontroler działał w trybie 1:1 to najlepiej pójść w stronę 6000 MHz o jak najniższych opóźnieniach, chociaż często też działają pamięci 6400 MHz. Mamy też 24 linie PCIe 5.0.
Maksymalna temperatura pracy to 95°C, chociaż jak zobaczycie w testach, dobrej jakości chłodzenie zapewnia znacznie niższe temperatury. AMD Ryzen 7 9850X3D działa oczywiście na platformie AM5 i każda płyta, nawet oparta o chipset A620, powinna go obsługiwać. Oczywiście często będzie potrzebny najnowszy BIOS, ale to też normalna rzecz przy nowszych procesorach.
Czytaj też: Test płyty głównej Asus ROG Strix B850-A Gaming WiFi
Jak przeprowadziłem testy?
W testach wykorzystałem system Windows 11 Pro 24H2. Zainstalowałem sterowniki Nvidia Game Ready 581.29. Resizable BAR oraz planowanie przyspieszanego sprzętowo procesora GPU były włączone. Wyłączyłem jedynie zabezpieczenia oparte na wirtualizacji.
Procesory Intel działały przy włączonym planie Intel Deafault Performance – dotyczy to każdej z testowanych jednostek. W przypadku jednostek AMD również była ustawiona konfiguracja zalecana przez producenta. W tym przypadku wyłączyłem również PBO. Jeśli płyta główna miała technologie typu Asus MCE to je również wyłączałem. Podczas podkręcania wszystkie limity ograniczające CPU zostały zdjęte. Procesory sparowałem z pamięciami 2x 16 GB 6000 MHz CL30. Testy powtarzaliśmy 3 razy lub do uzyskania powtarzalności. Procedurę w każdej grze lub programie znajdziecie w opisie pod odpowiednimi nagłówkami. Do zebrania fps użyłem programu Nvidia FrameView – wyjątkiem są gry, gdzie wykorzystałem wbudowany benchmark.
Jeśli dany procesor testowany był przy innych ustawieniach niż domyślne, to jego konfigurację znajdziecie po nazwie oraz poniżej. Muszę tutaj też zaznaczyć, że procesory AMD Ryzen 5 9600X oraz AMD Ryzen 7 9700X wypuszczone zostały z TDP 65 W, ale potem producenci płyt udostępnili BIOS z trybem 105 W. Ponieważ domyślna konfiguracja to ten mniejszy TDP to właśnie przy nim procesory zostały przetestowane.
Testy w programach
3DF Zephyr
3DF Zephyr służy do fotogrametrii, czyli do rekonstrukcji modeli 3D na podstawie zdjęć. Tutaj wykorzystałem wbudowany benchmark pozwalający na ocenę wydajności procesorów. Wyłączyłem też wsparcie dla CUDA.
3DMark CPU Profile
3DMark to jeden z najpopularniejszych benchmarków na świecie. Twórcy wprowadzili do niego CPU Profile, który sprawdza wydajność przy obciążeniu różnej ilości wątków. Zebrałem tutaj wyniki dla jednego oraz maksymalnej ilości wątków.
7-Zip
7-Zip to darmowy program do kompresji plików, który jest często wykorzystywany przez użytkowników komputerów. W testach wykorzystałem wbudowany benchmark, który zwraca wyniki dla kompresji i dekompresji.
Blender
Ten program każdy z Was powinien kojarzyć. Służy on do modelowania i renderowania obrazów czy animacji trójwymiarowych. Wykorzystałem benchmark udostępniony przez twórców, który sprawdza wydajność w 3 scenach: Monster, Junkshop oraz Classroom.
Cinebench 2024
Cinebench to popularny benchmark bazujący na Maxon Cinema 4D. Pozwala on na dobrą ocenę wydajności procesorów i często pojawia się w przeciekach. W testach wykorzystałem wersję 2024 oraz testy jedno i wielowątkowe.
Corona Benchmark
Silnik renderujący Corona dostępny jest Autodesk 3ds Max oraz Cinema 4D. Co ważne, nie wspiera on GPU, więc wydajność CPU jest tutaj kluczowa. W testach skorzystałem z benchmarka przygotowanego przez twórców, który dobrze sprawdza się w praktyce.
CPU-Z
Kolejnym benchmarkiem często obecnym w przeciekach jest ten zawarty w CPU-Z. Dzięki niemu można ocenić wydajność jedno i wielordzeniową procesorów. Jest to szybki test i każdy z Was może go bez problemu przeprowadzić na swoim PC.
DigiCortex
DigiCortex służy do wizualizacji sieci neuronowych oraz symulacji na dużą skalę. Nie zabrakło tutaj wykorzystania dokładnych modeli synaps, ich plastyczności oraz neuronów. Do testów wykorzystałem benchmark SpikeBench2.512K (524288 neuronów, 100M synaps), a wyniki to czas budowania symulacji.
Dolphin
Dolphin pozwala na emulowanie dwóch konsol Nintendo: Wii i GameCube. Dzięki niemu można grać w gry konsolowe w rozdzielczości 1920 x 1080 na komputerze. Wykorzystałem benchmark CPU, a wynik to całkowity czas działania.
Geekbench
Geekbench 6 Pro to wieloplatformowy benchmark, który łatwo mierzy wydajność różnych systemów. Bardzo często pojawia się też w pierwszych przeciekach dotyczących procesorów czy kart graficznych. Test CPU mierzy wydajność jedno i wielowątkową przy różnych zastosowaniach, co pozwala na ocenę całości systemu.
Handbrake
Handbrake pozwala na konwersję filmów do niemal wszystkich formatów. Jest on też dostępny za darmo praktycznie na wszystkie platformy, stąd jego duża popularność. W teście sprawdziłem czas konwersji filmu .mp4 o długości 10 minut i 33 sekund do H.264 i H.265 (1080p30).
JetStream
Kolejny benchmark testuje JavaScript i WebAssembly oraz koncentruje się na najbardziej zaawansowanych aplikacjach internetowych. Ponownie ocenia on szybkość działania, tyle, że tym razem wynik otrzymujemy w punktach. Tutaj wykorzystałem przeglądarkę Google Chrome i wersję 2.2 benchmarka.
Kraken JavaScript
Kolejny benchmark porównuje wydajność w złożonych obliczeniach opartych o JavaScript. Wynik ma kilka różnych składników i podawany jest w milisekundach – interesuje nas całkowity rezultat. W testach wykorzystałem przeglądarkę Google Chrome.
POV-Ray
POV-Ray to kolejny program mający wbudowany benchmark. Tym razem pozwala on na tworzenie obrazów z wykorzystaniem ray tracingu i służy głównie do tworzenia grafiki 3D. W testach wykorzystałem benchmark jedno i wielowątkowy.
Speedometer
Speedometer 3.1 mierzy responsywność aplikacji internetowych. Jego plusem jest symulowanie działań wykonywanych przez użytkownika, co pozwoli na ocenienie wydajności różnych procesorów. Tutaj w testach wykorzystałem przeglądarkę Google Chrome.
VeraCrypt
VeraCrypt to oficjalny następca TruCrypt. Jest to oprogramowanie open-source więc nie ma co się dziwić, że jest naprawdę popularny. Program ma wbudowany benchmark, który wykorzystałem w sprawdzeniu wydajności procesorów. Na wykresach poniżej znajdziecie średnie wyniki dwóch testów: Twofish(Serpent) oraz Kuznyechik(Serpent(Camellia)).
V-Ray Benchmark
V-Ray został stworzony przez Vladimira Koylazov i Petera Mitev z Chaos Group w 1997 roku. Można z niego skorzystać w całym mnóstwie programów takich jak 3ds Max, SketchUp, Maya, Cinema 4D, Unreal, Blender itp.. Twórcy V-Ray udostępnili darmowy benchmark, który to właśnie wykorzystałem w poniższych testach.
Y-Cruncher
Y-Cruncher to benchmark pozwalający na zmierzenie wydajności liczenia liczby Pi przy wykorzystaniu wszystkich wątków procesora. Pozwala to dobrze na porównanie wielowątkowej wydajności różnych konstrukcji. Tutaj wykorzystałem próbkę 2,5 miliarda.
Testy w grach
Baldur’s Gate 3
Baldur’s Gate 3 to trzecia część jednej z najbardziej kultowych serii gier. Tytuł odniósł ogromny sukces wśród graczy i jest jedną z najlepszych gier 2023 roku. Testy przeprowadziłem w lokacji Dolne miasto (mur centralny), przy ustawieniach Ultra, bez ray tracingu.
Counter-Strike 2
To jeden z najpopularniejszych tytułów e-sportowych w gatunku FPP, który jest de facto masywną aktualizacją swojej znanej poprzedniczki – CS:GO. Główne różnice to przejście na silnik Source 2 oraz całkowicie odświeżona grafika. Pomimo licznych zmian technicznych, ten wydany dwa lata temu tytuł nieprzerwanie cieszy się ogromną popularnością. Do testów wybrałem ustawienia bardzo wysokie oraz wykonałem je wykorzystując benchmark Dust 2.
Cyberpunk 2077
Cyberpunk 2077 to gra RPG z widokiem pierwszoosobowym. Mamy w niej do czynienia z wieloma dylematami moralnymi, a akcja dzieje się w przyszłości. Jest to jeden z najbardziej oczekiwanych tytułów 2020 roku, który zachwyca grafiką. Testy wykonałem w dzielnicy Little China, na rynku. Wybrałem ustawienia graficzne Ultra, bez ray tracingu.
Far Cry 6
Kolejna odsłona części z cyklu Far Cry to ponownie strzelanka typu FPP (pierwszoosobowa) z wielkim otwartym światem. Od trzeciej części seria stara się nas przyciągnąć poprzez wprowadzenie realnego i szalonego czarnego charakteru oraz świetnej grafiki. Tutaj wykorzystałem wbudowany w grę benchmark oraz ustawienia Ultra bez ray tracingu.
Hogwarts Legacy
Hogwarts Legacy to gra akcji RPG z otcounwartym światem umieszczonym w uniwersum Harry’ego Pottera, stworzona przez studio Avalanche. W tym tytule wcielamy się w ucznia, który w XIX wieku trafia do tytułowej szkoły. Akcja gry dzieje się dużo wcześniej niż znane z uniwersum opowieści, dlatego nie znajdziemy w niej znajomych postaci z książek. Testy wykonaliśmy na placu w Hogsmeade. Wybrałem też ustawienia Ultra i ponownie wyłączyliśmy ray tracing.
Kingdom Come: Deliverance II
Kolejna gra to tytuł, który zachwyci historyków-amatorów oraz graczy spragnionych prawdziwego wyzwania. Ten realistyczny RPG z otwartym światem, osadzony w realiach piętnastowiecznych Czech, spotkał się z gorącym przyjęciem publiczności. W kontynuacji śledzimy dalsze losy Henryka, syna kowala, którego średniowieczne życie pełne było trudów, nawet w porównaniu do ówczesnych srogich standardów. Testy przeprowadziłem przy ustawieniach doświadczalnych w mieście Kuttenberg.
Marvel’s Spider-Man 2
Marvel’s Spider-Man 2 to kontynuacja dobrze przyjętej gry autorstwa Insomniac Games. Pomimo że gra została stworzona z myślą o konsolach, świetnie sprawdza się również w wersji na PC. W tej pełnej akcji produkcji wcielimy się w Petera Parkera i Milesa Moralesa, którzy przemierzają pajęczym lotem ulice Nowego Jorku, walcząc ze znanymi wrogami z komiksowego świata. Testy wykonałem przy ustawieniach bardzo wysokich, bez RT. Wybrane miejsce to dzielnica Chinatown.
Shadow of the Tomb Raider
Trzecia odsłona serii Tomb Raider opowiada o początkach znanej pani archeolog pakującej się w nowe problemy. W grze gramy z perspektywy trzeciej osoby, co pozwala na podziwianie świetnej grafiki. Testy przeprowadziłem w lokacji Kuwak Yaku. Ustawiłem też najwyższe ustawienia graficzne.
Total War: Warhammer III
Jest to ostatnia część cyklu gier Total War producenta Creative Assembly. Gra garściami czerpie z uniwersum Warhammera, a do tego jest świetnym połączeniem RTS-a i gier turowych. Gry z serii Total War charakteryzują się wieloma dodatkami i gigantycznymi bitwami. Testy wykonałem przy wykorzystaniu wbudowanego benchmarku mirrors of madness. Wybrane ustawienia to ultra. Benchmark zwraca średnią liczbę fps oraz minimalną i takie wartości znajdziecie na wykresach.
Temperatury i podkręcanie AMD Ryzen 7 9850X3D
Procesor stabilizował się na ok. 5,3 GHz w wielowątkowym Cinebench 2024. Przy AiO 360 temperatura nie przekroczyła 75°C, więc spokojnie procesor schłodzicie nawet mniejszym chłodzeniem cieczą czy dobrej jakości chłodzeniem powietrzem.
Procesor udało się podkręcić do stabilnych 5,50 GHz przy napięciu ok. 1,23 V. Wyższe taktowanie nie było stabilne choćby w V-Ray. Przy obciążeniu wielowątkowym Cinebench 2024 temperatury nie przekraczały 80°C, co ponownie jest znakomitym wynikiem. OC nie jest jednak duże. Różnice zobaczycie w programach wykorzystujących wiele wątków, ale w grach są one minimalne. Wynika to z faktu, że w grach procesor stabilizuje się przy wyższym taktowaniu niż w Cinebench 2024.
Testy po podkręceniu procesora
Cinebench 2024
Cinebench to popularny benchmark bazujący na Maxon Cinema 4D. Pozwala on na dobrą ocenę wydajności procesorów i często pojawia się w przeciekach. W testach wykorzystałem wersję 2024 oraz testy jedno i wielowątkowe.
V-Ray Benchmark
V-Ray został stworzony przez Vladimira Koylazov i Petera Mitev z Chaos Group w 1997 roku. Można z niego skorzystać w całym mnóstwie programów takich jak 3ds Max, SketchUp, Maya, Cinema 4D, Unreal, Blender itp.. Twórcy V-Ray udostępnili darmowy benchmark, który to właśnie wykorzystałem w poniższych testach.
Far Cry 6
Kolejna odsłona części z cyklu Far Cry to ponownie strzelanka typu FPP (pierwszoosobowa) z wielkim otwartym światem. Od trzeciej części seria stara się nas przyciągnąć poprzez wprowadzenie realnego i szalonego czarnego charakteru oraz świetnej grafiki. Tutaj wykorzystałem wbudowany w grę benchmark oraz ustawienia Ultra bez ray tracingu.
Total War: Warhammer III
Jest to ostatnia część cyklu gier Total War producenta Creative Assembly. Gra garściami czerpie z uniwersum Warhammera, a do tego jest świetnym połączeniem RTS-a i gier turowych. Gry z serii Total War charakteryzują się wieloma dodatkami i gigantycznymi bitwami. Testy wykonałem przy wykorzystaniu wbudowanego benchmarku mirrors of madness. Wybrane ustawienia to ultra. Benchmark zwraca średnią liczbę fps oraz minimalną i takie wartości znajdziecie na wykresach.
Pobór mocy
Pobór mocy całego zestawu sprawdziliśmy za pomocą watomierza Voltcraft SEM4500. Za obciążenie posłużył wielowątkowy test Cinebench 2024.
Czytaj też: Test płyty głównej X870E Aorus Master X3D ICE. Topowa konstrukcja stała się jeszcze lepsza!
Test AMD Ryzen 7 9850X3D – podsumowanie
Jak zawsze przypominam, że powyższy wykres to uproszczenie prezentujące średnią ze wszystkich programów. Widać na nim, że nowa konstrukcja wypada lepiej od poprzednika o ok. 3,2%. Różnica nie jest duża, ale z pewnością występuje. Jest kilka zaskoczeń, jak np. najlepsze wyniki w Speedometer, jednowątkowym Geekbenchu czy JetStream. Większą przewagę nad 9800X3D mamy też w jednowątkowym CPU-Z (7,4%) czy jednowątkowym POV-Ray (6,7%). Z drugiej strony mamy VeraCrypt, gdzie różnic nie ma. Jest też Blender, Handbrake, POV-Ray wielowątkowy czy Y-Cruncher, gdzie te różnice są niskie. Warto też zauważyć, że procesor przegrywa z i7-14700K czy z Ultra 7 265K w zastosowaniach, gdzie liczy się ilość wątków – tutaj zaskoczenia nie ma. Również patrząc na uśrednienie wyników to bliżej mu do Ultra 5 245K.
Gry to zupełnie inna rzecz. AMD Ryzen 7 9850X3D znajduje się na szczycie wszystkich wykresów. Przewaga nad 9800X3D wynosi kolejno 4,6%, 3,4% oraz 1,8%. Maleje ona wraz ze wzrostem wydajności i w 3840 x 2160 jest niska, ale z pewnością występuje. Z kolei przewaga nad drugim procesorem w zestawieniu, czyli 9950X3D, wynosi 3,9%, 3,1% oraz 1,7%. Warto też zwrócić uwagę, że mamy naprawdę spory wzrost wydajności względem najwydajniejszego Intela, czyli i9-14900K. Wynosi ona kolejno 30,4%, 27,2% oraz 10,1%. Nawet w 3840×2160 widać, że notuje on po prostu wyższe wyniki. Jeśli więc szukacie najwydajniejszego procesora do gier to sprawa jest naprawdę prosta – AMD Ryzen 7 9850X3D to najlepszy wybór dostępny w sklepach.
Testowane CPU nie nagrzewa się mocno i nawet przy obciążeniu typu Cinebench 2024 temperatury przy AiO 360 są naprawdę dobre i nawet AiO 240 czy dobrej jakości chłodzenie powietrzem powinno sobie z nim poradzić. Pobór mocy jest o 15W większy niż w przypadku poprzednika i nadal niższy od Ultra 5 245K czy i5-14600K – nawet po jego podkręceniu. A jak już jesteśmy przy OC to tak jak w przypadku większości nowych procesorów – jeśli chcecie zachować stabilne zegary w każdym zastosowaniu, to zbyt wiele nie wyciągniecie. Udało mi się go ustabilizować na 5,5 GHz, co przełożyło się na wzrosty w wielowątkowych benchmarkach, ale minimalne różnice w grach. Generalnie więc średnio jest sens je wykonywać.
Ceny 9850X3D w polskich sklepach powinny zaczynać się od ok. 2149 zł. 9800X3D w wersji BOX kosztuje ok. 2000 zł w większości sklepów, choć można znaleźć go też czasami za ok. 1900 zł. Trzeba też jednak pamiętać, że cena 9850X3D chwilę po premierze pewnie też spadnie. Czy więc warto kupić nową wersję? Jeśli macie 9800X3D to zmiana na 9850X3D nie ma sensu. Są za niskie różnice, aby warto było wydawać tyle na nowy procesor. Jeśli jednak kupujecie całą nową platformę i szukacie najlepszej konstrukcji dla graczy, to moim zdaniem warto dołożyć do wydajniejszej wersji. AMD Ryzen 7 9850X3D to na ten moment najwydajniejszy procesor do gier, jaki możecie kupić i ze względu na to otrzymuje on ode mnie dwa wyróżnienia.
