Minerały, które pomagają namierzać złoża srebra i złota
Badania koncentrują się na lokalizacji Šibeničný vrch na południe od miasteczka Nová Baňa w regionie Banská Bystrica, znanej w kręgach geologicznych z epitermalnej mineralizacji bogatej w srebro i złoto. To właśnie tam wydobyto drobne, nieanhedralne ziarna o rozmiarach do 0,2 mm składające się z nowego rodzaju minerałów, które wskazują na wyjątkowo skomplikowane warunki genetyczne złóż.
Czytaj też: Amerykanie patrzą na polskie złoża. Chodzi o ogromne ilości cennych metali
Pierwszy z nowych minerałów nazwano po angielsku auropolybasite (Ag₁₅AuSb₂S₁₁). Co istotne, złoto stanowi w nim niezbędny składnik struktury, a nie tylko domieszkę. W przeciwieństwie do klasycznych polimbasytów bogatych w srebro i miedź, auropolybasite wyróżnia się obecnością Au bez udziału Cu w istotnej ilości, co czyni go unikatowym wśród minerałów tej grupy. Towarzyszy mu drugi nowo zidentyfikowany minerał, (ang. auropearceite) o wzorze Ag₁₅AuAs₂S₁₁, w którym arsen i złoto przeważają nad typowymi składnikami tej rodziny minerałów.
Oba minerały towarzyszą bogatemu skupieniu innych rzadkich faz, takich jak akantyt, proustyt, piragyryt, czy stephanit oraz szeregowi innych metalicznych i sulfosolnych minerałów sygnalizujących bardzo specyficzne warunki geochemiczne. Współwystępowanie Au i Ag w tak złożonych kombinacjach chemicznych świadczy o płynach hydrotermalnych o wysokiej zawartości siarki i redukującego środowiska, które były w stanie transportować, a także skoncentrować te metale w sposób nietypowy jak na standardowe systemy epitermalne.
Geolodzy świętują. Firmy wydobywcze również
Naukowcy podkreślają, że odkrycie dwóch nowych minerałów znacznie poszerza dotychczasową wiedzę na temat mineralogii całej grupy, do której są zaliczane. Dotyczy to również mechanizmów powstawania szczególnie bogatych złóż srebra i złota, które charakteryzują się ekstremalnie wysokimi koncentracjami tych metali w porównaniu z otoczeniem. Analiza struktury krystalicznej tych minerałów oraz ich relacji z innymi składnikami pozwala sądzić, iż cały system epitermalny w Nová Baňa miał unikatowe chemiczne warunki przewodzenia jonów Ag, Au, Sb i As, jednocześnie wykluczając udział innych typowych metali jak Cu, Pb czy Zn.
Czytaj też: Największe złoże litu na świecie z poważnym problemem. Pomiary wykazały przekroczenie norm 1400 razy
Poza aspektem naukowym, dokonane na Słowacji odkrycie ma też wyraźne zaplecze ekonomiczne. Pomaga bowiem geologom lepiej zrozumieć, jak bogate strefy mineralizacji powstają w skorupie ziemskiej i które procesy przemieszczania oraz akumulacji metali są w nich kluczowe, co może mieć wpływ na przyszłe poszukiwania złóż. A tych ostatnich przecież nigdy za wiele – przynajmniej dla firm wydobywczych.
