Zespół badawczy wykorzystał specjalnie zaprojektowaną sieć neuronową, którą połączono z bardzo precyzyjnymi pomiarami ruchu cząstek w czymś, co jego członkowie określają mianem plazmy pyłowej. Dzięki temu możliwe było prześledzenie interakcji między tysiącami mikroskopijnych elementów w trójwymiarowej przestrzeni. Efekt okazał się zaskakujący, wszak sztuczna inteligencja wykryła ukryte wzorce i zależności, których wcześniej nie zauważono, mimo lat badań prowadzonych tradycyjnymi metodami.
Czytaj też: Świat nauki stanął u progu załamania. Fizycy wydali werdykt w sprawie anomalii mionu
Odkryciem, które wysunęło się na pierwszy plan, było zidentyfikowanie nowych właściwości sił nierównoważnych, a więc takich, w których oddziaływanie między cząstkami nie jest symetryczne. W klasycznej fizyce zakłada się, że jeśli jedna cząstka działa na drugą, to reakcja jest równa i przeciwna. Tymczasem w badanym układzie okazało się, iż relacje te mogą być znacznie bardziej złożone. AI nie tylko potwierdziła istnienie tych nietypowych interakcji, lecz dodatkowo pomogła opisać ich strukturę i przewidzieć ich zachowanie w różnych warunkach.
To, co szczególnie przyciąga uwagę naukowców, to fakt, że system sztucznej inteligencji nie działał jak czarna skrzynka. Zamiast generować jedynie wyniki, był w stanie wskazać reguły rządzące badanym układem. Oznacza to, że AI zaczyna pełnić rolę nie tylko narzędzia obliczeniowego. Teraz stanowi partnera w odkrywaniu praw natury. Jak podkreślają badacze, to krok w stronę nowego paradygmatu nauki, w którym maszyny pomagają formułować teorie, a nie tylko je testować.
Układy wielu ciał, czyli takie, w których ogromna liczba elementów oddziałuje ze sobą jednocześnie, występują praktycznie wszędzie: od materiałów kwantowych, przez atmosferę, aż po systemy biologiczne. Jeśli sztuczna inteligencja potrafi znajdować ukryte prawa w jednym z najbardziej chaotycznych środowisk, istnieje szansa, że podobne podejście pozwoli odkryć nowe zasady rządzące także innymi dziedzinami nauki.
Czytaj też: Fizycy czekali na tę teorię od stu lat. Opisuje rzeczywistość jak żadna dotąd
Dzięki sztucznej inteligencji coraz częściej pojawiają się doniesienia o odkryciach podważających dotychczasowe modele – od nietypowych stanów skupienia materii po zaskakujące zachowania elektronów czy układów kwantowych. Nowe wyniki sugerują, że wiele praw, które uznajemy dziś za podstawowe, może być jedynie przybliżeniem bardziej złożonej rzeczywistości. A przecież to dopiero pierwsze etapy rozwoju tych niezwykłych narzędzi.
