Supergromada Vela zmapowana w ramach historycznego badania
Chodzi o supergromadę składającą się z tysięcy galaktyk połączonych grawitacją. Nowo zmapowany obiekt, znany jako Supergromada Vela, znajduje się około 800 milionów lat świetlnych od Ziemi i rozciąga się na setki milionów lat świetlnych. To, co czyni to odkrycie wyjątkowym, to fakt, że ta ogromna struktura przez długi czas była praktycznie niewidoczna. Znajduje się ona w obszarze nieba nazywanym czasami strefą unikania. To fragment kosmosu zasłonięty przez pył, gaz i miliardy gwiazd naszej własnej galaktyki.
W konsekwencji nawet 20 procent nieba może być prawie niedostępne do obserwacji. Przez dekady astronomowie podejrzewali, że za tą zasłoną może kryć się coś ogromnego, ponieważ obserwowano nietypowe ruchy galaktyk w naszej okolicy. Ich trajektorie sugerowały obecność potężnego źródła grawitacji. Teraz udało się to potwierdzić i dokładniej opisać.
Przełom był możliwy dzięki nowym metodom obserwacji. Zamiast polegać wyłącznie na świetle widzialnym, naukowcy połączyli różne techniki, w tym pomiary prędkości oddalania się galaktyk oraz ich rzeczywistych ruchów w przestrzeni. W badaniach wykorzystano także zaawansowane teleskopy radiowe, które potrafią przenikać swoim “wzrokiem” przez kosmiczny pył.
Rekordowe obserwacje pozwalają dostrzec to, czego wcześniej nie widzieliśmy
Analiza dziesiątek tysięcy galaktyk pozwoliła stworzyć najdokładniejszą jak dotąd mapę tego regionu. Okazało się, iż supergromada jest nie tylko ogromna, ale też bardzo masywna i gęsta. Jej wpływ grawitacyjny rozciąga się na setki milionów lat świetlnych i może mieć istotny wpływ na ruchy całych grup galaktyk, w tym także naszej lokalnej grupy, do której należy Droga Mleczna.
Co więcej, nowe dane sugerują, jakoby Supergromada Vela była jednym z najważniejszych grawitacyjnych graczy w tej części wszechświata, porównywalnym z innymi znanymi gigantycznymi strukturami. To oznacza, że dotychczasowe modele ruchu materii w kosmosie mogą wymagać korekty. Odkrycie ma też ogromne znaczenie dla kosmologii. Supergromady galaktyk tworzą kosmiczną sieć, czyli wielkoskalową strukturę wszechświata. Każdy nowy element tej układanki pomaga lepiej zrozumieć, jak powstawały galaktyki i jak materia rozkłada się w przestrzeni.
Naukowcy podkreślają, że to dopiero początek. Obszar za Drogą Mleczną wciąż kryje wiele tajemnic i możliwe, że podobnych ukrytych struktur jest więcej. Rozwój nowych teleskopów i metod analizy danych może w najbliższych latach odsłonić kolejne fragmenty kosmosu, które do tej pory pozostawały całkowicie poza naszym zasięgiem.
Źródło: University of Cape Town, arXiv
