Jeśli idzie o fotowoltaikę w Polsce, to liczby wyglądają imponująco, plany są ogromne, a zainteresowanie nowymi inwestycjami nie słabnie. Problem w tym, że im głębiej spojrzymy w te dane, tym mniej przypominają one historię prostego sukcesu.
40,6 GW fotowoltaiki czeka w kolejce
Instytut Energetyki Odnawialnej naliczył w sierpniu 2026 roku 6450 projektów fotowoltaicznych, które otrzymały warunki przyłączenia do sieci. Ich łączna moc wynosi aż 40576 MW, czyli około 40,6 GW. Do tego 5212 projektów ma już pozwolenia na budowę. Sama liczba robi wrażenie, ale dopiero porównanie pokazuje jej skalę. Na koniec 2025 roku w całej Polsce działało około 24,8 GW instalacji PV według danych ARE, podczas gdy PSE wskazywało nawet około 25,5 GW. Innymi słowy, pula projektów z warunkami przyłączenia jest dziś znacznie większa niż cała moc fotowoltaiczna funkcjonująca w kraju pod koniec ubiegłego roku. Jeszcze w 2023 roku podobna “kolejka” projektów obejmowała około 18 GW.
Czytaj też: Potężny zastrzyk mocy dla akumulatorów. Naukowcy znaleźli niewykorzystany potencjał
Nie oznacza to oczywiście, że za kilka lat dostaniemy dodatkowe 40 GW paneli. Warunki przyłączenia nie są równoznaczne z ukończoną inwestycją, a część projektów nigdy nie wyjdzie poza dokumentację i plany. Co ciekawe, IEO właśnie dlatego zaostrzył metodologię swojej bazy. Usunięto z niej projekty uznane za “martwe”, a w tym część inwestycji ze starymi warunkami lub umowami przyłączeniowymi, które przez lata nie zrobiły postępu. Mimo tego moc całej kolejki wzrosła. W grudniu 2025 roku baza obejmowała 7703 projekty o mocy 33,4 GW. Teraz projektów jest więc mniej, a gigawatów o ponad 7 GW więcej.
Paneli nam nie brakuje. Brakuje miejsca dla ich energii
Tutaj zaczyna się właściwy problem. Polska doszła do etapu, w którym ograniczeniem rozwoju OZE coraz częściej nie jest technologia ani nawet zainteresowanie inwestorów. Jest nim sieć. Skala wszystkich problemów przyłączeniowych jest wręcz druzgocąca.
W 2025 roku przedsiębiorstwa energetyczne zgłosiły URE 4897 odmów wydania warunków przyłączenia. Wnioski te dotyczyły łącznie ponad 107 GW mocy. W 2133 przypadkach powodem był brak warunków technicznych, a w kolejnych 1614 jednocześnie brak warunków technicznych i ekonomicznych. Oczywiście to nie tak, że całe te 107 GW stanowiła fotowoltaika. Pokazuje to jednak, jak gigantyczna zrobiła się presja na polską infrastrukturę.
Czytaj też: Cztery razy więcej mocy z ogniwa wodorowego. Chiny obeszły paskudną barierę
Efekty widzimy już dzisiaj. PSE regularnie poleca ograniczanie produkcji farm słonecznych, kiedy system nie jest w stanie przyjąć całej energii. Tak było choćby przez wiele dni marca 2026 roku. W maju pisałem też o sytuacji, w której nadmiar produkcji i niskie zapotrzebowanie doprowadziły do ujemnych cen energii w Polsce. Niedawno wracałem również do znacznie szerszego paradoksu, czyli tego, dlaczego samo dokładanie kolejnych gigawatów OZE nie gwarantuje bezpieczniejszego systemu energetycznego.
Następna rewolucja energetyczna nie będzie polegała na panelach
Do niedawna przyszłość fotowoltaiki wyobrażałem sobie głównie jako coraz tańsze i sprawniejsze moduły pokrywające dachy, parkingi oraz ogromne połacie terenu. Dzisiaj ten obraz wydaje mi się zwyczajnie niepełny, bo następnym przełomem musi być infrastruktura, która pozwoli wykorzystać to, co już umiemy produkować.
Magazyny energii, modernizacja sieci, inteligentne zarządzanie popytem, elastyczne taryfy, łączenie fotowoltaiki z magazynami oraz wykorzystywanie nadwyżek w ciepłownictwie i przemyśle nie są już dodatkami do transformacji. Powoli stają się jej podstawą i ten problem zaczyna zresztą dotyczyć całej Europy. SolarPower Europe wskazuje na przeciążenia sieci, coraz częstsze ograniczanie produkcji, ujemne ceny energii oraz zbyt wolny rozwój magazynów i elastyczności jako bariery dalszej ekspansji fotowoltaiki. Europa przekroczyła już 100 GWh działających magazynów akumulatorowych, ale branża nadal uważa tempo rozwoju za niewystarczające wobec przyrostu OZE.
Czytaj też: Akumulatory mają w sobie cichego sabotażystę. Badacze pokazali skalę marnotrawstwa
Dlatego 40,6 GW polskich projektów PV traktuję jednocześnie jako świetną i fatalną wiadomość. Świetną, bo pokazuje, że zainteresowanie budową nowych źródeł energii jest ogromne. Fatalną, bo coraz wyraźniej widać, że XXI-wieczne elektrownie próbujemy podłączać do systemu, który nie zmienia się równie szybko.
Źródła: Instytut Energetyki Odnawialnej, PV Magazine, SolarPower Europe
