Voyager 1 to najdalej znajdujący się od Ziemi obiekt stworzony przez człowieka. Już jutro sonda przekroczy symboliczną granicę jednego dnia świetlnego. Będzie wówczas oddalona od naszej planety o około 26 miliardów kilometrów. Porusza się przy tym z prędkością bliską 61 tysięcy km/h.
Czytaj też: Obiekt z naszej galaktyki wysyła do nas sygnał, który powtarza się co 62 minuty
Dzień świetlny to jednostka odległości określająca dystans, jaki światło pokonuje w ciągu 24 godzin. Ponieważ fale radiowe również przemieszczają się z prędkością światła, komunikacja z Voyagerem 1 staje się coraz większym wyzwaniem. W praktyce oznacza to, że po wysłaniu polecenia z Ziemi naukowcy muszą poczekać dobę na dotarcie sygnału do sondy, a następnie kolejne 24 godziny na otrzymanie odpowiedzi.
Voyager 1 wystartował we wrześniu 1977 roku. Pierwotnie zakładano, że misja potrwa około pięciu lat i pozwoli zbadać przede wszystkim Jowisza oraz Saturna. Sonda szybko jednak udowodniła, iż jej możliwości są znacznie większe. W 1979 roku dotarła do Jowisza, dostarczając niezwykle szczegółowych fotografii jego atmosfery i ujawniając między innymi słaby układ pierścieni planety. Rok później przeprowadziła obserwacje Saturna. Odkryła pięć wcześniej nieznanych księżyców oraz nowy pierścień, a zebrane dane pozwoliły lepiej poznać Tytana, czylinajwiększy księżyc Saturna, posiadający gęstą atmosferę złożoną głównie z azotu.
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych osiągnięć misji pozostaje fotografia znana jako Pale Blue Dot, wykonana w 1990 roku z odległości około 6 miliardów kilometrów. Na zdjęciu Ziemia wygląda jak niewielki punkt zawieszony w ogromnej przestrzeni kosmicznej. Fotografię wykonano z inicjatywy astronoma Carla Sagana.
Przekroczenie granicy heliosfery nastąpiło w 2012 roku. Jest to obszar, w którym kończy się dominujący wpływ wiatru słonecznego, a zaczyna przestrzeń międzygwiezdna. Nie oznacza to jednak, że Voyager 1 całkowicie opuścił Układ Słoneczny. Wciąż pozostaje w zasięgu grawitacyjnego oddziaływania Słońca. Według szacunków NASA dotarcie do wewnętrznej krawędzi Obłoku Oorta zajęłoby mu jeszcze około 300 lat, a opuszczenie tego obszaru – nawet 30 tysięcy lat.
Czytaj też: Robot dokonał historycznego wyczynu w kosmosie. Człowiek nie jest już potrzebny
Ale co jeszcze robi Voyager 1? Nie tylko zdjęcia: bada między innymi pola magnetyczne, promieniowanie kosmiczne oraz właściwości otaczającej go materii. Wraz z Voyagerem 2 dostarcza informacji o środowisku, którego wcześniej nie udało się bezpośrednio zbadać żadnemu ziemskiemu urządzeniu. Jako że źródłem energii dla obu sond są generatory radioizotopowe wykorzystujące ciepło powstające podczas rozpadu plutonu, to z upływem lat ilość dostępnej energii systematycznie maleje. NASA wyłącza więc kolejne instrumenty i podzespoły, aby maksymalnie wydłużyć czas funkcjonowania urządzenia. Obecnie aktywne pozostają już tylko dwa instrumenty naukowe.
Dodatkowym wyzwaniem są problemy techniczne. W październiku NASA na krótko utraciła łączność z Voyagerem 1. Kontakt udało się przywrócić po około 48 godzinach, ale był to wyraźny znak, że komplikacji będzie coraz więcej. Na pokładzie sondy znajduje się pozłacana miedziana płyta o średnicy około 30 centymetrów, przygotowana jako przesłanie dla potencjalnych pozaziemskich cywilizacji. Umieszczono na niej pozdrowienia w 55 językach, fotografie, nagrania dźwięków Ziemi, odgłosy zwierząt oraz około 90 minut muzyki. Płyta zawiera również informacje, które mają pomóc ewentualnym znalazcom zrozumieć jej pochodzenie i odczytać zapisane materiały. To swoista kapsuła czasu dokumentująca ludzkość i naszą planetę w 1977 roku. Trudno jednak oczekiwać, by faktycznie w jej posiadanie weszli przedstawiciele cywilizacji innej niż nasza.
Źródło: NASA
