Przez całe lata przyszłość łączności i obserwacji Ziemi zamykała się głównie między dwoma światami. Z jednej strony mieliśmy klasyczną infrastrukturę naziemną, czyli maszty, światłowody i stacje bazowe, a z drugiej satelity, które obiecują zasięg tam, gdzie kończy się asfalt i energetyka. Pomiędzy nimi rozciągał się jednak ogromny obszar pełen obietnic, z którego branża długo nie potrafiła zrobić czegoś naprawdę użytecznego. Właśnie tam dziś znowu wracają sterowce, choć już nie jako ciekawostka z dawnych epok, ale jako kandydaci na nową warstwę infrastruktury i właśnie dlatego lot platformy SE2 firmy Sceye jest interesujący.
SE2 to nie satelita i nie zwykły sterowiec
SE2 nie jest po prostu efektownym balonem z panelami słonecznymi. W grę wchodzi tutaj konstrukcja długa na około 82 metrów, z ogniwami słonecznymi na górnej części poszycia i litowo-siarkowym systemem magazynowania energii o gęstości 425 Wh/kg. Taki zestaw ma zasilać platformę w dzień i w nocy, a sam napęd zapewnia elektryczne śmigło umieszczone z tyłu. Czy takie coś ma sens? Jak potwierdził wspomniany test, najwyraźniej tak, bo maszyna utrzymała się w powietrzu ponad 12 dni, przeleciała około 10300 km z Nowego Meksyku w stronę wybrzeża Brazylii i operowała na wysokości przekraczającej 15,8 km, kończąc misję 6 kwietnia kontrolowanym zakończeniem lotu nad wodami międzynarodowymi.
Czytaj też: Są tak głośne, że ogłuszają. Naukowcy odkryli tajemnicę wyjątkowych samolotów
Sama liczba dni robi wrażenie, ale jeszcze ważniejsze jest to, że nie był to chaotyczny dryf, tylko test mający udowodnić, że taka platforma potrafi utrzymać zasilanie, wysokość i pozycję niezależnie od warunków. Sceye podkreśla, że podczas tej misji platforma nie tylko przetrwała kolejne cykle dnia i nocy pod względem energetycznym, ale też potwierdziła zachowanie ciśnienia w kadłubie. Do tego przez ponad 88 godzin miała utrzymywać się nad wybranymi obszarami operacyjnymi z promieniem od stacji schodzącym do około 1 km
Dlaczego wszyscy znów patrzą na stratosferę?
Wysokościowe platformy stratosferyczne (HAPS) mają być czymś pośrednim między satelitą a klasyczną siecią. Są to stacje radiowe ulokowane na obiekcie znajdującym się na wysokości 20-50 km nad Ziemią, a ich rola jest wyjątkowa, bo takie systemy mogą szybko wesprzeć łączność po katastrofach. Jest to kluczowe zwłaszcza tam, gdzie infrastruktura naziemna została uszkodzona. Z punktu widzenia telekomunikacji ich największa zaleta jest prosta – są znacznie bliżej użytkownika niż satelity, a jednocześnie obejmują większy obszar niż pojedynczy maszt.
Czytaj też: 700 barów, zero emisji i obietnica tańszych lotów. Samolot przyszłości przestaje być marzeniem
Tutaj akurat zaczyna się najciekawsza część całej historii. Sceye nie sprzedaje już samego sterowca, ale wizję infrastruktury. Firma pokazała bowiem SceyeCELL, czyli antenę, która ma zamieniać platformę w “wieżę komórkową na niebie” i według założeń firmy pozwalać na szerokozasięgowe pokrycie łącznością z wysokości. SoftBank poszedł o krok dalej z tymi możliwościami i już w czerwcu 2025 roku ogłosił, że chce uruchomić w Japonii przedkomercyjne usługi HAPS w 2026 roku właśnie z wykorzystaniem platformy Sceye, a to głównie pod kątem odtwarzania łączności po katastrofach i obsługi trudno dostępnych obszarów.
Droga jest jeszcze długa, ale między satelitami i samolotami ewidentnie jest przestrzeń
To jeszcze nie jest moment, w którym sterowce wracają do codziennego użytku w skali globalnej, ale zdecydowanie jest to chwila, w której przestają być traktowane jak technologiczna ciekawostka. Sceye pokazało bowiem, że między masztem a satelitą rzeczywiście da się zbudować coś, co ma sens, a nie tylko nęci inwestorów. Jeśli więc kolejne testy potwierdzą niezawodność, opłacalność i zdolność do długotrwałego utrzymywania pozycji nad konkretnym obszarem, to stratosfera może zyskać zupełnie nowe znaczenie, bo stanie się przestrzenią dla systemów wspierających łączność, obserwację środowiska i reagowanie kryzysowe.
Czytaj też: “Najbrzydszy samolot świata” właśnie odbył pierwszy lot. Ma dosłownie oślepiać wrogów
Nadal jednak nie wiemy, czy takie platformy rzeczywiście staną się powszechne, bo przed Sceye pozostaje jeszcze udowodnienie skali, trwałości i biznesowego sensu całego modelu. Jednocześnie trudno przejść obojętnie obok faktu, że sterowiec zasilany energią słoneczną potrafił przez niemal dwa tygodnie utrzymać się wysoko nad Ziemią i wykonywać zadania, które jeszcze niedawno kojarzyły się bardziej z odległą wizją niż z realnym przemysłem. Jeśli więc stratosfera rzeczywiście przestanie być pusta, to właśnie takie testy będą jedną z pierwszych oznak tej zmiany.
