3I/ATLAS zawiera niezwykle dużo rzadkiego związku. To anomalia niespotykana w naszym układzie

Astronomowie badający kometę międzygwiezdną 3I/ATLAS natrafili na kolejną zagadkę. Obiekt, który przybył do Układu Słonecznego z bardzo daleka, okazał się wyjątkowo bogaty w metanol, czyli prosty związek organiczny zawierający węgiel, wodór i tlen. Według naukowców jego stężenie jest znacznie wyższe niż w większości komet powstałych wokół Słońca. To z kolei oznacza ogromny potencjał informacyjny.
3I/ATLAS zawiera niezwykle dużo rzadkiego związku. To anomalia niespotykana w naszym układzie

3I/ATLAS jest zaledwie trzecim potwierdzonym obiektem międzygwiezdnym zaobserwowanym przez ludzkość. Takie ciała nie powstają w Układzie Słonecznym, lecz mają burzliwą przeszłość. Najprawdopodobniej zostały one wyrzucone ze swoich macierzystych systemów planetarnych i przez miliony lub nawet miliardy lat wędrowały przez przestrzeń międzygwiezdną. Każde ich pojawienie się daje naukowcom wyjątkową okazję do bezpośredniego badania materii uformowanej wokół innych gwiazd.

Czytaj też: Europa nareszcie rusza w pościg. Buduje robota, który poleci w kosmos

Najnowszych obserwacje odbywały się przy udziale radioteleskopów sieci ALMA znajdujących się na pustyni Atakama w Chile. Instrumenty wykryły niezwykle silny sygnał pochodzący od metanolu, znanego również jako alkohol metylowy. Choć substancja ta występuje również w kometach Układu Słonecznego, jej ilość w 3I/ATLAS okazała się wyjątkowo duża. Badacze podkreślają, że proporcja metanolu do innych związków chemicznych znacząco odbiega od tego, co zwykle obserwuje się w lokalnych kometach.

Zdaniem astronomów publikacji zamieszczonej w The Astrophysical Journal Letters może to oznaczać, iż kometa powstała w środowisku o zupełnie innych warunkach fizycznych niż te, które panowały podczas narodzin Układu Słonecznego. Wysoka zawartość metanolu wskazuje na formowanie się lodów w bardzo niskich temperaturach lub w regionie bogatym w określone związki chemiczne. Każda taka informacja pomaga odtworzyć historię odległego systemu gwiezdnego, z którego pochodzi obiekt.

Wcześniejsze obserwacje prowadzone między innymi przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba wykazały niezwykle wysoką zawartość dwutlenku węgla oraz obecność metanu. Naukowcy wykryli również wodę, cyjanowodór i inne związki organiczne, które odgrywają ważną rolę w chemii prowadzącej do powstawania bardziej złożonych cząsteczek.

Nie od dziś mówi się o tym, iż rzeczona kometa może być znacznie starsza od większości obiektów znajdujących się w Układzie Słonecznym. Niektóre analizy sugerują wiek wynoszący od 10 do nawet 12 miliardów lat, co oznaczałoby, że powstała na długo przed narodzinami Słońca. Gdyby te szacunki się potwierdziły, 3I/ATLAS byłaby jednym z najstarszych obiektów kiedykolwiek zaobserwowanych przez człowieka.

Czytaj też: Astronomowie chcieli sprawdzić, czy 3I/ATLAS to statek obcej cywilizacji. Wykryli 74 miliony sygnałów

Szczególne zainteresowanie budzi fakt, że metanol jest jedną z podstawowych cząsteczek organicznych spotykanych w przestrzeni kosmicznej. Sam w sobie nie jest związkiem biologicznym, choć może uczestniczyć w reakcjach prowadzących do powstawania bardziej złożonych substancji chemicznych. Dlatego badanie jego obecności w kometach pozwala lepiej zrozumieć procesy chemiczne zachodzące podczas narodzin planet i potencjalnie sprzyjające powstawaniu życia.

Jakby dziwactw było mało, to 3I/ATLAS zachowuje się inaczej niż większość znanych komet. Oprócz nietypowego składu chemicznego wykazuje także bardzo wysoką aktywność gazową. W miarę zbliżania się do Słońca uwalnia ogromne ilości lodu i gazów, tworząc rozległą otoczkę zwaną komą. Wyniki analiz pozwalają sądzić, że część tych substancji może pochodzić nie tylko z jądra komety, lecz również z unoszących się wokół niej lodowych ziaren, które stopniowo sublimują pod wpływem promieniowania słonecznego.

Źródło: The Astrophysical Journal Letters

Napisane przez

Aleksander Kowal

Redaktor
Z wykształcenia romanista (język francuski oraz hiszpański) ze specjalizacją z traduktologii. Dziennikarską przygodę rozpocząłem około piętnastu lat temu, początkowo w związku z recenzjami gier komputerowych i filmów. Obecnie publikuję zdecydowanie częściej na tematy związane z nauką oraz technologią. W wolnym czasie uwielbiam podróżować, śledzić kinowe i książkowe nowości, a także uprawiać oraz oglądać sport.