Chodzi o świat małych społeczności, bezpośrednich relacji i lokalnych zagrożeń. Ta różnica między środowiskiem, do którego przystosowała nas ewolucja, a rzeczywistością XXI wieku może być jednym z powodów rosnącego poziomu stresu i ciągłej presji porównywania się z innymi.
Czytaj też: Chińskie granice pod kontrolą robotów humanoidalnych. Czy Walker S2 zrewolucjonizuje odprawy?
Naukowcy określają ten problem mianem ewolucyjnego niedopasowania. Ich koncepcja zakłada, że ludzkie mechanizmy psychiczne powstawały przez tysiące pokoleń w odpowiedzi na warunki, które dziś już nie istnieją. Nasze mózgi nadal wykorzystują strategie, które pomagały przetrwać w niewielkich grupach łowiecko-zbierackich, a obecnie muszą funkcjonować w świecie wielkich miast, mediów społecznościowych i nieprzerwanego strumienia informacji.
I taka koncepcja naprawdę wydaje się mieć sens. Przez większość historii gatunku ludzie żyli w społecznościach liczących ograniczoną liczbę osób. Rozpoznawanie twarzy, i obserwowanie zachowań innych członków grupy czy reagowanie na zagrożenia były kluczowymi umiejętnościami potrzebnymi do przetrwania. Relacje społeczne były bezpośrednie i oparte na osobistych kontaktach. Współczesny człowiek natomiast może codziennie stykać się z tysiącami obcych osób, zarówno w rzeczywistości, jak i w przestrzeni cyfrowej.
Zdaniem badaczy właśnie tutaj pojawia się jeden z największych problemów. Mechanizmy psychologiczne, które kiedyś pomagały utrzymywać więzi społeczne i orientować się w hierarchii niewielkiej grupy, dziś mogą ulec przeciążeniu przez ogromną skalę współczesnego świata. Media społecznościowe dostarczają niekończącego się strumienia informacji o sukcesach i ogólnie pojętym życiu innych osób, co może wzmacniać naturalną ludzką tendencję do porównywania własnej pozycji z pozycją innych.
Jak dodają uczeni, konkurencja sama w sobie nie jest nowym zjawiskiem. Przez tysiące lat rywalizacja o zasoby, bezpieczeństwo czy status była częścią ludzkiego życia. Problem polega na tym, iż współczesne środowisko może sprawiać, że poczucie rywalizacji staje się niemal permanentne. Człowiek może mieć wrażenie, że nieustannie pozostaje oceniany i musi dorównywać innym, nawet jeśli osoby wywołujące to poczucie są zupełnie obce. Autorzy badań w tej sprawie podkreślają jednak, że nie oznacza to, iż ludzki mózg jest wadliwy lub niezdolny do funkcjonowania w nowoczesnym świecie.
Czytaj też: Chiny mają coś lepszego niż Neuralink. Tamtejszy chip mózgowy trafił do… systemu ubezpieczeń zdrowotnych
Dlaczego? Ponieważ ewolucja nie działa jak projektant przewidujący przyszłość. Dostosowuje organizmy do warunków, które już istnieją. Tempo rozwoju technologii i zmian społecznych jest natomiast znacznie szybsze niż biologiczne procesy adaptacyjne Z drugiej strony, współczesny świat przyniósł także wiele korzyści, których dawniej nie sposób było sobie wyobrazić. Ludzie żyją dłużej, mają dostęp do medycyny, edukacji, informacji i technologii poprawiających jakość życia. Naukowcy nie sugerują więc powrotu do przeszłości ani odrzucenia nowoczesności. Ich zdaniem kluczowe jest raczej takie projektowanie środowiska życia, aby lepiej odpowiadało ludzkim potrzebom biologicznym i psychicznym.
Źródło: Behavioral Sciences
