Misja 2030: Czym są Cele Zrównoważonego Rozwoju?
Przyjęte przez wszystkie państwa członkowskie ONZ w 2015 roku, Cele Zrównoważonego Rozwoju (SDGs) to kompleksowy plan działania na rzecz pokoju i dobrobytu dla ludzi i planety. Składają się z 17 wzajemnie powiązanych kategorii, które obejmują takie obszary jak eliminacja ubóstwa i głodu, poprawa zdrowia i edukacji, równość płci, czysta woda i energia, innowacje, zrównoważone miasta, a także działania na rzecz klimatu i ochronę życia na lądzie i pod wodą. Termin realizacji tych ambitnych założeń zbliża się wielkimi krokami – mamy zaledwie cztery lata do roku 2030.
Nordyccy giganci i niespodzianki w rankingu
W corocznym rankingu postępów w realizacji SDGs, obejmującym 190 krajów, niezmiennie prym wiodą kraje nordyckie. Na szczycie listy ponownie znalazła się Finlandia, za nią uplasowały się Szwecja, Dania i Norwegia. W pierwszej dwudziestce, obok m.in. Niemiec, Francji czy Japonii, z dumą odnajdujemy również Polskę, która konsekwentnie buduje swoją pozycję w obszarze zrównoważonego rozwoju.
Czytaj także: Chiny mają już ciała robotów. Teraz chcą zająć się ich mózgami. Co oni kombinują?
Pełna lista 20 najlepszych krajów prezentuje się następująco:
- Finlandia
- Szwecja
- Dania
- Norwegia
- Niemcy
- Austria
- Francja
- Wielka Brytania
- Islandia
- Czechy
- Polska
- Estonia
- Chorwacja
- Łotwa
- Słowenia
- Hiszpania
- Portugalia
- Belgia
- Holandia
- Japonia
Amerykańska stagnacja, chiński skok: Kto wygra wyścig o przyszłość?
Gdy spojrzymy poza czołówkę, rysuje się obraz dynamicznych zmian. Stany Zjednoczone, niegdyś silny gracz, zaliczyły znaczący spadek, plasując się obecnie na 45. miejscu – to aż pięć pozycji niżej niż w 2015 roku, kiedy to zajmowały 40. lokatę. Rosja utrzymała swoją pozycję na 51. miejscu.
Prawdziwym fenomenem jest jednak Chiny. Państwo Środka, które w 2015 roku znajdowało się na 63. pozycji, dziś dumnie zajmuje 49. miejsce. To skok o 14 pozycji, który w 2021 roku pozwolił Chinom wyprzedzić Rosję.
Co więcej, raport wyraźnie wskazuje: „Dzięki szybszemu tempu postępów w zakresie SDGs w tym okresie, Chiny wyprzedziły Rosję w 2021 roku, a bazując na obecnym tempie postępów, są na dobrej drodze, aby w nadchodzących latach prześcignąć Stany Zjednoczone”.
Analiza szczegółowa pokazuje, że Chiny zrobiły większe postępy w zakresie eliminacji ubóstwa oraz zapewnienia wysokiej jakości edukacji. Oba kraje odnotowały wzrost w celach dotyczących infrastruktury i innowacji. Jednak Stany Zjednoczone zanotowały spadek w celu „ograniczenia nierówności”, podczas gdy cel Chin dotyczący „działań na rzecz klimatu” również uległ pogorszeniu.
Ogólnie rzecz biorąc, Chiny są na dobrej drodze lub osiągnęły 46,6 procent swoich celów, a ich postępy pogarszają się w 17,8 procent. Stany Zjednoczone utrzymują niewielką przewagę z 49,4 procent celów osiągniętych lub na dobrej drodze, ale wyższy odsetek – 32,5 procent – ulega pogorszeniu.
Globalne wzloty i upadki: Gdzie postęp przyspiesza, a gdzie zwalnia?
Nie tylko Chiny notują imponujące wyniki. Wiele znaczących wzrostów w rankingu pochodzi z Azji. Indie, na przykład, odnotowały największy skok wśród wszystkich dużych gospodarek, awansując o 18 miejsc od 2015 roku. Inne historie sukcesu to Etiopia (wzrost o 9,7 punktów procentowych), Filipiny (7,9 procent) i Wietnam (7,7 procent).
Czytaj także: Chiny mają coś lepszego niż Neuralink. Tamtejszy chip mózgowy trafił do… systemu ubezpieczeń zdrowotnych
„W wielu krajach i regionach, zwłaszcza w Azji Wschodniej i Południowej, pojawiły się godne uwagi historie sukcesu” – skomentował Jeffrey D. Sachs, prezes SDSN i główny autor raportu. Kontrastują z tym kraje takie jak Demokratyczna Republika Konga (postęp o zaledwie 3,1 procent) i Nigeria (2,3 procent), które poczyniły znacznie wolniejsze postępy i mają znacznie niższe wyniki bazowe.
Niepewne czasy przed nami: Globalny zrównoważony rozwój zagrożony
Mimo lokalnych sukcesów, globalny obraz postępu pozostaje powolny, hamowany przez to, co autorzy raportu nazywają „geopolitycznymi przeciwnościami”. Prognozuje się, że do 2030 roku zostanie osiągniętych zaledwie 16 procent celów. Wiele z tych niedociągnięć koncentruje się na celach środowiskowych, w tym na SDG 12 (Odpowiedzialna konsumpcja i produkcja), SDG 13 (Działania na rzecz klimatu), SDG 14 (Życie pod wodą) i SDG 15 (Życie na lądzie). Nawet najwyżej sklasyfikowane kraje nie rozwiązują tych problemów tak energicznie, jak powinny, podkreśla raport.
Świat musi przyspieszyć, jeśli chce osiągnąć te cele do 2030 roku, ale nie będzie to łatwe, biorąc pod uwagę obecny, niepewny i podzielony stan świata. „Zrównoważony rozwój nie może zostać osiągnięty w obliczu trwających konfliktów, co czyni pokój najwyższym priorytetem naszych czasów” – wyjaśnił Sachs, podsumowując wyzwania stojące przed globalną społecznością.
