Od premiery GTA V minęło trzynaście lat i jeśli ktoś zastanawiał się, na co Rockstar Games poświęciło tyle czasu, to niemal godzinna analiza Digital Foundry powinna rozwiać większość wątpliwości. Wygląda bowiem na to, że studio doprowadziło do sytuacji, w której nawet najbardziej niepozorne elementy otoczenia potrafią zaskoczyć swoim dopracowaniem.
GTA VI zachwyciło technikaliami
Zacznijmy od samego miasta. Vice City nie sprawia wrażenia kolejnej mapy wypełnionej budynkami, drogami i losowo rozmieszczonymi przechodniami, ale rzeczywistej metropolii. Składa się na to wiarygodny układ infrastruktury, ogromna liczba drobnych elementów otoczenia oraz wyjątkowo płynne przejścia między poziomami szczegółowości. Co ciekawe, ruch uliczny, piesi czy oświetlenie pozostają widoczne nawet na bardzo dużych dystansach, a panorama miasta nie jest jedynie statycznym tłem. Właśnie dlatego widok Vice City z oddali wygląda tak przekonująco, bo mamy wrażenie, że wszystko funkcjonuje również poza naszym bezpośrednim otoczeniem.
Czytaj też: Tajemnice GTA VI. Te 10 rzeczy musisz wiedzieć przed premierą
Znacznie ciekawsze rzeczy dzieją się jednak na poziomie ulicy. Rockstar postawiło na niezwykle rozbudowaną symulację mieszkańców, którzy nie ograniczają się już wyłącznie do chodzenia po wyznaczonych ścieżkach i reagowania na przypadkowe potrącenia. Postacie niezależne podejmują kontekstowe działania, reagują na wydarzenia, wchodzą ze sobą w interakcje i potrafią dostosowywać zachowanie do sytuacji. Podczas strzelanin szukają schronienia, a systemy odpowiedzialne za policję i służby ratunkowe również uwzględniają przebieg wydarzeń. Innymi słowy, mamy do czynienia z czymś znacznie bardziej zaawansowanym niż typowe zapełnianie ulic przypadkowymi NPC-ami.



Zachwycać można się też szczegółami, które w większości gier potraktowano by jako kompletnie niepotrzebne. Przykładem jest system renderowania włosów oparty na pojedynczych pasmach, który jest wykorzystywany nie tylko przez głównych bohaterów, ale również postacie niezależne, co od razu przynosi mi na myśl wpadkę z przeszłości w postaci NVIDIA HairWorks w Wiedźminie 3. W GTA VI włosy reagują na ruch, wiatr i wilgoć, a ich zachowanie stanowi element zaawansowanej symulacji fizycznej. Dochodzą do tego materiały ubrań, odwzorowanie skóry, detale wnętrz samochodów i całe zatrzęsienie drobnych interakcji, które razem składają się na wyjątkowo przekonujący obraz świata.
Ba, w grze znajdziemy nawet pełnoprawne minigry do odpalenia na konsoli, a w tym strzelankę z widokiem z góry czy prostą produkcję eksploracyjną w klimacie noir. Dochodzi do tego szczegółowa fizyka bilarda, różnorodne aktywności i wnętrza, których wykonanie potrafi konkurować z otwartym światem. W większości produkcji AAA wiele takich atrakcji byłoby zapewne podstawą do osobnego dodatku, a tutaj stanowią jedynie fragment większej całości.


Na osobną uwagę zasługuje oświetlenie. Rockstar wykorzystało ray tracing do globalnej iluminacji i odbić, a uzyskane rezultaty zdaniem Digital Foundry zaliczają się do najlepszych w dotychczas wydanych grach. Szczególnie imponuje sposób, w jaki światło zachowuje się we wnętrzach budynków, na powierzchniach samochodów oraz w szklanych elementach otoczenia. Efekty nie ograniczają się do efektownych odbić, ale wpływają na wygląd całych scen. Dochodzą do tego realistyczne chmury wolumetryczne, oświetlenie rozciągające się aż po horyzont i zaawansowana symulacja pogody.



Trudno więc dziwić się zachwytom ekspertów, którzy uznają GTA VI za jedno z najbardziej imponujących osiągnięć renderowania grafiki w czasie rzeczywistym. Tym bardziej że wszystko to udało się uruchomić na konsolach, których podzespoły projektowano jeszcze przed 2020 rokiem. Niestety właśnie tutaj zaczynają się problemy.
GTA VI wygląda fenomenalnie, ale konsole mają problem z utrzymaniem 30 FPS
Rockstar postawił na płynność na poziomie 30 klatek na sekundę, rezygnując z typowego dla współczesnych produkcji wyboru między trybem jakości a wydajności. Co gorsza, najnowsze analizy pokazują, że nawet utrzymanie tej stosunkowo niskiej wartości jest dla części konsol niemałym wyzwaniem. Najlepiej wypada PlayStation 5 Pro, które zapewnia niemal idealnie stabilne 30 FPS, choć wywoływanie dużego chaosu sprawia, że płynność ta spada do 24 FPS. W normalnych warunkach droższa konsola Sony okazuje się więc zdecydowanie najlepszym miejscem do grania, bo podstawowe PlayStation 5 nie radzi sobie już tak dobrze, zaliczając niewielkie spadki poniżej 30 FPS nawet podczas zwyczajnej jazdy po mieście. Szczególnie wymagające sceny potrafią z kolei obniżyć płynność do około 23 FPS i spadek ten nie jest chwilowy.



Podobnie wypada Xbox Series X, który w typowych sytuacjach utrzymuje docelowe 30 FPS, ale podczas intensywnych pościgów, eksplozji i bardziej wymagających starć zdarzają mu się spadki nawet w okolice 20-22 klatek. Najgorzej sytuacja wygląda jednak na Xbox Series S. Według analizy Olivera Mackenziego tańsza konsola potrafi pracować z płynnością około 25-29 FPS nawet podczas zwyczajnej jazdy, a bardziej wymagające sytuacje sprowadzają ją do okolic 20 FPS. W skrajnych przypadkach notowano jeszcze niższe wartości. Oczywiście te najniższe wyniki pochodzą z konkretnych scen, a nie pomiarów średniej wydajności całej gry. Nie zmienia to jednak problemu Xbox Series S, na którym spadki występują również podczas zwyczajnej rozgrywki.
Z perspektywy gracza trudno uznać to za drobne niedociągnięcie, bo przy 20 FPS czas wyświetlania pojedynczej klatki wynosi aż 50 milisekund, podczas gdy przy 30 FPS jest to około 33,3 ms. Z kolei w grze, której fundamentem są pościgi, strzelaniny i swobodna eksploracja, tak duże wahania płynności mają znaczenie. Szczególnie gdy mówimy o sprzęcie, na którym nie możemy nawet samodzielnie obniżyć jakości grafiki, aby poprawić sytuację.
Xbox Series S renderuje GTA VI w 720p
Najbardziej zastanawiające jest to, jak daleko Rockstar musiało posunąć się w kwestii kompromisów graficznych. Studio potwierdziło w rozmowie z Wccftech, że GTA VI na PS5, PS5 Pro i Xbox Series X jest renderowane w bazowej rozdzielczości 2560 × 1440 pikseli. Następnie obraz jest skalowany do 4K, a w przypadku PS5 Pro do tego zadania wykorzystywana jest technologia PSSR2. Xbox Series S musi natomiast zadowolić się rozdzielczością zaledwie 1280 × 720 pikseli, która następnie jest skalowana do 1080p z wykorzystaniem AMD FSR 4. Mówimy więc o renderowaniu czterokrotnie mniejszej liczby pikseli względem mocniejszych konsol, co samo w sobie powinno znacząco odciążać układ graficzny.

Mimo tego Xbox Series S nadal nie potrafi zagwarantować stabilnych 30 FPS, choć Rockstar ograniczyło na tej konsoli również jakość części efektów, tekstur i szczegółów otoczenia. Zachowano wprawdzie najważniejsze rozwiązania technologiczne, a w tym globalną iluminację wykorzystującą ray tracing oraz zaawansowane renderowanie postaci, ale skala kompromisów jest już i tak bardzo duża, a to właśnie w tym miejscu pojawia się pytanie, czy Rockstar nie przesadziło aby ze swoimi ambicjami.
Czytaj też: Recenzja Well Dweller. Silksong za trudny? To spróbuj tej gry
Z jednej strony trudno odmówić twórcom ogromnego osiągnięcia technologicznego, ale z drugiej gracze korzystający z Xbox Series S otrzymali produkcję, która potrafi mieć problemy z płynnością nawet podczas zwyczajnej rozgrywki. Niezależnie od tego, jak imponująco prezentują się wszystkie systemy symulacji świata, nie powinno to przesłaniać podstawowych wymagań dotyczących stabilności działania. Nie jest to wprawdzie przypadek Cyberpunka 2077 na premierę, ale do ideałów ciągle jest tutaj daleko.
Tym bardziej że sama rozdzielczość nie jest jedynym problemem. W GTA VI wiele obliczeń związanych z ruchem ulicznym, zachowaniem NPC-ów czy fizyką musi zostać wykonanych niezależnie od tego, czy konsola renderuje obraz w 720p, czy 1440p. Obniżenie rozdzielczości nie przyspieszy więc automatycznie wszystkich tych mechanizmów.
Nawet PS5 Pro jest za słabe na 60 FPS. Rockstar potwierdza ograniczenia procesora
O tym, jak wymagającą produkcją jest GTA VI, najlepiej świadczy jednak wypowiedź Marca Chambersa z Rockstar Games. Dyrektor ds. produkcji technologicznej przyznał, że PlayStation 5 Pro, pomimo mocniejszego układu graficznego i nieco wydajniejszego procesora, nie jest w stanie obsłużyć skomplikowanej symulacji świata przy wyższej liczbie klatek na sekundę. Oznacza to, że nawet znaczny wzrost wydajności GPU nie wystarczy do zapewnienia 60 FPS, ponieważ istotnym ograniczeniem pozostaje procesor.
Przy 30 klatkach konsola ma około 33,3 ms na przygotowanie kolejnej klatki, a przy 60 FPS już tylko 16,7 ms. Tymczasem systemy AI, fizyki, ruchu ulicznego i interakcji muszą być przetwarzane niezależnie od tego, czy gracz akurat podziwia piękny zachód słońca, czy próbuje uciec przed całą armią policjantów. W praktyce PS5 Pro wykorzystuje więc dodatkową wydajność przede wszystkim do poprawy jakości obrazu. Dzięki PSSR2 otrzymujemy wyraźniejszą grafikę, dochodzą też cienie wykorzystujące ray tracing, a całość działa stabilniej niż na bazowym PS5.
Co ciekawe, Rockstar wskazuje również, że ograniczenie do 30 FPS było świadomą decyzją wynikającą z ogromnych ambicji technologicznych. Trudno jednak traktować to jako odpowiedź na wszystkie zastrzeżenia. O ile na PS5 Pro stabilne 30 klatek jest rzeczywiście osiągnięciem w kontekście skali GTA VI, to już regularne spadki na Xbox Series S trudno uzasadnić samą wizją artystyczną.
GTA VI pokazało przyszłość gier i jednocześnie słabości obecnych konsol
Największym osiągnięciem GTA VI nie jest więc sama jakość grafiki. W ostatnich latach nie brakowało przecież produkcji zachwycających ray tracingiem, szczegółowymi modelami czy realistycznym oświetleniem. Rockstar poszło jednak krok dalej, łącząc te technologie z ogromnym, wiarygodnym światem, który nieustannie funkcjonuje i reaguje na działania gracza. Problem w tym, że GTA VI pokazuje również ograniczenia sprzętu, który ma obsługiwać takie światy.

Z jednej strony otrzymaliśmy niemal idealnie stabilne 30 FPS na PS5 Pro, ale z drugiej mamy Xbox Series S, na którym nawet ogromne ograniczenie rozdzielczości i jakości grafiki nie wystarczyło do utrzymania docelowej płynności. Podstawowe PS5 i Xbox Series X również nie są całkowicie wolne od problemów. Wprawdzie ograniczenie do 30 FPS nie powinno automatycznie przekreślać żadnej gry, ale w 2026 roku brak jakiegokolwiek trybu wydajności w tak ważnej produkcji powinien skłaniać do dyskusji. Zwłaszcza że konsument nie ma możliwości samodzielnego zdecydowania, z których efektów wizualnych chce zrezygnować. Płaci za sprzęt, kupuje grę i otrzymuje z góry narzucony kompromis, który nie na wszystkich platformach zapewnia nawet stabilną płynność.

Czytaj też: AI w Wiedźminie 3 potwierdzone. Pieśni Przeszłości wspomoże sztuczna inteligencja
Jednocześnie trudno nie zastanawiać się, jak zaawansowane produkcje będziemy oglądać za kilka lat, skoro GTA VI już teraz wykorzystuje możliwości obecnych konsol w tak dużym stopniu. Oczywiście o ile inni deweloperzy będą próbować dorównać Rockstarowi, a to w ostatnich latach nie jest już takie pewne. Biorąc jednak pod uwagę samo GTA VI, dziś wydaje się pewne, że Sony i Microsoft będą musiały zadbać nie tylko o wydajniejsze GPU, ale również o znacznie mocniejsze procesory w swoich konsolach nowej generacji, bo właśnie rozbudowana symulacja świata może stać się jednym z największych wyzwań dla gier z wielkimi ambicjami. Oby tylko takich gier ciągle przybywało.
Źródła: Digital Foundry

