Eksperci ze Stanów Zjednoczonych podjęli się wyjątkowo ambitnego zadania. Postawili sobie za cel uporanie się z teorią, której początki sięgają lat 20. ubiegłego wieku. Jej autor, Erwin Schrödinger – ten sam, co w przypadku słynnego kota – oparł swoje dokonania na modelu geometrycznym odnoszącym się do percepcji barw przez ludzi. Sto lat później naukowcy najwyraźniej […]

Gdy w 2014 roku na ekrany kin wszedł Interstellar Christophera Nolana, widzowie mogli zachwycać się genialną warstwą audiowizualną. Forma, w jakiej przedstawiono kluczową dla fabuły filmu czarną dziurę – znaną jako Gargantua – wydawała się zbyt idealna, by mogła istnieć naprawdę. Ale mało kto podejrzewał, że za tymi obrazami stoi ścisła współpraca z nauką, a […]

Jak sprawić, by wyjątkowo małych rozmiarów układ scalony mógł wytwarzać zupełnie nowe barwy światła, nie sięgając przy tym po potężne lasery i skomplikowane systemy optyczne o sporych gabarytach? Przez długi czas każda próba kończyła się kompromisem, ponieważ dochodziło do sytuacji, w której efektywność była zbyt niska bądź urządzenie rosło do niepraktycznych rozmiarów. Naukowcy z Harvard […]

Sztuczna inteligencja przeczesała dziesiątki lat publikacji naukowych w poszukiwaniu odpowiedzi na palący problem technologiczny. Zespół badawczy z University of New Hampshire postawił na połączenie potężnych modeli językowych i algorytmów uczenia maszynowego, uzyskując w ten sposób listę materiałów, które mogą okazać się wyjątkowo przydatne. Zastosowane w toku poszukiwań narzędzia zidentyfikowały 25 wcześniej nieznanych materiałów magnetycznych, które […]

Mars to planeta, której geologiczna przeszłość wydawała się całkiem nieźle poznana, lecz dokonania naszych rodaków mogą całkowicie podważyć to założenie. Nowe badania pokazują bowiem, że pod rdzawo-czerwoną skorupą kryje się historia o wiele bardziej złożona i dynamiczna. Okazuje się, iż to, co uważaliśmy za prosty wulkaniczny krajobraz, jest zapisem długotrwałych i ewoluujących procesów. Do tej […]

Delaminacja, czyli rozwarstwianie się kompozytów, to zmora inżynierów od lat 30. ubiegłego wieku. Wygląda na to, że ci odnaleźli jednak rozwiązanie tego problemu. Zamiast bezskutecznie walczyć z pęknięciami, można sprawić, by materiał sam je naprawiał. I to nie przez kilka cykli, lecz całe ich setki. W praktyce może to oznaczać żywotność liczoną w stuleciach. Naukowcy […]

Wystarczy niemal niedostrzegalny obrót, by wywołać efekt na skalę, która zdumiewa nawet naukowców. Przekonali się o tym fizycy zajmujący się materiałami magnetycznymi. Gdy dwie cienkie warstwy zostaną delikatnie skręcone względem siebie, sprawia to, iż powstają ogromne struktury magnetyczne. Rozciągają się one na setki nanometrów, co podważa dotychczasowe rozumienie fizyki materiałów warstwowych i wskazuje nowe ścieżki […]

Od lat astronomowie dostrzegali pewną prawidłowość w budowie układów planetarnych. Blisko gwiazd krążą zwykle mniejsze, skaliste planety, podczas gdy na dalszych orbitach rezydują gazowe olbrzymy. Układ Słoneczny stanowił tu doskonały przykład, wszak wewnętrzne planety skupione wokół Słońca to skaliste obiekty w postaci Merkurego, Wenus, Ziemi i Marsa, podczas gdy dalej znajdują się gazowe olbrzymy. Ten […]

Przez siedemdziesiąt lat chemicy głowili się nad jednym, pozornie niemożliwym do rozwiązania problemem. Miedź, czyli metal znany ludzkości od wieków, uparcie odmawiała utworzenia stabilnej struktury metalocenowej. Podczas gdy z innymi metalami przejściowymi poradzono sobie relatywnie szybko, ten konkretny pierwiastek przez dekady pozostawał chemiczną czarną dziurą. Teraz sytuacja wreszcie się zmieniła. Zespół badawczy z University of […]

Pod powierzchnią australijskiego Queensland spoczywa formacja skalna tak stara, że pamięta czasy sprzed pojawienia się dinozaurów. Przez dziesięciolecia traktowano ją jako geologiczną ciekawostkę, ale teraz może okazać się kluczem do rozwiązania jednego z największych wyzwań związanych z odnawialnymi źródłami energii. Tamtejsi naukowcy zakończyli kampanię wiertniczą o wartości 31 milionów dolarów, schodząc na rekordową głębokość, aby […]

Zagadka pozostawiona przez Isaaca Newtona ponad trzy stulecia spędzała sen z powiek matematykom. Na pozór brzmi banalnie: jeśli mamy jedną kulę, to ile identycznych kul możemy do niej przystawić, tak aby się wszystkie ze sobą stykały, ale nie nachodziły na siebie? W świecie trójwymiarowym, który znamy, odpowiedź to 12. Ale co dzieje się, gdy przeniesiemy […]

Świetliste kurtyny rozbłysły nad Alaską, ale tym razem nie były tylko nocnym widowiskiem. Przez pulsujące fale światła przebiły się rakiety, kierując się w samo centrum tego zjawiska. Celem nie było zrobienie kolejnych spektakularnych ujęć. Naukowcy z NASA polowali na coś zupełnie niewidzialnego, co kryje się za pięknem zorzy i ma kluczowe znaczenie dla naszej planety. […]